Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

ökseotu,

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

ökseotu, ökseotugiller (Viscaceae) familyasından,
ağaçların üzerinde yarı asalak yaşayan
çeşitli bitkilere, özellikle de Viscum
album’a verilen ad. Gökçe ya da çekem
adlarıyla da anılan adi ökseotu (Viscum
albüm) İngiltere’den Kuzey Asya’ya kadar
tüm Avrasya’da yaygındır. Kuzey Amerika’da
ise bu türün yerini gene çok yaygın bir
tür olan Phoradendron serotinum almıştır.
Cüce ökseotları(*) (Arceuthobium) da Viscaceae
familyasının öbür önemli üyeleridir.
İsa’dan önceki dönemlerden beri bilinen
adi ökseotu konak ağaçların dalları üzerinde
sarımsı yeşil çalılar halinde büyür. Ortalama 0,6-0,9 m boylanabilen ve
kışın yapraklarını dökmeyen bu sık dallı,
kalın çalının karşılıklı olarak dizilen, oval
biçimli derimsi yaprakları (y. 5 cm uzunluğunda)
ve sık başaklar oluşturan sarı çiçekleri
vardır. Kış sonunda açan çiçekler kısa
sürede tek tohumu bulunan, beyaz renkli
yuvarlak meyvelere döner. Meyvelerin içinde
tohumlan çevreleyen yarı saydam ve
yapışkan bir öz bulunur. Bu öz kuş yakalamakta
kullanılır. Bitkinin hem meyveleri
hem de öbür bölümleri insanlar ve hayvanlar
için zehirlidir.
Ökseotlarmda çeşitli tip tozlaşmalara rastlanır.
Tropik bölgelere özgü olanların çoğu
kuşlarla tozlaşırken, ılıman kesimlerde yetişen
türlerde bu görevi sinek ve rüzgârlar
üstlenmiştir. Ökseotları tohumları aracılığıyla
çoğalır. Tohumların dağılmasında çoğu
kez kuşlar rol oynar; kuşların gerek
gagalarına yapışarak, gerekse dışkılarıyla
çevreye saçılan tohumlar ağaçların dallarına
yapışarak çimlenirler ve geliştirdikleri
emeçler (kök benzeri yapılar) yardımıyla
konak bitkiden su ve besin maddeleri
alırlar. Bu bitkiler klorofil içerdiklerinden
kendi besinlerini de üretebilirler. Başlıca
elma, kavak, söğüt, ıhlamur ve alıç ağaçlannda
yetişen adi ökseotuna ender olarak
meşelerde de rastlanır. Amerika’ya özgü
Phoradendron türleri ise başta meşe olmak üzere kışın yapraklarını döken ağaçların
pek çoğunda asalaktır.
Ökseotları yavaş büyüyen, ancak uzun
süre yaşayan bitkilerdir. Genellikle konak
bitki öldüğünde yok olurlar. Süs ve meyve
ağaçları ile kerestelik ağaçlara çok önemli
zararlar veren bu asalaklar bitkilerde “cadısüpürgesi”
adı verilen bir hastalığa da yol
açarlar. Bunlara karşı en etkin denetim
yöntemi asalağın konak bitkiden tümüyle
uzaklaştırılmasıdır.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.