Sadettin Kaynak

Sadettin Kaynak

türk
besteci (Istanbul 1895 – ay. y. 1961). Çocukluğunda
ilahiler “meşk” ederek müzik
öğrenmeye başladı. Ortaöğrenimi sırasında
“hıfz”ını tamamladı. Balkan savaşı
yıllarında Darülfünun’un Ulum-i şeriye
şubesi’ne (ilahiyat fakültesi) girdi. Bu yıllarda
Muallim Kâzım Uz ve Neyzen Emin
Yazıcı’dan ders aldı. Askere alınması üzerine
yükseköğrenimine ara verdi. Diyarbakır,
Mardin ve Elazığ yörelerinde geçen
askerlik yıllarında halk müziğini yakından
inceledi. Bu birikiminden daha sonra alabildiğine
yararlandı. Istanbul’a dönünce
ilahiyat öğrenimini tamamladı, Sultanselim
camisi başimamlığına atandı.
1920’lerin ilk yarısında doldurduğu plaklarla
hafız ve hanende olarak tanınmaya
başladı. İlk bestesini 1926’da yaptı. Kısa
sürede dönemin en sevilen bestecileri
arasına girdi; 1930’ların ikinci yarısından
başlayarak türk film piyasasına egemen
olan müzikli mısır filmlerinin şarkılarını
türkçe sözlere uyarladı, bu konuda söz yazarı
Vecdi Bingöl ve şarkıcı Münir Nurettin
Selçuk ile işbirliği yaptı. Ayrıca kendisi
de film ve revü müzikleri besteledi. Müzeyyen
Senar, M. N. Selçuk, Safiye Ayla
gibi ünlülerin 1930-1950 arasında doldurdukları
plakların çoğu S. Kaynak’ın şarkılarına
ayrılmıştı. 1953’te Sultanahmet camisi
ikinci imamlığına atanan besteci,
1955’te, Yavuz Sultan Selim ağlıyor filminin
müziklerini hazırladığı sırada felç geçirdi,
ölümüne değin felçli olarak kaldı.
Çok verimli bir besteciydi. Yapıtlarını üç
kategoride incelemek gerekir: 1. geleneksel
anlayışta olanlar; 2. fanteziler; 3. halk
türküleri tarzında olanlar
Fantezi ve türkülerinde, kişisel üslubu
hemen fark edilir Fantezilerinde, birtakım
yenilikler (başladığı makamla bitirmemek
gibi) getirmiş olmakla birlikte Qslubu, melodi
zenginliği, kolay anlaşılır sözlerin şarkıda
da konuşma dilindeki gibi telaffuz
edilmesi ve bol usul, makam geçkisi ile
belirginleşir.
Eski tarzdaki yapıtlarında da yenilikçiyönü sezinlenmekle birlikte melodik kuruluş,
biçim ve güfte seçimi anlayışı fantezilerindekinden
farklıdır Türkülerinde saz
şairlerinin şiirlerinden olduğu gibi heceyle
yazılmış çağdaş şiirlerden de yararlandı.
Sadettin Kaynak kadar çok ve başarılı
türkü bestelemiş başka müzikçi yoktur.
Başlıca yapıtları: eski tarzda: Merhem
koyup onarma sinemdeki kanlı diğı
(acemaşiran beste, güfte Fuzuli’nin); Fârığ
olmam eylesen yüz bin cefa (ısfahan
şarkı, güfte Şeyh Galip’in); Doğuyor ömrüme
bir yirmi sekiz yaş güneşi (evç şarkı,
güfte Cenap Şahabettin’in). Fanteziler:
Bir esmer dılberin vuruldum hüsnüne
(kürdilihicazkâr); Söyleyin nerde o göz nuru
(acemkürdi); Dertliyim, ruhuma hicranımı
sardım da yine (segâh / nihavent);
Enginde yavaş yavaş (hicaz); Leyla (hicaz
kar); Derman kâr eylemez (segâh); Akşam
yine gölgen, yine akşam (muhayyerkürdi);
N’ider’m bilmem elinden senin
(acemaşiran). Türküler. Çıkar yücelerden
haber sorarım (hüzzam); Batan gün kana
benziyor (muhayyer); Yeşil gözlerini ufkurrı
ger ki (hicaz); El â gözlerine kurban
olduğum (hicaz); Ben güzele güzel demem
(mahur).

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)