Delphoi

en önemli Eski Yunan tapmağının
ve Apollon’un kehanet merkezinin bulunduğu
yer. Eski Yunanlılarca dünyanın merkezi
olarak düşünülür, tapmak içinde yer alan ve
omphalos (göbek deliği) denen taşın üstündeki
çukur bu noktayı tam olarak belirtirdiKehanet merkezi aslında, Toprak Tanrıçası
Gaia’ya aitti ve onun çocuğu olan yılan
Python tarafından korunuyordu. Daha sonra
Apollon, Python’u öldürerek burada
kendi kehanet merkezini kurdu.
Kazılar, Delphoi’de, Geç Miken Döneminden
beri (İÖ 4. yy) sürekli yerleşimler
kurulduğunu göstermiştir. Ama Delphoi’
nin tam anlamıyla tarihi, İÖ 6. yüzyılda
Delphoi Amphiktyoniası’nm (Delphoi Birliği)
merkezi olmasıyla başlar. 582’de yeniden
düzenlenmeye başlayan ve bütün Yunan
dünyasının katıldığı Pythia Oyunları, dört
yılda bir burada yapılırdı. Kehanet merkezi
bu dönemde ününün doruğundaydı ve özel
konuların yanı sıra devlet yönetimi ve kolonileşme
ile ilgili sorunlar da buraya danışılıyordu
(bak. kâhinlik). Kent “Delphoi” adını
bir yunus balığı biçiminde simgelenen
Apollon Delphinos kültünden aldı. Delphoi
kâhinlerinin ünü Yunan dünyasının sınırlarını
aşmış, Anadolu’ya da yayılmıştı. Herodotos’a
göre Frigya kralı Midas, tahtını
Delphoi’ye sunmuş, Lidya krallarından
Gyges ve Kroisos da Delphoi Apollon’una
adaklar vermişlerdir.
Daha sonra, İÖ 356-346 arasında Delphoi’
yi işgal eden Phokaialılar, tapmak hâzineleriniyağmalayıp buraya sunulan birçok değerli
eşyayı yok ettiler. Sonunda Makedonya
kralı II. Philippos, Phokaialılan Delphoi’
den sürdü. Romalılar da güçlenmeye başlayınca
sık sık Delphoi’yi yağmaladılar ve
Hıristiyanlığın yayılmasıyla birlikte bu kutsal
alanın çöküşü hızlandı. İS 4. yüzyılın
ortalarında, İmparator Iulianus Apostata
tapmağı onarmaya giriştiyse de, kehanet
merkezi, eski görkemine bir daha kavuşamadKazılar, 1860’tan başlayarak Atina’daki
Fransız Arkeoloji Enstitüsü tarafından sürdürüldü.
Araştırmalar, kutsal bir temenos
duvarı içinde yer ajan Apollon Tapmağı’-
nda yoğunlaştırıldı. İÖ 7., 6. ve 4. yüzyıllarda
yeniden inşa edilen üç tapmak kalıntısının
yanı sıra kutsal emanetlerin saklandığı
hazine binaları, arkadlar, adak sütunları
ortaya çıkarıldı. Tapmak alanının doğusunda
bir Roma agorası, kuzey köşesinde
tiyatro yer alır. Ayrıca Roma Çağına ait
lahitler ve çok iyi korunmuş bir stadion
ortaya çıkarılmıştır.
Bir tiyatroyu andıran yerleşme, KorinthosıKörfezinden yaklaşık 10 km uzaklıktaki
Parnassos Dağının dik alt yamaçlarında,
Phokis topraklarında yer alır. Sit alanı
üzerine yerleşen Kastri köyü, 1890’da yakınlara
göç ederek Delphoi adını aldı.
1892’de başlayan kazılarla, İS 2. yüzyılda
yaşamış coğrafyacı Pausanias’ın yazılarında
daha ayrıntılı betimlenmiş sit planı ortaya
çıkarıldı. Üç tapınak kalıntısı saptanabilmektedir;
Apollon için müzikal notalaması
yapılmış ilahilerin kazılı olduğu ünlü duvarı
içeren, Dor düzenindeki Atmalılar Hâzinesi,
özgün taşlan kullanılarak yeniden inşaedilmiştir

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)