Ouyang Xiu

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Ouyang Xiu, Wade-Giles yazımında ouy
a n g h s iu , yazarlık adı z u iw e n g (d. 1007,
Mianyang, Sichuan – ö. 1072, Henan, Çin),
Çinli şair, tarihçi ve Song hanedanı döneminde
devlet adamı. Çin edebiyatındaki
sade “eski üslub”u canlandırmış, Çin’in
siyasal yaşamını klasik Konfüçyüsçü ilkeler
temelinde yeniden düzenlemeye çalışmıştır.
Sichuan’daki Mianyang’da görevli bir yargıcın
oğluydu. 1030’daki jinshi sınavında
birinciliği elde ederek batı başkenti Luoyang’a
yargıç olarak atandı. Orada ünlü
denemeci Yan Shu ve şair Mei Yaochen’le
dostluk kurdu. Bu ilişkiler sayesinde yazar
olarak ününü daha da artırdı. “Eski üslup”
un sadeliğini ve açıklığını etkin biçimde
savunarak sonuçta yeni bir edebiyat akımının
doğmasını sağladı.
1034’te, başkent Kaifen’deki İmparatorluk
Kütüphanesi’nde karşılaştırmalı metin okuma
görevlisi oldu. İki yıl sonra bu görevinden
uzaklaştırılarak Hubei ve Hunan’da alt
düzeyde bir yargı görevine getirildi. Burada,
neredeyse 10. yüzyılın tamamını kapsayan
siyasal kanşıklıklann tarihi niteliğindeki
Xin Wudai s hi (Beş Hanedanın Yeni
Tarihi) adlı yapıtını yazdı. Bu yapıtında
önceki hanedan tarihlerinden farklı olarak
siyasal bakımdan dışlanmış kişilerin yaşamlanna
da yer verdi.1043’te Kaifen’e dönerek imparatorluk
danışmanı oldu. İmparatorluk görevlisi Fan
Zhongyan ve arkadaşlarının reformcu bir
hizip kurdukları gerekçesiyle görevden
uzaklaştırılmaları üzerine, önemli bir deneme
yazarak siyasal gruplar oluşturmanın
yapıcı bir tutum olduğunu savundu. Cesareti
ve açık sözlülüğüyle İmparator Ren
Zong’un güvenini kazanarak onun günlük
yaşamının kayıtlarını tutmak ve fermanlarını
hazırlamakla görevlendirildi. Ama
1045’te, yıllarca önce yeğeniyle yasalara
aykırı ilişki kurmuş olmakla suçlanarak
yargılandı. Sonuçta aklanmasına karşın ünü
ciddi biçimde sarsıldı. Rütbesi indirilerek
Anhui’ye gönderildi. Orada çeşitli illerde
devlet görevlisi olarak çalıştı. Bu yıllarda
şaraba olan düşkünlüğü daha da arttı.
Kendine ve inşa ettiği köşke “Yaşlı Sarhoş”
adını verdi. Bu arada köşkünü konu alan ve
Çin edebiyatının en başarılı yapıtlarından
biri sayılan ünlü denemesini yazdı.
1050’de Henan’daki güney başkenti Guide’nin
savunma komutanlığına getirildi.
Ardından 1054’te yeniden başkente dönerek
Hanlin Akademisi’nde bilim adamı
olarak çalışmaya başladı. Xing Tang shu
(Tang Hanedanının Yeni Tarihi) adlı yapıtını
yazmaya başladıktan bir yıl sonra Kuzey
Çin’in büyük bir kesimini yöneten Mançuryalı
Kitanlara büyükelçi olarak gönderildi.
1057’de devlet memurluğu sınavlarından
sorumlu kişi oldu. Sınavlarda “eski üslup”u
kullananları geçiriyor, süslü ve yapmacıklı
üsluplarda yazanları ise bırakıyordu. Bu
uygulamasından dolayı sınavları kazanamayan
memur adaylarının saldınsına uğradı.
Ama üslup konusundaki yaklaşımını sürdürerek
Wang Anshi ve Su Dungpo gibi
parlak genç yazarların ünlenmelerini
sağladı.
Ouyang 1060’ta Xing Tang shu’nun yazımını
tamamlamasının ardından devletin en
yüksek kademelerinde görevler üstlendi.
Toplumsal, mali ve askeri alanlarda önemli
hizmetler yürüttü. Geliniyle ilişki kurduğu
yolunda hakkında çıkarılan asılsız iddialar
üzerine emekliliğini istediyse de sırasıyla
Anhui, Shandong ve Henan’da görevlendirildi.
Sonuçta 1071’de, veliahtın başöğretmeni
unvanıyla emekliye ayrıldı ve birkaç
ay sonra da öldü.
Ouyang bir devlet adamı olarak klasik
Konfüçyüs ilkelerini siyasal yaşamda etkin
kılmaya çalıştı. Korkusuzca yaptığı eleştirileriyle
yetenekli kişilerin yükselmesini ve
muhalefet gruplannın oluşmasını sağladı.
Han Yu’nun görüşlerini benimseyerek, düzyazı
alanında o dönemde egemen olan
yapmacıklı ve aşırı süslü üslubun yerine
sade ve dolaysız anlatımı etkin biçimde
savundu. Böylece guwen denen üslubun
doğmasını sağladı. Düzyazı ve şiir öğelerinin
bir arada kullanıldığı /w’yu katı kurallardan
kurtardı. Gerek/« gerekse daha yeni
olan ci (her dizedeki hece sayısı farklı olan
şiir biçimi) türünün kusursuz örneklerini
ortaya koydu. Bir bilim adamı olarak sonraki
yorumlar yerine eski metinleri dolaysız
biçimde incelemeye çalıştı. Arkeolojik çalışmalara
katkıda bulundu. Resim alanında
yeni Wenren manzara resmi okulunun geliştirilmesine
yardımcı oldu. Günümüze ulaşan
yapıtları arasında tarih kitaplarının yanı
sıra çok sayıda şiir, resmî yazı, mektup ve
çeşitli küçük parçalar sayılabilir. Kütüphanesinde
10 bin kitap, ayrıca eski dönemlere
ait kapsamlı edebiyat ve arkeoloji kayıtları
vardı. Ölümünden sonra Wenzhong adıyla
ermiş ilan edildi.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.