YILDIRIM BAYEZİD (1360-1403),

YILDIRIM BAYEZİD (1360-1403),

 

 

dördüncü 1402 arasında hüküm sürmüştür.Oşrnanlı padişahıdır. I. Murad’ın oğlu olan Beyazid Bursa’da doğdu. Genç yaşta babasıyla birHkte seferlere katılmaya başladı. 1386’da Karamanoğulları ile yapılan savaşta Rumeli askerine kpmuta etti. Savaş sırasındaki atılgan davranışlarından dolayı “Yıldırım” unvanıyla anılmaya başlandı. Yıldırım Bayezid 1389’daki Rumeli seferinde de görev aldı. Babası I. Murad Kosova Savaşı sırasında öldürülünce Vezir Çandarh Ali Paşa’nın desteğiyle tahta çıktı.
Yıldırım Bayezid’in tahtı ele geçirnfiek için kardeşi Yakub Çelebi’yi öldürtrr.esi, bv.r.?. tepki gösteren askerleri yatıştırmak için ilk kez cülus bahşişi.dağıtması gibi olaylar Anadolu’da da karışıklığa yol açtı. Osmanlı Dev-leti’nin baskısı altındaki Anadolu Beylikle-ri’nden bazıları Karamanoğulları’nın önderliğinde harekete geçtiler. Germiyanoğulları Simav ve Tavşanlı yöresini, Karamanoğulları Beyşehir’i, Kadı Burhaneddin de Kırşehir’i a}dı. Bu gelişmeler karşısında bir süre Rum-eU’de bekleyen Yıldırım Bayezid Sırp ve Bizans krallarıyla antlaşmalar yaptı, askeri destek sözü aldı..Hayati Tezel Koleksiyonu

Yıldırım Bayezid 1390’da Anadolu’ya geçince, hızla hareket ederek Şaruhanoğullan, Aydmoğullan, Germiyanoğulları beyliklerini ‘ ortadan kaldırdı. 1391’de Hamidoğullan’nm elindeki Burdur ve İsparta’yı aldıktan sonra Karamanoğullari’nm üzerine yüriidü. Konya’ ya kadar ilerlediyse de, Karâmanbğulları’nın barış istemeleri üzerine geri çekildi. Aynı yıl Saruca Paşa komutasındaki donanma ve Çan-darlı Ali Paşa komutasındaki güçler yedi, ay süreyle İstanbul’u kuşattılar. Bizans’tan alınan bazı ödünler karşılığında kuşatmayı kaldıran Yıldırım Bayezid, Rumeli’de ilerleyen Eflâk Voyvodası Mircea’ya (Mirçe) karşı bir sefer düzenledi. Mirçe’yi tutsak ettikten sonra yeniden Anadolu’ya geçerek Çandaroğullan’ nm ve Menteşeoğullan’mn egemenliklerine son verdi. Osmanlı Devleti’nin Anadolu’daki durumunu güçlendirdikten sonra 1394’te Rumeli’ye yönelen Yıldırım Bayezid, Bulgaristan’da ve Yunanistan’da birçok yeri alarak Arnavutluk sınırına dayandı. 1395’te ikinci kez İstanbul’u kuşatmaya giriştiyse de, papanın çağnsı üzerine toplanan bir Haçlı ordusunun Rumeli’de harekete geçtiğini öğrenince kuşatmaya son verdi. Bu kuşatmadan kalan bir anı, İstanbul Boğazı’mn Anadolu yakasında yaptınlan Güzelce Hisar’dır (bugün Anadolu Hisarı denmektedir).
25 Eylül 1396’da Niğbolu’da Haçh ordusuyla karşılaşan Osmanh ordusu, sayıca az olmasına karşın, uyguladığı başanh savaş taktikleriyle büyük bir zafer kazandı. Osmanlı akıncıları savaştan sonra hızla Rumeli içlerine dağılırken, Yıldınm Bayezid de Anadolu’ya geçerek Karamanoğulları’nm üzerine yürüdü. Akçay Savaşı’nda Yıldırım Bayezid’e yenilen Karamanoğlu Beyi Alaeddin Ali Bey Konya’ ya kaçtı. Konya’yı da ele geçiren Yıldırım Bayezid doğuya doğru ilerlemeyi sürdürdü. 1398’de Samsun yöresini Osmanlı topraklarına kattı. Aynı yıl Kadı Burhaneddin’in Akkö-yunlular’la yaptığı savaşta ölmesi üzerine Sivas da kolaylıkla Osmanlılar’ın eline geçti. Ardından Dulkadıroğulları’nın elindeki,Divriği, Darende, Malatya, Kâhta kaleleri alındı.
Bu arada doğuda büyük bir ; güç olarak beliren Timur, egemenliğini Anadolu sınırlarına kadar yaymıştı. Timur 1400’de Sivas’ı yakıp yıkarak Suriye’ye çekildikten sonra Yıldı-
rım Bayezid 1401’de Erzincan’a kadar ilerle-^ yip yörede egemenlik kurmuş olan Timur’un yakın dostu Mutahharten’e^ boyun eğdirdi. Timur da Suriye ve Irak’ı ele geçirip Karabağ’ da kışlamaya başlamıştı. Timur’a sığınan bazi Anadolu Beylikleri hükümdarları ile Yıldırım Bayezid’e sığman Akkoyunlu ve Celayirli sultanları her iki tarafı savaş için kışkırtıyorlardı. Sonunda harekete geçen Timur oldu.| 14Ö2 ilkbaharında Erzincan üzerinden Sivas’a geldi. Yıldınm Bayezid de Tokat’a varmıştı. Ama Timur ;^Orta Anadolu’ya yönelince Bayezid de onu izlemek zorunda kaldı. İki ordu Ankara yaknılânndaki Çubuk Ovasİ’nda karşılaştı. 28 Temmuz 1402’de yapılan ve Ankara Savaşı olarak tanınan savaşta Osmanlı’Ordusu Timur’un ustaca uyguladığı savaş taktikleri, Tatarlar’m ve Anadolu Beylikleri’nden gelen askerlerin Timur’un yanma geçmesi gibi nedenlerle darmadağın oldu. Yıldırım Bayezid de savaş alanını terk ederken tutsak düştü. Timur eski Osmanlı başkenti Bursa’yı yakıp yıktıktan sonra İzmir’e kadar ilerledi ve Anadolu Beylikleri’ni kendine bağlayarak yeniden canlandırmaya çalıştı. Yıldırım Bayezid yedi aylık tutsaklıktan sonra hastalanarak Akşehir’de öldü. Tutsaklığa dayanamayarak yaşamına kendi eliyle son verdiği de söylenir. Cenazesi daha sonra Bursa’ya götürülmüştür.
Yıldınm Bayezid Anadolu’da ve Rumeli’de giriştiği fetihlerle Osmanlı Devleti’ni bir imparatorluk durumuna getirme yolunda büyük adımlar atmıştır. Aina Ankara Savaşı sonunda devlet yıkımın eşiğine gelmiş, 1413’e kadar süren Fetret Dönemi sonrasında yeniden toparlanmaya başlamıştır. {Ayrıca bak. ANADOLU BEYLİKLERİ; Fetret Dönemİ; Murad; TImur.)

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.