Yazar Arşivi: pendik yol yardım

çirişotu zambakgiller

çirişotu, zambakgiller (Liliaceae) familyasından, köklerinden çiriş elde edilen çokyıllık iki ayrı-bitki türüne (Eremurus spectabilis ve Asphodelus aestivusa [ya da A. microcarpus]) verilen ad. Doğu ve Güney Anadolu dağlarında yetişen E. spectabilis, 1-2 m yükseklikte otsu bir bitkidir. Rozet yaprakları ve sarı çiçekleri vardır. Köklerin güneşte kurutulup toz haline getirilmesiyle çiriş elde edilir. Çirişin su ile karıştınlmasıyla hazırlanan hamur, ayakkabı ve ...

Devamını Oku »

Çirikov, Aleksey İliç

Çirikov, Aleksey İliç (d. 1703 – ö. Kasım 1748, Moskova, Rus Çarlığı), Vitus Bering’ in Kuzey Bjız Denizine düzenlediği araştırma gezisine komutan yardımcısı olarak katılan Rus kâşif. Güney Alaska’yı keşfetmiş’ve böylece’Rusya’nın Kuzeybatı Amerika’nın 55° güney enlemine kşdar olan kesimi üzerindeki hak iddialarını güçlendirmiştir. 1727’de Berjjıg’in Büyük Okyanusun kuzeyine düzenlediği ilk araştırma gezisine katıldı. Bering’in başkanlığındaki’ bu grup, Ağustos 1728’de Bering ...

Devamını Oku »

Çirikahuvalar

Çirikahuvalar, 19. yüzyıldaki Apaş savaşları sırasında en çok korku uyandıran Apaşlar. Arizonâ’mn güneydoğusundaki Chiricahua ve Dragoon, Dağlan ile, New Mexico’ nun yakın bölümlerinde ve Meksika’nın Chihuahua eyaletinde yaşıyorlardı. Büyük olasılıkla Apaşlann en göçebe grubunu oluşturan Çirikahuvalar, bu nedenle yağmaya dayalı bir yaşam biçimini sürdürebildiler. Öteki Apaş /kabileleri gibi Çirikahuvalarda da merkezî binkabile otoritesi yoktu. Baskınları vö savaşlan yöneten temel- birim, ...

Devamını Oku »

Çirikahuva Ulusal Anıtı

Çirikahuva Ulusal Anıtı, ABD’de Arizona eyaletinin güneydoğusunda, ender volkanik kayaç oluşumlarıyla tanınan yabanıl alan. Douglas’m 64 km kuzeydoğusunda, jChiricahua Dağlarının batı kanadındaki 44 km2’lik sırt ve kanyonlar içinde kümelenmiş uzun, ince ve sivri tepeciklerden oluşur. 1924’te ulusal anıt yapılmıştır. Yüzey oluşumlarının, yerkabuğunun yaklaşık 1 milyar yıllık püskürme ve aşınma hareketlerinden kaynaklandığı saptanmıştır. Bölge, bir zamanlar, Cochise ve Geronimo önderliğindeki Apaş ...

Devamını Oku »

Çiriguanolar

Çiriguanolar, Andlar’m doğuda Bolivya sınırlarında kalan etekleri ile Arjantin’de yaşayan ve Guarani dilini konuşan Güney Amerika Yerlileri. Dil ve kültür açısından Amazon Havzasının tropik yağmur ormanlannda yaşayan ve bahçecilikle uğraşan savaşçı Tupi-Guarani Yerlileriyle ilişkilidirler. Çiriguanolann ataları, 15. yüzyıl sonları ile 16. yüzyıl başlarında Paraguay’dan aynlıp Gran Chaco’yu aşarak bugünkü yurtlanna yerleştiler. Bu göçler sırasında Gran Chaco’nun kuzey uzantısında yaşayan, Ara ...

Devamını Oku »

Çirçik

Çirçik, Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Taşkent yönetim biriminde (oblast) sanayi kenti. Çirçik Irmağı üzerinde, Taşkent’in 30 km kuzeydoğusunda yer alır. 1935’te birkaç kasabanın birleşmesiyle kuruldu. Bu kasabalar, Çirçik hidroelektrik santralının yapımı ile azotlu gübre ve benzer maddeler üreten büyük bir elektrokimya tesisinin kurulmasına koşut olarak gelişti. Elektrokimya tesisinde bugün ayrıca demirli alaşımlar üretilmekte, tarım, kimya ve elektroteknik sanayileri için makine ...

