Kayıtsızlık

Kayıtsızlık

Aldı rmazlık, umursamazlık,
ilgisizlik: Bu konudaki kayıtsızlığı
beni endişelendiriyor
—Ikt. Kendisine sunulan çeşitli seçimler
karşısında, bunların herhangi birinde belirgin
bir üstünlük bulamayan bir iktisadi
karar biriminin davranış biçimi.) Kayıtsızlık
eğrileri, bu davranışı belirten grafik
gösterim. (Bk. ansikl. böl.)
—ANsıKL. Kayıtsızlık eğrileri. Pareto, tüketici
davranışını inceleyerek, kayıtsızlık eğrileri
tekniğini ortaya koydu. Burada eşit
fayda eğrilerinin sözkonusu olduğunu belirtmek
için, bu eğrilere bazen “eş fayda
eğrileri” de denir (çünkü Pareto, “haz
düzeyi” deyimini, “fayda” deyimine yeğ
tutuyordu).
Pareto, bir seçim yapma durumunda
kalan bireyin kendisine aynı doyumu sağlayan
çeşitli bileşimler arasında kararsız
kalabileceğini gösterdi. Bu bileşimlerin
hepsi de onun için birdir, çünkü bunlardan
herhangi birini seçmesini gerektiren
bir neden yoktur: örneğin, bir iktisadi birim
için, 1 kg ekmek ile 1 litre şarap ya
da 0,500 kg ekmek ile, 1,5 litre şarap vb.
tüketmek arasında fark olmadığını, yani
bireyin bunlara karşı kayıtsız kaldığını varsayabiliriz.
Eşit bir doyum sağlayan ve içlerinden
birini seçmek için bireyin özel bir
neden göremediği bütün olası ekmek ve
şarap tüketimi bileşimleri bir kayıtsızlık serisi
oluşturur. Kayıtsızlık serisi, bir kayıtsızlık
eğrisi ya da çizgisiyle grafik olarak gösterilebilir;
ve bu grafikte, dikdörtgen bir diyagram
üzerinde, apsislere B (örneğin şarap)
miktarları, ordinatlara da A (ekmek)
miktarları kaydedilebilir.
Kesişme noktaları, bireyin aynı doyumu
elde edeceği çeşitli A ve B bileşimlerine
denk düşecektir (şekil 1). Görüldüğü gibi,
birey, A5 Bl’i seçebileceği gibi, A4
B2’yi ya da Al B5’i de seçebilir. Kayıtsızlık
çizgisi, bu noktaların birleştirilmesiyle
ortaya çıkar (şekil 2). Ii, A ve B mallarına
ait bir ilk kayıtsızlık eğrisi olsun ve A’nın
belli bir toplam miktarlyla B’nin belli bir
toplam miktarını göstersin. lı ü zerinde seçilen
nokta hangisi olursa olsun, birey aynıtoplam doyumu elde eder A ve B malları
stokları daha büyük olduğu takdirde, bireyin
toplam doyumu da daha büyük olur.
O zaman, birey, bu artmış miktarlara göre
yapılması olası seçimlere denk düşen
kayıtsızlık eğrileri üzerinde yer alır Daha
büyük A ve B stoklarına denk düşen yeni
kayıtsızlık eğrileri, 12 ve 13 ile belirtilebilir
(şekil 3). Kayıtsızlık eğrileri, başlangıç noktasına
oranla dışbükeydirler Gerçekten
de, belli bir miktar A ve B sözkonusu olduğunda,
A’nın her bir ek birimi için bireyin
vazgeçtiği B malı miktarının, daha önceden
elinde bulunan A malı miktarı ne
kadar fazlaysa o oranda daha az olduğunu
deneyler göstermiştir Farklı kayıtsızlık
eğrilerinin kapladığı alana, kayıtsızlık bölgesi
adı verilir
Kayıtsızlık eğrileri, iki yanlı (bilateral) tekeller
için karakteristik olan belirsizlik bölgesinin
ortaya çıkarılmasını olanaklı kıldı.
Pareto, bu eğrileri, kendi genel iktisadi
denge çözümlemesinde kullandı.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)