Derrida, Jacques

(d. 15 Temmuz 1930,
el-Biar, Cezayir), Fransız düşünür ve dilbilimci.
Fransız felsefesine Yapısalcılığın egemen
olduğu dönemden başlayarak dil sorunlarıyla
ilgilenmiş, yazı ve yazma kavramlarını
yeni bir anlayışla ele alarak göstergebilim
alanında da etkili olmuştur.
Yahudi kökenli bir ailenin çocuğu olan
Derrida Cezayir’de doğdu. On dokuz yaşında
Fransa’ya gitti. Öğrenimini Yüksek
Öğretmen Okulu’nda (Ecole Normale Superieure)
tamamladı. 1956’da ABD’ye gitti;
Harvard, Johns Hopkins ve Yale üniversitelerinde
dersler verdi. 1960’ta Paris’e döndü,
Paris Üniversitesi’nde ve Yüksek Öğretmen
Okulu’nda (1965) öğretim üyeliği yaptı. Bu
arada, dönemin önde gelen edebiyat dergilerinden
Tel Quel’de felsefe yazıları yazdı.
1983’te, Paris’te kurulan Uluslararası Felsefe
Yüksekokulu’nda ders vermeye başladı.
Derrida’nm felsefe görüşlerinin temelinde
Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger veEdmund Husserl gibi ünlü Alman filozoflarının
dil konusundaki görüşleri yer alır.
Çağdaş dilbilim çalışmalarından yararlanmakla
birlikte, yer yer de eleştirmiş ve
“gramatoloji” (yazıbilim) bağlamı içinde
farklı bir görüş getirmiştir. Derrida’ya göre,
felsefe tarihinde logos’un (söz) egemenliği
sürmekteydi. Yazı ve im ise, yalnızca yardımcı
bir araç olarak görülüyordu. Bu
yüzden us, özne gibi kavramlar yaygınlık
kazanmış, söylenen söz yazılan sözden daha
önemli olmuştu. Oysa, söz bir im aracılığıyla
somutlaşarak yazıyı oluşturur ve yalnızca
bu yolla anlam kazanırdı. Derrida’nm bu
görüşleri ile, göstergebilimin bir başka temsilcisi
olan Roland Barthes’ın(*) görüşleri
arasında benzerlikler vardır.
Yapısalcılık ve Marksizm dışında yeni
yönler arayan Derrida felsefe tarihi üzerine
incelemeler de yaptı. İlk önemli yapıtı
UEcriture et la difference’tan (1967; Yazı ve
Fark) sonra aynı yıl La Voix et le phenomene’i
(Ses ve Fenomen) ve De la grammatologie’yi
(Yazıbilim Üzerine) yayımladı. Beş
yıllık bir aradan sonra art arda La Dissemination
(1972; Yayılım), Marges de la philosophic
(1972; Felsefenin Kıyıları) ve Positions
(1972; Konumlar) yayımlandı. Bunları
Glas (1974) L ’Archeologie dufrivole (1976;
Sıradan Şeylerin Arkeolojisi), La Verite en
peinture (1978; Resimde Doğruluk) ve De
Socrate a Freud et au-delâ (1980; Sokrates’
ten Freud’a ve Ötesine) izledi.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.