ogam yazısı

ogam yazısı, o g h am ya da o g um olarak da
yazılır, İS 4. yüzyılda İrlanda ve Pikt
dillerini taş anıtlar üstüne yazmak için
kullanılan alfabetik yazı. İrlanda kaynakları
bu yazının tahta yazıtlarda da kullanıldığından
söz eder, ama henüz bunu kanıtlayan
bir bulgu ortaya çıkarılamamıştır. Ogam
yazısının en basit biçiminde çentiklerden
oluşan dört küme, her kümede de beş harf
vardır; böylece toplam 20 harf elde edilir.
Bir ile beş arasında değişen çentiklerle
yazılan bu harfler taşın kenarına çoğu kez
dikey olarak ya da sağdan sola doğru
kazınırdı. Beş simgeden oluşan ve İrlanda
geleneğinde forfeda (ek harfler) adı verilen
beşinci harf kümesinin ise alfabeye daha
sonra eklendiği sanılmaktadır. Ogam yazısının
kökeni tartışmalıdır; bazı araştırmacılar
rünik alfabe ve Etrüsk alfabesiyle bağ
kurarken, başkaları Latin alfabesinin değiştirilmiş
biçimi olduğunu öne sürmektedir.
Ogam yazısının İrlanda dilinde bulunmayan
h ve z harflerine yer vermesi, bu yazının
yalnızca İrlanda kökenli olmadığını gösterir.
Ogamla yazılmış yazıtlar çok kısadır;
çoğu bir ad ile tamlayan durumundaki
soyadından oluşur. Ama İS 4. yüzyıla ait
olduğu sanılan bu yazıtlar İrlanda dilinin
başka kaynaklarda söz edilen dönemlerinden
çok daha eski bir evresine işaret
ettikleri için özel bir önem taşır. Günümüze
ulaşan 375’ten fazla ogam yazıtından yaklaşık
300’ü İrlanda’da ortaya çıkarılmıştır.
Galler’de bulunan yazıtların çoğu, ogam
harflerinin Latin alfabesindeki karşılıklarını
içerir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)