Kaynama

Kaynama

Kaynamak eylemi.
-Boyac. Boyanın sürülmesi sırasında ortaya
çıkan kabarcık ya da delikçik (çatlayan
kabarcıklar) gibi kusurlar. (Bk. ansıkl.
böl.)
– Camc. Cam kütlesi içinde (yuvarlak,
uzun) ya da yüzeyinde (oyuk) kabarcık biçiminde
gaz (02, N2, S02…) inklüzyonu.
(Camcılar, çoğunlukla yalnız dıştan incelemeyle
bunun kaynağını [yeniden kabarcıklanma,
debitöz] ve türünü [tuz, sülfat] ortaya çıkarırlar.)
– Cerr. Bir yaranın iki dudağının, kırık bir
kemiğin parçalarının birleşmesi. _
– Fiz. ve Kim. Buharlaşma sürecinin, sıvının
yalnız yüzeyinde değil tüm kütlesi
içinde meydana geldiği durumda, sıvı hal
den buhar haline geçme sırasında görülen
olay. (Bk. ansikl.böl.)
– Metalürj. Banyonun kaynaması, bir sıvı
metal banyosunun gaz etkisiyle çalkalanması;
daha özel olarak, karbonmonoksit
çıkışının bir çelik banyosu üzerinde yarattığı
etki.
– Patol. İki kemiğin lifsi ya da esnek bağdokusuyla
birleşmesi.
– Seram. Pişirme sırasında hamuru ya da
sırt kaldıran iri kabarcık.
– ANS1KL. Boyac. Kaynamanın nedeni,
henüz kurumamış olan boya tabakasının
gözeneklerinden çıkan çözücü madde
buharlarının, içi çözücü buhanyla dolu
patlamamış kabarcıklar meydana getirmesidir.
Bu durumun önüne geçmek için
boyadaki çözücü maddeleri yeniden formüle
etmek ya da içine, çözücü buharların
gerilimini değiştirebilecek gerilimetkin
maddeler katmak gerekir.
-Fiz. Po sabit basıncındaki bir ortamda
bulunan bir sıvı ısıtıldığında (ateş üzerine
konan bir tencere örneğinde olduğu gibi),
bu sıvının bir yandan sıcaklığı artarken,
diğer yandan bir bölümü buharlaşır;
sıcaklığı Tk değerine eriştiğinde, doymuş
buhar basıncı P, (T„), Po basıncına eşit
olur; sıvı böylece kaynamaya başlar. Sıcaklık,
kaynama süresince, değişmez bir
T, değerini korur: T,, sıvının Po basıncındaki
kaynama sıcaklığıdır.
Kaynama sırasında sıvıya verilen ısı, yalnızca
buharlaşmasına neden olur ve buna
gizli buharlaşma ısısı denir Gizli buharlaşma
ısısı, Clapeyron bağıntıslyla belirti-
Doymuş buhar basıncı, sıcaklığın artar)
bir işlevidir. ( –> FAZ GEÇIŞI.) Dış basınç
arttıkça kaynama sıcaklığı artar ve dönüşül
sıcaklık denen bir sınır değere ulaşır.
Dönüşül sıcaklıktan daha yüksek sıcaklıklarda,
sıvı hali buhar halden ayırma olanağı
kalmaz. Tersine basınç düştüğünde
kaynama sıcaklığı da düşer; katı evrenin
ortaya çıkışlyla üçlü nokta (katı, sıvı, gaz
evreleri içeren nokta) sıcaklığına erişilir.
Sıvı üzerindeki basıncın bir supap tarafından
atmosfer basıncının üzerinde tutulduğu
(P0 -,:1,5 atm) bir düdüklü tencerede,
suyun kaynama sıcaklığı yaklaşık
110 °C’tır. Basıncın yalnız 0,35 atm olduğu
Everest tepesinde su 80°C’ta kaynar.
Bir sıvı ısıtıldığında bu sıvıda bulunan
çekirdeklerden (sıvı içinde bulunan tozlar,
çözünmüş gaz) küçük buhar kabarcıkları
oluşur. Sıvı, kaynama sıcaklığına eriştiğinde
bu kabarcıklar büyür ve bu sırada
sıvı kütlesinin içinde bile bir buharlaşma
meydana gelir
Son derece arı bir sıvıda (çekirdeğin
bulunmaması durumu) kabarcıklar oluşmaz
ve kaynamada birkaç dereceye varan
bir gecikme gözlenir.
Çözeltilerin kaynama sıcaklığı, kaynamaölçüm
yasalarına uyar; böylece derişimleri
ve dolayısıyla sıcaklıkları kaynama
sırasında değişir
Dış basıncın bir atmosfere eşit olması
halinde kaynama sıcaklığının değerine,
normal kaynama sıcaklığı denir. Arı cisimlerin
normal kaynama sıcaklıkları, standart
sıcaklık birimi olarak kullanılır. Aşağıda kimi
arı cisimlerin kaynama sıcaklıkları Celsius
derecesi cinsinden verilmiştiraseton 56,1 °C
asetilen – 83,6 °C
asetik asit 118,1 °C
nitrik asit 86 °C
etil alkol 78,5 °C
metil alkol 64,5 °C
asetaldehid 20,2 °C
anilin – 184,4 °C
azot – 195,8 °C
benzen 79,6 °C
brom 58,8 °C
butan 0,6 °C
klor – 34,1 °C
kloroform 61,2 °C
metil klorür – 23,7 °C
siyanogen – 20,5 °C
su 100 °C
eter 34,5 °C
gliserin 290 °C
helyum – 268,9 °C
hidrojen – 252,8 °C
iyot 184 °C
cıva 356,9 °C
naftalen 217,9 °C
neon – 246 °C
altın 2 600 °C
oksijen -183 °C
platin 4 300 ‘C
kurşun 1 740 °C
propan – 44,5 °C
kükürt 444,6 °C
karbon sülfür 46,3 °C
toluen 110,5 °C
çinko 907 °C

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)