Tunuslu Hayrettin Pa­şa

Hayrettin Paşa, Tunuslu1

Türk devlet adamı (Kafkasya 1821- İstanbul 1890). Abaza kökenli olan, Tunus valisi Ahmet Paşa’nın kölesiyken iyi bir eğitim görüp, azat edilerek Tunus’ta Veziri kebirliğe kadar yükselen (1873) Tunuslu Hayrettin Pa­şa, Tunus beyiyle anlaşamayınca İstanbul’a gelip (1877), önce Ayan Meclisi üyeliğine, hemen ardından vezirliğe ve Maliye Komisyonu başkanlığına atandı. 1878’de sadrazamlığa getirilip, mabeyn görevlilerinin devlet işlerine karışmasını önledi; adam kayırmaya son vermeye çalıştı; devlet mekanizmasında reformlar ya­pılmasını, Kanunu Esasi’nin düzeltilmesini, meclisin açılmasını önerdi (bu konuda tasarılar hazırlayarak pa­dişaha sundu). Ne var ki, padişahın çevresindekiler ta­rafından Osmanlı yasalarını bilmemekle, Avrupa yasa­larının müslümanlıkla bağdaşmayacağını kavramamak- la, Arap imparatorluğu kurma amacı gütmekle suçla­nıp, Abdülhamit ll’nin, bu suçlamalardan etkilenerek, tasarılarını kabul etmemesi üstüne, istifa etti (19 Tem­muz 1879). Bunun üstüne, İstanbul’dan ayrılmasına izin verilmeyerek yalısında göz hapsinde tutulması ka­rarlaştırıldı.

Akvam ül-Mesalik fi Marifet Ahval İl-Memalik (Ülke­lerin Durumlarını Öğrenme Konusunda Meslek Ayrılık­ları, 1876) adlı önemli bir yapıtı vardır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)