Ogbomosho

Ogbomosho, Nijerya’nın güneybatısındaki
Oyo eyaletinde kent. Yorubaland Platosunda
(366 m), Oyo, Ilorin, Oshogbo ve
Ikoyi’ye giden yolların kesiştiği noktada
bulunur. Çevresinde savanlar ve tarım alanlan
uzanır. 17. yüzyıl ortalarında kurulan
kent, eskiden Yorubajarın kurduğu Oyo
İmparatorluğumun kalelerinden biriydi.
Oyo’nun 19. yüzyılın başlarında Müslüman
Fulaniler (Peuller) tarafından fethedilmesinden
sonra kasabaya çok sayıda Oyo
sığındı ve Ogbomosho böylece en büyük
Yoruba yerleşmelerinden biri durumuna
geldi. 1840’ta, kentin 51 km güneydoğusundaki
Oshogbo’da, Ibadan’ın Fulanileri yenilgiye
uğratmasından sonra Ibadan’a
bağlandı.
Günümüzde Lagos ve Ibadan’dan sonra
ülkenin üçüncü büyük kenti olan Ogbomosho’da
nüfusun çoğunluğu Yoruba çiftçileri
ve tüccarlarından oluşur. Kent ve çevresinde
yetiştirilen başlıca ürünler yam, manyok,
mısır ve süpürgedarısıdır. Ayrıca tikağacı
ihraç edilir ve Ibadan’daki sigara fabrikası
için tütün yetiştirilir. Dokumacılık da önemli
bir uğraştır. Geleneksel tahta işlemeciliğinin
eski önemini yitirmesine karşın, kent
bugün de eski tahta eşyaları ve kendine
özgü koso davullarıyla tanınır. Aynı zamanda
bir sığır ticareti merkezi olan kentte
devlete ait bir hayvan üretme çiftliği vardır.
Kentte birkaç cami ve kilisenin yanı sıra
Nijerya Amerikan Baptist Kilisesi’nin vetemlerini sosyal bilimlere uygulama yaklaşımı
ve “kültürel gecikme” kavramıyla tanınan
ABD’li sosyolog.
Columbia (1919-27) ve Chicago (1927-51)
üniversitelerinde ders verdi. Sık sık işçiişveren
uyuşmazlıklarında arabuluculuk
yaptı. Başkan Herbert Hoover’ın ABD’deki
toplumsal yönelimleri araştırmak üzere
oluşturduğu komiteyi yönetti (1930-33).
Toplumsal kuramları niceliksel yöntemlerle
doğrulama gereğini vurgulayarak, sosyolojinin
toplumsal felsefe ve reform programlarından
uzaklaşmasına ve toplumsal olguları
inceleyen daha kesin bir bilim olma yönünde
gelişmesine yardımcı oldu.
Ogburn’e göre kültürel evrimin temel
etkeni, var olan kültürel öğelerin yeni bir
bileşimini ifade eden “buluş”lardır. Doğrudan
kültürün bir alanını etkileyen bir buluşun
öteki alanlara da uyum sağlaması gerekebilir.
Bu durumda uyumun zaman alması
“kültürel gecikme”ye yol açar. Uzun tarihsel
dönemler söz konusu olduğunda genellikle
pek fark edilmeyen “kültürel gecikmeler”
bazen toplumu bir anda çözülme noktasına
getirebilecek ölçüde şiddetli olabilir.
Örneğin, sanayi alanındaki büyük bir yenilik
bir ulusun ekonomi, yönetim ve toplumsal
felsefesini altüst edebilir. Bu karışıklığın
sonunda yeni bir dengeye varılır.
Ogburn’ün başlıca yapıtları arasında Social
Change (1922; Toplumsal Değişim) ve Meyer
F. Nimkoff’la birlikte kaleme aldığı
Sociology (1940; Sosyoloji) sayılabilir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)