Kayma

Kayma

Kaymak eylemi.
—Astrofiz. Tayf kayması, bir gökcisminin
tayfındaki bir elemana ait çizgilerin dalga
boyu konumu ile Yer üzerinde elde edilen
karşılaştırma tayfındaki konumları arasındaki
sapma. (Gözlenen çizgilerin çok
uzun ya da çok kısa dalga boylarına doğru yer değiştirmesine göre kırmızıya ya da
maviye doğru bir kayma olduğu söylenir.
Bu durumda bir Doppler*-Fizeau olayı ya
da çekimsel* kayma sözkonusudur. Göreli
evrenbilimsel modellerde, genişlemekte
olan bir evren uzaklardaki gökadaların
tayfının kırmızıya doğru kaymasını gerektırir.)
EVRENIN GENIŞLEMESI*.] —Bilş. Bir yerinin ya da bir komutun mutlak
adresi ile bir referans adresi arasında
bulunan ve özellikle taban ve kayma adresleme
sistemindeki taban adresine göre
göreli bir adres gösteren fark.
—Denizc. Seyir halindeki bir geminin
akıntı, rüzgâr vb. etkilerle rotasından sancağa
ya da iskeleye düşmesi. ii Pervane
kayması, ortalama adımda, bu adım ile
pervanenin devir başına ilerlemesi arasındaki
farkın oranı. (Eşanl. Sür)) Yük kayması,
şiddetli yalpa etkisiyle yüklerin yer
değiştirmesi ya da istifinin bozulması. (Yük
kayması genellikle ağır dökme yüklerde
[cevherler, fosfatlar, kömürler] görülür ve
kimi kez geminin devrilerek batmasına neden
olur.)
—Elektroakust. Kayma önleyici, okuma
iğnesini plağın merkezine doğru getirme
eğilimi gösteren merkezcil kuvveti denkleştirecek
biçimde, bir pikabın okuma koluna
etki eden düzenek. (Böylece, bu düzenek
izin iki yanında eşitsiz bir biçimde
aşınmasını önler.) [Eşanl. ANTİSKATİNG.] —Elektron. Kayma gerilim., çalışan bir
yükseltecin girişleri arasında var olan dengesizlik
gerilimi. Bir manyetronun frekans
kayması, ya yük empedansının değişimiyle
(aşağıya kayma) ya da anotsal akım değişiminin
etkisiyle (yukarıya kayma) oluşan
frekans değişimi.
—Elektrotekn. Asenkron bir makinede N,
senkron hız ile rotorun N gerçek hızı arasındaki
farkın senkron hıza g bölümü. Bu
bölüm aşağıdaki formülle verilir:
N, — N
g N,
(g, birde ya da yüzde olarak ifade edilir;
normal çalışmada asenkron bir motorun
kayması 10’un altındadır.)
—Ger. day. Bir cisme, yüzlerinden biri boyunca
uygulanan teğetsel kuvvetin etkisi.
(Bu etki ardışık metal katmanlarının esnek
ya da plastik biçim değiştirmesine yol
açar ve kopmayla sonuçlanabilir. Kaymayla
ortaya çıkan içkuvvetler özellikle perçinlikaslanmasına yol açmasını n sonucudur.
Böylece kopan katman dizisi, kimi kez ön
tarafın yükselmesine neden olan hafif bir
dönmeyi de başlatarak kayar.)
—Kaynakç. Kenar kayması, kalınlık yönünde
birleştirilecek sacların kenarlannın
birbirinden uzaklaşması; genellikle kaynak
yapılacak kenarların kötü hazırlanmasından
ya da kaynak yapma sırasındaki
aşırı biçim değiştirmelerden kaynaklanır.
(Bağlantının mekanik dayanımi yüksek olması
gerektiğinde bu hata tehlikeli olabilir,
çünkü kenar kayması, kaynak dikişine
ek bir kesme kuvveti binclirir)
—Mak. san. Temas halindeki iki yüzeyin,
birinin diğerine göre ötelenmesiyle yer
değiştirmesi. Kayma plakası, bir eksenel
yatak içinde mile dayanak görevi yapan
suverilmiş çelikten parça.
