Özalp, Kâzım

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Özalp, Kâzım (d. 17 Şubat 1882, Köprülü
[bugün Tito Veles, Yugoslavya] – ö. 6
Haziran 1968, Ankara), asker, siyaset ve
devlet adamı. Harbiye Mektebi (1902) ile
Erkân-ı Harbiye Mektebi’ni (1905) bitirdi.
Merkezi Selanik’te olan 3. Ordu’da bölük
komutanlığına atandı. Bu görevindeyken
İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne girdi. II.
Meşrutiyet’in ilanından (1908) sonra, 31
Mart Olayı (1909) olarak bilinen ayaklanmayı
bastırmak amacıyla kurulan Hareket
Ordusu’na katıldı. Balkan Savaşları (1912-
13) sırasında Arnavutluk’ta topladığı gönüllülerle
Sırplara karşı çarpıştı. Savaşın bitmesinden
sonra İstanbul merkez komutan
yardımcılığına getirildi (1913). Binbaşılığa
yükseltildikten sonra da Van Jandarma
Alayı komutanlığına atandı (1914). Van
Seyyar Jandarma Tümeni’ni kurdu ve I.
Dünya Savaşı’nda Doğu Cephesi’nde Ruslara
karşı savaştı.
1917’de miralay (albay) rütbesiyle 37.
Kafkas Tümeni komutanlığına getirildi; ayrıca
10. ve 3. Kafkas tümenlerinin de
komutasını üstlendi. Trabzon ve Batum’u
alarak Kutaisi’ye kadar ilerledi (1918).
İzmir’in Yunanlılarca işgal edilmesinden
sonra Kurtuluş Savaşı’na katılan Kâzım
Bey, Bandırma’da bulunan 61. Tümen’in
komutanlığına getirildi. Balıkesir ve çevresinde
Kuva-yı Milliye’yi örgütledi.
TBMM’ye Karesi (Balıkesir) mebusu seçilmesine
karşın cephedeki görevini sürdürdü.
Haziran 1920’de İzmir Kuzey Cepheleri
komutanlığına atandı. Daha sonra Kocaeli
Grubu komutanlığına getirildi ve İzmit’i
Yunanlılardan geri aldı. Sakarya Meydan
Savaşı’nda gösterdiği (Eylül 1921) büyük
başarı üzerine mirlivalığa (tuğgeneral) yükseltildi.
Fevzi Paşa’nın (Çakmak) kurduğu
hükümette milli müdafaa vekili (milli savunma
bakanı) olarak görev aldı (Ocak
1922).
Büyük Taarruz’un ardından ferikliğe (korgeneral)
yükseltildi (Eylül 1922). Hüseyin
Rauf (Orbay), Ali Fethi (Okyar) ve Çumhuriyet’in
ilanından (1923) sonra İsmet
Paşa’nın (İnönü) kurduğu hükümetlerde de
milli müdafaa vekilliğini sürdürdü. 1924’te
TBMM başkanlığına seçildi. 1926’da birinci
ferikliğe (orgeneral) yükseltildi; ertesi yıl
emekliye ayrıldı. 1935’te TBMM başkanlığı
görevinden ayrılarak yeniden milli müdafaa
vekilliğine getirildi. 1939’da istifa edinceye
değin, değişik hükümetlerde bu görevi yürüttü.
1943’te Cumhuriyet Halk Partisi
(CHP) meclis grup başkanvekilliğine getirildi.
1950 seçimlerinde CHP’den Van milletvekili
seçildikten sonra 1954’te politikayı
bıraktı. Kurtuluş Savaşı’nı konu alan ve
ölümünden sonra yayımlanan Milli Mücadele
1919-1922 (1971-72, 2 cilt; 1985, 1 cilt)
adlı bir yapıtı vardır.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.