GREGORİOS

İstanbul Patriklerinden. Mora’da 1739 yılında doğdu. İzmir piskoposluğundan sonra patrik oldu. Sultan İkinci Mahmud Han zamanında çıkan Rum isyanının baş planlayıcısı olduğundan, 1821 de Patrikhane kapısında idam edildi. Patrik Gregorios’un Rus Çarı Aleksandra yazdığı mektup tarihi öneme haiz olup, ibret verici olması bakımından mühimdir. Mektupda şöyle demektedir. “Türkleri maddeten ezmek ve yıkmak imkânsızdır. Çünkü Türkler, müslüman oldukları için çok sabırlı ve mukavemetli insanlardır. Gayet mağrurdurlar ve izzeti imân sahibidirler. Bu hasletleri, dinlerine bağlılıklarından, kadere rıza gösterdiklerinden, ananelerinin kuvvetinden, devlet adamlarına, kumandanlarına, büyüklerine olan itaat duygularından gelmektedir.

Türkler zekidirler ve kendilerini müsbet yolda yönetecek reislere sâhib oldukları müddetçe de çalışkandırlar. Gayet kanâ’atkârdırlar. Onların bütün meziyetleri, hatta kahramanlık ve şecâat duyguları da, geleneklerine olan bağlılıklarından, ahlâklarının güzelliğinden ileri gelmektedir.

Türklerde evvelâ itaat duygusunu kırmak ve ma’nevi râbıtalarını (bağlarını) kesretmek (parçalamak),dîni metanetlerini (sağlamlığını) za’fa uğratmak (zayıflatmak) icâb eder. Bunun da en kısa yolu, an’ânât-i milliyelerine (milli geleneklerine), ma’neviyyatlarına uymayan hârici fikirler ve hareketlere alıştırmaktır.

Ma’neviyyatları sarsıldığı gün, Türkleri kendilerinden şeklen çok kudretli, kalabalık ve zâhiren hâkim kuvvetler önünde zafere götüren asi kudretleri sarsılacak ve maddi vasıtaların üstünlüğü ile yıkmak mümkin olabilecektir. Bu sebeple Osmanlı Devletini tasviye için mücerret olarak harb meydanındaki zaferler kâfi değildir. Hatta, sadece bu yolda yürümek Türklerin haysiyet ve vakârını tahrik edeceğinden, kendilerini anlamalarına sebep olabilir.

Yapılacak olan, Türklere birşey hissettirmeden, bünyelerindeki tahribi tamamlamaktır.”

Osmanlı Türklerinin tanıdığı hürriyetden istifade edenler içinde böyle haince çalışan şahıslar olmuştur.Bu patriğin idâm edildiği patrikhanenin o kapısı hâlâ kapalıdır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)