öndeyiş ve sondeyiş,

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

öndeyiş ve sondeyiş, p r o l o g ve e p îlo g
olarak da bilinir, başta manzum oyun
türünde olmak üzere, edebi bir yapıtın
girişine ve sonuna eklenen parçalar. Eski
Yunan’da prologos günümüzdeki öndeyişten
daha büyük bir önem taşıyor ve açıklayıcı
nitelikte bir ilk perde işlevi görüyordu.
Bir oyun karakteri (genellikle bir tanrı)
sahneye çıkıyor ve başlayacak oyundaki
eylemin öncesini, çoğunlukla bir felaket
çevresinde gelişen olaylan anlatıyordu. Plautus’un
en güzel şiirlerinden bazılarının yer
aldığı Rudens’te (Urgan) olduğu gibi, Latin
tiyatrosunda öndeyişler daha incelikli ve
ayrıntılı yazılıyordu.
İngiltere’de gizem oyunları ve mucize
oyunları bir hitabeyle başlardı. Thomas
Sackville, ilk İngilizce trajedi olan Gorboduc
(1561) için öndeyiş olarak pantomim
kullanmıştı. Shakespeare Henry IV (2. Bölüm)
oyununa olayın geçtiği yer ve koşullan
tanıtan Rumour (“Söylenti”) karakteriyle,
Henry V oyununa da bir koroyla başlıyordu.
Plautus tarzı öndeyiş 17. yüzyılda sorunları işleyip sunmuş, ele aldığı sorunların
nedenleri üzerinde de durarak izleyiciyi
düşünmeye yöneltmeyi başarmıştır.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.