osmiyum

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

osmiyum (Os), periyodik tablonun VIII. grubunda yer alan ve doğal elementler
arasında yoğunluğu en yüksek olan kimyasal
element. Gri-beyaz renkli bir platin
metali olan osmiyum çok sert ve gevrektir,
yüksek sıcaklıklarda bile işlenemez. Platin
metalleri arasında erime noktası en yüksek
metal olduğundan, ergitilmesi ve kalıplara
dökülmesi de zordur, ilk akkor lambalarının
telciklerinin yapımında tungstenden önce
osmiyum kullanılıyordu. Yerini rutenyuma
bırakmadan önce, osmiyum platin metallerinin
alaşımlarını sertleştirmekte de
kullanılmaktaydı. Osmiyumun iridyumla
yaptığı sert alaşım ise dolmakalem uçlarında
ve gramofon iğnelerinde kullanılır. Osmiyum
tetraoksitten bazı organik bireşimlerde
de yararlanılır.
An osmiyum metali doğada serbest halde
bulunmaz. Ender olmakla birlikte osmiyuma
öbür platin metalleriyle oluşturduğu
doğal alaşımlarda rastlanır. Örneğin siserskitte
yüzde 80 oranında, iridosminde az
oranlarda, orosmiridyumda yüzde 25 oranında,
doğal platinde de çok az oranda
bulunur. Osmiyumu ilk olarak 1804’te İngiliz
kimyacı Smithson Tennant platin cevherlerinin
kral suyunda (aqua regia) çözünmeyen
artıklarında iridyumla birlikte buldu ve
ayırmayı başardı.
Platin metalleri arasında havayla en kolay
yükseltgenen osmiyumdur. Toz haldeki metal
oda sıcaklığında bile uçucu ve zehirli
osmiyum tetraoksite (OSO4) özgü kokuyu
salar. Çözünmüş haldeki OSO4 bazı biyolojik
maddeler yardımıyla siyah renkli osmiyum
dioksite (OSO2) indirgendiğinden bazen
mikroskop incelemelerinde dokuları
boyamada kullanılır. Osmiyum, bileşiklerinde
+ 1 dışında 0 dan + 8’e kadar bütün
yükseltgenme durumlannda bulunmakla
birlikte kararlı bileşiklerinde +2, +3, -1-4,
+6 ve +8 değerliklidir. Elementler
arasında osmiyum dışında +8 değerlikli
olan tek element rutenyumdur. Osmiyum
bileşiklerinin hepsi ısıyla indirgenerek ya da
bozunarak toz ya da sünger halindeki
serbest elemente dönüşür. Doğal osmiyum,
osmiyum -184 (yüzde 0,02), osmiyum
-186 (yüzde 1,58), osmiyum -187 (yüzde
1,6), osmiyum -188 (yüzde 13,3), osmiyum
— 189 (yüzde 16,1), osmiyum —190 (yüzde
26,4) ve osmiyum —192 (yüzde 41,0) gibi
yedi kararlı izotopun bir kanşımıdır.
atom numarası
atom ağırlığı
erime noktası
kaynama noktası
özgül ağırlığı
değerliği
76
190,2
3.000°C
yaklaşık 5.000°C
22,48 (20°C’de)
2,3,4,6,8
elektronların yerleşimi 2-8-18-32-14-2 ya da
(Xe)4/l45^6s2


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.