Devamını Oku »

Çiray, Gül

Çiray, Gül (d. 1939, Vidin, Bulgaristan), altı yıl içinde 47 rekor kırmış ve Balkan atletizm şampiyonalarında birincilikler kazanmış atlet. Atletizme 1955’te Ankara’da başladı. Aynı yıl milli atletizm takımına seçildi ve İstanbul’da yapılan Balkan Şampiyonası’na katıldı. 1958’de beşi 400 m’de, dördü 800 m’de olmak üzere arka arkaya dokuz Türkiye rekoru kırdı. 1958 ve 1960’ta Balkan Şampiyonası’nda bayanlar 800 m’de birinci oldu. ...

Devamını Oku »

çipura

çipura (Sparus aurata), Sparidae familyasından balık türü. Karadeniz’in Romanya kıyıları ile Akdeniz kıyılarında, aynca Atlas Okyanusunda Kanarya Adaları çevresinde yaşar. Genellikle kıyıya yakın yerlerde küçük sürüler halinde görülür ve soğuk aylarda derin sulara çekilir. Etinin lezzetiyle tanınan çipura Marmara Bölgesi’nde alyanak olarak da bilinir. Uzunluğu 20-35 cm arasında değişir; buna karşılık bazı çipuralar 6-7 kg ağırlığa ulaşabilir. Elips biçimli vücudu ...

Devamını Oku »

Çipevyalar

Çipevyalar, Kanada’nın kuzeyinde yaşayan, Atabask dil grubuna bağlı en kalabalık Yerli halkı. Çipevyaların yaşadığı alan, tabanı Churchill Irmağının 1.600 km2’lik kıyısı boyunca uzanan, tepe noktası ise 1.120 km kuzeyde bulunan bir .üçgeni andırır. Bu bölgede yer yer verimsiz kıraç toprakların böldüğü kuzey ormanları bulunur. Çok sayıda bağımsız boya bölünmüş olan Çipevyalar, Ren geyiklerinin mevsimlik hareketlerini izleyen göçebe bir halktı. Başlıca ...

Devamını Oku »

Çipçalar

Çipçalar, m u İ s k a l a r olarak da bilinir, İspanyol fetihleri sırasında Kolombiya’nın bugünkü Bogota ve Tunja kentlerini çevreleyen yüksek vadilerde yaşayan Güney Amerika Yerlileri. O dönemde sayıları 500 bini aşan Çipçaların en önemli özelliği, İnka Krallığı dışında kalan öteki Güney Amerika halklarına göre çok daha merkezî bir siyasal yapı içinde örgütlenmiş olmalarıydı. Değişik kabile reislerinin ...

Devamını Oku »

Çipça dilleri

Çipça dilleri, bugün Nikaragua, Kosta Rika, Panama, Kolombiya’nın batısı ve Ekvador’u kapsayan bölgede 16. yüzyıl öncesinde konuşulan Güney Amerika Yerli dilteri. Çipça öbeğine bağlı, artık kullanılmayan Muiska dili, merkezi Bogoto yakınlarında olan güçlü bir Çipça İmparatorluğu’ nun diliydi. Günümüzdeki önemli Çipça dilleri arasında Panama’da konuşulan Guaymı ve Move, Kolombiya’da konuşulan Cuna ve Paez ve Ekvador’da konuşulan Kayapa (Kolorado) sayılabilir. Bazı ...

Devamını Oku »

Çinkinbori

çinkin-bori (Japoncada “altın kakmalı oyma”), Japon lake işçiliğinde, özellikle lakeli kaplarda çizgi gibi ince, altın kakma bantlarla desen yapma tekniği. Desen lakeli / $ ■ > k : l & r*\ Çinkin-bori tekniğiyle bezenmiş bir 19. yüzyıl yazı takımı, Tokugava dönemi; Victoria ve Albert Müzesi, Londra Victoria a n d Albert Museum, Londra yüzeye ince uçlu oyma kalemiyle kazındıktan sonra ...

Devamını Oku »

Çinili Köşk

Çinili Köşk, s i r ç a k ö ş k ya da s i r ç a s a r a y olarak da bilinir, İstanbul Arkeoloji Müzeleri avlusunda bulunan, 1472/73’te II. Mehmed’in (Fatih) yaptırdığı köşk. Mimannın Atik Sinan olduğunu belirten bazı kaynaklar vardır. Kesme taş ve tuğladan yapılmış, zengin çini bezemeli bir yapı olan Çinili Köşk’ün 32 m ...

