Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

öğretmen okulu,

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

öğretmen okulu, genellikle devlet denetiminde
öğretmen yetiştiren eğitim kurumu.
Gelişmiş toplumlarda bu kurumların yükseköğretim
düzeyinde oluşturulması yönünde
güçlü bir eğilim vardır. Bu eğilim
öğretmenliğin son 150 yıl boyunca bir
meslek konumuna gelmesine koşut bir gelişmedir.
Çağdaş öğretmen okullarının ilk
örneği olarak 1794’te Paris’te kurulan Yüksek
Öğretmen Okulu (École Normale Supérieure)
daha sonra Paris Üniversitesi’ne
katıldı. ABD’deki ilk öğretmen okuluysa
1839’da Massachusetts eyaletindeki Lexington’da
kuruldu. Başlangıçta öğretmen okulları
özellikle ilkokul öğretmeni eğitmeyi
amaçlayan ve genellikle ortaöğretimden
sonra iki yıllık bir program uygulayan
devlet kurumlarıydı. 20. yüzyılda öğretmen
eğitiminin en az dört yıla çıkarılması, özellikle
II. Dünya Savaşı’ndan sonra ders
programının genişletilmesi yönünde bir eğilim
belirdi. 1960’larda eski öğretmen okullarının
çoğu üniversite ve yüksekokullar
kapsamına alındı.
Türkiye’de ilk erkek öğretmen okulu rüştiyelere
(ortaokullara) öğretmen yetiştirmek
üzere 16 Mart 1848’de Darülmuallimin-i
Rüşdi adıyla açıldı (bak. darülmuallimin).
Bunu 1868’de iptidaiyelere (ilkokul) öğretmen
yetiştirecek Darülmuallimin-i Sıbyan
izledi. 1870’te de kız okullarına öğretmen
yetiştirmek üzere darülmuallimat kuruldu.
1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamna mesi uyarınca öğretmen okulları iptidaiye,
rüştiye, idadi ve sultani (lise) öğretmeni
yetiştirecek biçimde düzenlendi. 1909’da
darülmuallimini yeniden örgütleyen Satı
Bey öteki öğretmen okullarının da çağdaşlaşmasına
öncülük etti. 1915’te ana muallim
mektebinin açılmasıyla öğretmen okulu sistemi
ana, ilk, orta ve yüksek öğretmen
okulları biçiminde örgütlenmiş oldu.
Cumhuriyet döneminde öğretmen okulları
yeni eğitim sistemine göre biçimlendi.
1927’de Kayseri-Zencidere ve Denizli’de
ilkokula dayalı ve üç yıl süreli iki köy
muallim mektebi açıldıysa da bunlar uzun
ömürlü olmadı. 1932’de ilköğretmen okulları
ortaokula dayalı üç yıllık kurumlar
olarak düzenlendi. 1936’da köylere kolay
uyum gösterebilecek ve kısa sürede çok
sayıda eleman yetiştirecek “eğitmen kursları”
açıldı. Eğitmen adayları, okuma yazma
bilen, askerliğini çavuş ya da onbaşı olarak
yapmış köy gençleriydi. 1936-48 arasında
yaklaşık 10 bin kadar eğitmen yetiştirildi;
bunlar üç yıl süreli köy ilkokullarında görev
yaptılar. Bu uygulamadan yola çıkarak
1937’de Köy Enstitüleri(*) öğretime başladı.
1954’te köy enstitüleri kaldırılarak tek
tip ilköğretmen okulu sistemine dönüldü.
Ortaokul öğretmeni ve ilköğretim müfettişi
yetiştirmek üzere 1926’da Konya’da açılan
Orta Muallim Mektebi 1927’de Ankara’ya
taşındı ve Orta Muallim Mektebi ve
Terbiye Enstitüsü (sonradan Gazi Eğitim
Enstitüsü) adını aldı. 1924’te açılan Musiki
Muallim Mektebi 1938’de Gazi Eğitim Enstitüsü’ne
bağlanırken, onun yerine de Ankara
Devlet Konservatuvarı açıldı. Bu eğitim
enstitüsü sistemi taşraya da yayıldı.
Lise öğretmenlerinin yükseköğretim düzeyinde
yetiştirilmesi gerektiği düşüncesiyle
1891’de İstanbul’da kurulan Darülmuallimin-
i Âli (sonradan İstanbul Yüksek Öğretmen
Okulu) Fransa’daki örneğine koşut
olarak geliştirilmişti. Devlet öncülüğündeki
sanayileşmenin gereklerine uyularak
1934’te Kız Teknik Öğretmen Okulu,
1937’de Erkek Teknik Öğretmen Okulu
açıldı. 1950’den sonra gelişen yeni meslekler
ve iş alanlan, yeni okul sistemlerini
doğurdu. Ticaret liselerine öğretmen yetiştirmek
üzere 1956’da Ticaret ve Turizm
Yüksek Öğretmen Okulu, 1959’da da imam
hatip okullarına öğretmen yetiştirmek üzere
Yüksek İslam Enstitüsü açıldı. 1959’da
Ankara’da, daha sonra da İzmir’de birer
Yüksek Öğretmen Okulu açıldı. Okul öncesi
eğitmen gereksinmesi ise genellikle kız
enstitülerinin çocuk gelişimi bölümlerinden
yetişenlerce karşılandı.
1973’te çıkarılan Milli Eğitim Temel Kanunu
bütün kademelerdeki öğretmenlerin
yükseköğretim görmesi zorunluluğunu getirdi.
İlköğretmen okulları 1974’te öğretmen
lisesi adıyla lise dengi okullara dönüştü.
Ayrıca, ortaokullara ve çıraklık eğitimi merkezlerine
teknik öğretmen yetiştirmek üzere
sanat yüksek öğretmen okulları açıldı. Bir
yandan da üniversitelerin eğitim fakülte ve
bölümleri öğretmenlik eğitimi kazandıracak
programlar açtılar. Öğretmen yetiştiren
enstitüler 1983’te çıkarılan 2908 sayılı yasa
ile üniversitelere bağlandı. Özellikle yatılı
öğretime son verilmesi, bu okulların gençler
için çekiciliğini azalttı. Milli Eğitim Bakanlığı
1989’da, öğrenci seçme ve yerleştirme
sınavlarında bu okulları ilk 10 sırada tercih
edenleri para ve başka olanaklarla desteklemeyi
kararlaştırdı


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.