Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Ömer Seyfeddin (d. 11 Mart 1884, Gönen, Balıkesir – ö. 6 Mart 1920, İstanbul)

Ömer Seyfeddin (d. 11 Mart 1884, Gönen,
Balıkesir – ö. 6 Mart 1920, İstanbul), öykü
yazan. Çağdaş Türk edebiyatında öykücülüğün
öncülerinden, dilde sadeleşme hareketinin
önde gelen savunuculanndandır.
Kafkas göçmenlerinden Yüzbaşı Ömer
Şevki Bey’in oğluydu. İlköğrenimine Gönen’de başladı. Babasının görevi nedeniyle
sürekli yer değiştirmesinden dolayı, öğrenimini
sürdürebilmesi. için annesiyle birlikte
İstanbul’a gönderilerek Aksaray’daki Mekteb-
i Osmaniye’ye yazdırıldı (1892). Eyüp
Baytar Rüştiyesi’ni (1896), Edirne Askeri
İdadisi’ni (1900) ve Mekteb-i Harbiye’yi
(1903) bitirdi. Mülazim (teğmen) rütbesiyle
orduya katıldı. İzmir Zabitan ve Efrat
Mektebi’nde (Jandarma Okulu) öğretmenlik
yaptı (1906-07). 1908’de, merkezi Selanik’te
olan Makedonya’daki 3. Ordu’da
görevlendirildi. 1911’de ordudan aynldı,
ama Balkan Savaşları (1912-13) çıkınca
yeniden askere alındı. Sırp ve Yunan cephelerinde
savaştı. Yanya Kalesi’nin savunulması
sırasında Yunanlılara tutsak düştü
(1913). Bir yıl kadar süren tutsaklıktan
sonra İstanbul’a döndü ve kısa bir süre Türk
Sözü dergisinin başyazarlığını yaptı. Kabataş
Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak
atandı (1914) ve ölümüne değin bu görevini
sürdürdü. 1917-18 arasında Darülfünun-ı
Osmani’de (bugün İstanbul Üniversitesi)
kurulan Tedkikat-ı Lisaniye Encümeni üyeliğinde
bulundu.
Edebiyat yaşamına Edirne’de öğrenciyken
yazdığı şiirlerle başlayan Ömer Seyfeddin’in
ilk şiiri “Hiss-i Müncemid”, Ömer imzasıyla
Mecmua-i Edebiye”de yayımlandı (1900).
İlk öyküsü “İhtiyarın Tenezzühü” ise Sabah
gazetesinde çıktı (1902). İzmir ve Makedonya’da
görevliyken yazdığı şiir, öykü ve makaleleri çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlandı.
Askerlikten ayrılıp Selanik’e yerleştikten
sonra Rumeli gazetesinde ve çeşitli
dergilerde yazdı. Ünü daha çok Selanik’te
çıkan Genç Kalemler dergisindeki yazılarından
sonra arttı. Derginin ikinci dizisinin ilk
sayısında (Nisan 1911) yayımlanan “Yeni
Lisan” başlıklı yazısı, Milli Edebiyat(*)
akımının başlangıç bildirgesi sayılır. Dergide
yer alan yazılarında yalın, halkın konuştuğu
ve anladığı bir dilin gerekliliğini,
Türkçenin kendi kurallarına uygun yazılarak
Arapça ve Farsça sözcüklerden arındırılmasını
savundu. Milli Edebiyat akımının
öncülüğünü, Ziya Gökalp ve Ali Canip
(Yöntem) ile birlikte yürüttü. I. Dünya
Savaşı yıllarında Yeni M e cm u a ” yayımlanan
öyküleriyle ününü daha da yaygınlaştırdı.
Ömer Seyfeddin benzersiz bir üslupla yazdığı
öykülerini kişisel deneyimlerine, tarihsel
olaylara ve halk arasındaki geleneklere
dayandırdı. Günlük konuşma diliyle yazması
öykülerine canlı ve etkileyici bir nitelik
kazandırdı. Çok değişik konuları işlediği
yapıtlarında ayrıca yergilere, polemiklere,
komik durumlara ve toplumsal yorumlara
da yer verdi. Bahar ve Kelebekler (1927,
1984) geleneklere bağlı bir büyükanneyle
Batı’ya öykünen ve kendi kültürünü hiç
tanımayan modern torunu arasındaki kuşak
farkını konu alır. Bomba”da (1938, 1986) ise
devrimci bir grupla işbirliği yapmayı reddettiği
için vahşi ve korkunç bir cinayete
kurban giden genç bir Bulgar sosyalistin
öyküsü anlatılır.
Ashâb-ı Kehfimiz (1918), Efruz Bey (1919,
1986) ve Yalnız Efe i\9 \9 , 1988) adlarında
üç de roman yazan Ömer Seyfeddin, Efruz
Bey”de 1908’den mütareke yıllarına değin
geçen dönemi eleştirel bir yaklaşımla ele
alır. Bir halk efsanesine dayanan Yalnız
Efe”de ise haksızlıklara başkaldırarak dağa
çıkan kız kahramanın kişiliğinde halkın
direnme gücünü işler. Şiirleri Fevziye Abdullah
Tansel tarafından Ömer Seyfeddin in
Şiirleri (1972) adlı kitapta toplanmıştır.
ÖBÜR ÖNEMLİ YAPITLARI. Öykü. Harem
(1918), Yüksek Ökçeler (1922, 1988), Gizli Mâbed
(1923, 1983), Beyaz Lale (1938), Asilzâdeler (1938),
bir oyun ve öyküleri içeren Mahçupluk İmtihanı
(1938, 1982), Dalga (1943, 1952), ilk Düşen Ak
(1938, 1980), Nokta (1956), Tarih Ezeli Bir Tekerrürdür
(1958)

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.