—Metalürj. Katıların plastik biçim değiştirmesinde
çeşitli atom düzlemlerinin temel
devinimi. (Bk. ansikl. böl.)
—Opt. Mercek merkezlerinin hizalanma
hatası.
—Oto. Bir taşıttan söz ederken, kaymak
eylemi: Bir arabanın buzlanmış bir yol
üzerinde kayması. (Bk. ansikl. böl.). ii Suyun
biriktiği düz bir yolda, zeminle lastik
arasında ince bir su katmanı bulunması
yüzünden direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi.
—Ölçbil. Sıfır noktasının kayması, eriyen
bir buz içine yerleştirildiğinde tam olarak
sıfırı göstermeyen cıvalı bir sıcaklıkölçerin
doğruluk hatası. (Bu hata camın artık genleşmesinden
kaynaklanır; duyarlı ölçümlerde
sıfırı denetlemek gerekir; düzeltme
ölçülecek sıcaklığı eriyen buzun sıcaklığlyla
karşılaştırarak yapılır; bu iki sıcaklık
arasında en yüksek olanı önce belirlenir.)
—Sesbilg. Ünsüz kayması, ÜNSÜZ
DEĞIŞIMI nın eşanlamlısı.
—Sine. Ekranda görüntüyü boylamasına
kaydıran projeksiyon hatası. (Aşırı kayma
filmde görüntüleri birbirinden ayıran siyah
çizginin ortaya çıkmasına neden olur.)
—Spor Kayma sporları, kar, buz ya da SU
üstünde kaymaya dayanan her türlü sportif
uzmanlık alanını birleştiren terim (kar kayağı,
bobsleigh, su kayağı, sörf,yelkencilik,
vb.)
—Teknol. Kayma önleyici, kayganlığı azaltan
gereç, kaplama. (Kayma önleyici malzeme
ya kaygan bir yüzey üzerinde devinen
bir parça [ayakkabı, lastik, tükenmezsistemine
uygun olarak, ayrıcalıklı düzlemler boyunca
gelişir; kayma düzlemleri ve doğrultuları
atom yoğunluğu yüksek düzlemlere
ve doğrultulara karşılık gelir Kuvvetin
kayma doğrultusuna göre bileşeni, kritik
kayma gerilimi denen, metale özgü bir
değeri aştığında, kayma oluşur Çokkristalli
yığışımlarda, tekkristallerin temel kayma
olayı tane sınırlarının varlığı nedeniyle
bozulur, sonuç olarak da esneklik sınırı
artar ve biçim değiştirme sırasında gerilmeler
görülür; buna kalıcı biçim değiştirme
denir Bu biçim değiştirmeler, düz yüzeyli
örnekler üzerinde, çıplak gözle ya da
düşük büyütmeli mikroskopla görülebilen
kayma çizgilerinin ya da bantlarının oluşmaslyla
ortaya çıkar
—Oto. Kayma, bir tekerleğin zemin üzerinde
kendi düzlemine göre eğik bir doğrultuda
kaymasıyla belirlenir Kayma, tekerleğe
uygulanan yatay kuvvetlerin bileşkesi,
zemin aderans kuvvetinin mutlak değerini
aşınca meydana gelir Bu olay, tekerleğin
yerinde dönmesi ya da tekerleğin
kendi düzlemi içindeki bir yönde zemin
üzerinde kayması demek olan patinaj
yapmadan farklıdır Bir arka tekerlek,
düz bir hatta hareket ederken ani bir frenlemeyle
pasif direnci artırılırsa, bu tekerleğin
kuramsal olarak kendi düzleminde
sürüklenmesi gerekir Uygulamada ise kayabilir,
çünkü yoldaki düzensizlikler tekerleği
yörüngesinden saptırır ve kendi kendine
hızlanan ve ters dönmeyle sonuçlanabilen
bir kaymaya neden olabilir Bir virajda,
normal bir biçimde dönmeye devam
etmek koşuluyla ön tekerlekler kaymaz;
ancak, yalnız merkezkaç kuvvetinin
yol açığı enlemesine kuvvet, enine aderans
kuvvetinden yüksek olduğunda bir
kayma görülür

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)