Ouaddaı

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Ouaddaı, v a d a y olarak da yazılır, Orta
Afrika’da, Çad’m doğu kesiminde tarihsel
ve kültürel bölge. Başlıca kenti Abéché’dir.
Savan kesimleri, ortaçağda burada kurulan
bağımsız İslam devletinin topraklarıyla büyük
ölçüde çakışır.
Sahra’yı Ekvator Afrikası’na bağlayan
kervanlarla Batı Afrika’dan Mekke’ye giden
hac yolları Ouaddaî’dan geçer. Sudanlı
Müslüman Siyah halk Mabalar en kalabalık
topluluktur. Başlıca ekonomik etkinlikleri
sığır besiciliğidir. Bölgenin öbür sakinleri
arasında Araplar, Fulaniler (Peuller) ve
başka halklar sayılabilir.
Arap coğrafyacıların bölgeyi daha önce
betimlemelerine karşın, 1873’te Alman coğrafyacı
Gustav Nachtigaiın keşfine değin
AvrupalIların Ouaddaî’yla ilgili hiçbir bilgisi
yoktu. Yaklaşık 1640’ta Maba beylerinden
Abdülkerim ülkeyi fethetmiş ve doğuda
Darfur’dan gelen Tuncur hanedanını yıkmıştı.
Sonraki 200 yıl boyunca Bagirmi ve
Kanem-Bornu krallıkları arasında aralıklarla
savaşlar çıktı. 1835-58 arasında Ouaddaı’
da hüküm süren Muhammed eş-Şerif bölgeye
Senusiye tarikatını getirdi. Tarikat,
Fransız işgaline değin bölgenin egemen
siyasal ve dinsel gücü oldu. Bölge, 1899
İngiliz-Fransız Anlaşması uyarınca Fransız
“nüfuz bölgesi” içinde yer almasına karşın,
1904’e değin fiili bağımsızlığını korudu. O
yıl Ouaddaî’lılar Chari bölgesindeki Fransız
ileri karakollarına saldırdılar. 1908’de Ouaddai
sultanı Dud Murra Fransızlara karşı
cihad ilan etti. Ordusunu feodal beylerin
yönetimi altındaki birimlere bölen sultan
sonuçta büyük bir yenilgiye uğradı. 1912’ye
gelindiğinde Fransızlar bölgede düzeni sağlamış
ve sultanlığı ortadan kaldırmışlardı.
1913-14 kıtlığı Ouaddai’da büyük yıkıma
neden oldu. 1870’lerde 2 milyon tahmin
edilen bölge nüfusu 1917’de 300 bine indi.
1960’ta bağımsızlığın kazanılmasından sonra,
Fransızlar döneminde uzun süre varlığını
sürdüren çete hareketi güneydeki Hıristiyanlara
ve Çad hükümetindeki animistlere
karşı bir gerilla mücadelesine dönüştü. İç
savaş nedeniyle bölgedeki çarpışmalar aralıklarla
1980’lere değin sürdü.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.