Devamını Oku »

Çinici, Behruz

Çinici, Behruz (d. 7 Eylül 1932, İstanbul), mimar. „ İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’ni 1954’te bitirdi. Aynı yıl bu fakültenin Şehircilik Kürsüsü’ne asistan olarak girdi, 1955’te Maçka Teknik Okulu’nda öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1956’da mimar Ayhan Tayman’la birlikte özel büro açtı. 1961’de, mimar olan eşi Altuğ Çinici’yle birlikte ODTÜ kampüsü ve yapıları için açılan proje yarışmasına katılarak birinci oldu. ...

Devamını Oku »

çini mürekkebi

çini mürekkebi, çizim ve yazımda kullanmak için nemlendirilen çubuk biçiminde siyah pigment ya da su gibi sıvı bir ortamda dağılmayan bu pigmentle yapışkan bir bağlayıcıyı içeren akışkan mürekkep. Bu çubuk ya da kalıplar, kandil isi ya da kömür karasına zamk ya da tutkal kanştmlarak bazen de parfüm katılarak hazırlanır. Çini mürekkebi, İsa’nın doğumundan yüzyıllarca önce Çin ve Mısır’da kullanılırdı. İşık ...

Devamını Oku »

Çinhindi Savaşı

Çinhindi Savaşı, 20. yüzyılda Vietnam, Laos, Tayland ve Kampuçya’da (eskiden Kamboçya) önce Fransa (1946-54), ardından 1950’lerden başlayarak ABD ile sürdürülen çatışmalar. Bu savaşlar genellikle Fransız Çinhindi Savaşı ve Vietnam Savaşı(*) ya da I. ve II. Çinhindi savaşlan olarak adlandırılır. İkinci savaş Nisan 1975’te sona ermiştir. 19. yüzyılın ikinci yarısında Vietnam’ı adım adım ele geçiren Fransızlar, bu ülkeyi önce bir sömürge ...

Devamını Oku »

Çinhindi

Çinhindi, eskiden (1950’ye değin) f r a n s i z çiNHtNDt, Fransızca i n d o c h in e f r a n ç a i s e , önce Fransız sömürge imparatorluğu, ardından Fransız Birliği çerçevesinde Fransa’ya bağlı olan bugünkü Vietnam, Laos ve Kampuçya’nın (eskiden Kamboçya) oluşturduğu bölge. Çinhindi sözcüğü, bölge kültüründe Hint ve Çin etkilerinin birbirine ...

Devamını Oku »

Çinhe

Çinhe, Kore Cumhuriyeti’nin güneyinde, Kyangsang-namdo’da (Güney- Kyangsang İli) kent. Çinhe Körfezi kıyısında yer alır. Güzel manzaralı doğal limanını, Koce Adası ve Kosang Yarımadası korur. Rus-Japon Savaşı (1904-05) sırasında Japonlarca bir deniz üssü olarak kullanılan liman, daha sonra deniz kuvvetleri limanı olarak gelişti. Kore Deniz Kuvvetleri’nin karargâhı ve Kore Deniz Akademisi buradadır. Kent Pusan ve Masan’a demiryolu ve düzenli işleyen deniz ...

Devamını Oku »

Çingülü

çingülü (Hibiscus rosa-sinetısis), k o n t e s ya da v İ s k o z olarak da bilinir, ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından, süs bitkisi olarak yetiştirilen küçük ağaç. Anayurdu Çin A > , f Çingülü (Hibiscus rosa-sinensis) Sven Sametius ve Japonya’dır. Doğal ortamında yüksekliği 4,5 m’ye ulaşabilen çingülü bahçelerde yetiştirildiğinde genellikle 2 m’yi aşmaz. Yumurta biçimli, sivri uçlu ve ...

Devamını Oku »

Çingenece

Çingenece, r o m a n I olarak da bilinir, bütün dünyadaki Çingenelerin konuştuğu, Kuzey Hint-Âri dilleriyle yakınlığı olan dil. Fiziksel antropologların Hindistan’dan dünyaya dağıldıklarını kabul ettiği Çingeneler günümüzde daha çok Avrupa’nın doğusunda yoğunlaşır. Genellikle Çingeneler bir azınlık olarak tanınmadığı gibi Çingenecenin de yasal bir statüsü olmamıştır. Karşılaştırmalı dilbilim çalışmalarının ortaya çıkardığı bulgular, Çingenecenin Kuzey Hint dillerinden y. 11. yüzyılın ...

Devamını Oku »