Yazar Arşivi: pendik yol yardım

çokhalkalı havza

çokhalkalı havza, Güneş sisteminde yer alan çeşitli gezegenlerde ve uydularda gözlemlenen, iç içe geçmiş halkalar biçimindeki jeolojik oluşumların ortak adı. Binlerce kilometrekarelik alanlara yayılabilen bu tür havzalann dış halkaları, dik yüzleri içe bakan yar tipindeki yükseltilerdir. Daha küçük çokhalkalı havzalann sıradan kraterlere benzemesi ve çevrelerindeki yapının radyal çizgiler halinde yayılan püskürme örtüsü biçiminde olması bu oluşumlann ani ve çok sert ...

Devamını Oku »

Çokgen

çokgen, p o l ig o n olarak da bilinir, n köşeli ve n kenarlı düzlemsel şekil. Çokgenler, «’nin aldığı değere bağlı olarak adlandınlır: 3, üçgen; 4, dörtgen; 5, beşgen; 6, altıgen; 7, yedigen; 8, sekizgen; 9, dokuzgen; 10, ongen vb. Çokgenin bütün kenarlan eşitse eşkenarlı, bütün açılan eşitse eşaçılı, bütün kenarlan ve bütün açılan eşitse düzgün olarak tanımlanır, n ...

Devamını Oku »

Çöker, Adnan

Çöker, Adnan (d. 20 Ekim 1927, İstanbul), Türkiye’de soyut resmin ilk temsilcilerinden biri. 1944-51 arasında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nde (bugün. Mimar Sinan Üniversitesi) Zeki Kocamemi’nin öğrencisi oldu. 1953’ten 1955’e değin İstanbul ve Ankara’da çeşitli kuruluşlarda kartograf ve desinatör olarak çalıştı. 1955’te açılan Avrupa sınavını kazanarak burslu olarak Paris’e gitti. Orada Henri Goetz ve Andre Lhote’ un öğrencisi oldu. 1960’ta Türkiye’ye ...

Devamını Oku »

Çokembriyonluluk

çokembriyonluluk, p o l îe m b r îy o n î olarak da bilinir, döllenmiş tek bir yumurtadan iki ya da daha çok embriyonun gelişmesi. Birçok bitki ve hayvan türünde yaygın bir olay olan çokembriyonluluk, her batında birbirinin tıpatıp eşi dört yavru doğuran dokuz kemerli armadilloda hemen her gebelikte yinelenecek kadar olağandır. Hymenoptera (zarkanatlılar) takımından böceklerde de çokembriyonluluğun çarpıcı ...

Devamını Oku »

Çokbiçimlilik

çokbiçimlilik, p o l İm o r f İ z m olarak da bilinir, krıstalografide katı haldeki kimyasal bir bileşiğin birden çok biçimde kristalleşebilme özelliği. Fiziksel bakımdan belirli ölçüde farkh olan bu kristaller, bazen kimyasal özellikler bakımından da farklılıklar göste- ] rir. Bununla birlikte çözeltileri ve buharlan , aynıdır. Aynı elementin, değişik kristal ya 4 da molekül yapısında bulunmasına ayrı ...

Devamını Oku »

çok taraflı hukuksal işlem

çok taraflı hukuksal işlem, birden fazla kimsenin iradesiyle oluşan hukuksal işlem. Özel hukukta bir hukuksal işlemin oluşması için kural olarak birden çok kişinin iradesi zorunludur. Bu özel hukuktaki “iradelerin eşitliği ilkesi”nin bir sonucudur. Bu ilkeye göre hiç kimse tek yanlı iradesiyle bir başkası hakkında hukuksal sonuç yaratacak bir işlem yapamaz. Bununla birlikte yasa bazı istisnai durumlarda böyle bir işleme olanak ...

Devamını Oku »

çok sahneli tiyatro

çok sahneli tiyatro, bir oyun alanında birden çok mekânın aynı anda gösterildiği sahne düzeni. İlk kez ortaçağ tiyatrosunda kullanılan bu düzende, oyunun oynandığı alanın kenarı boyunca izleyiciye bakan yüzü açık, oda biçiminde, değişik mekânlan temsil eden sahneler dizilirdi. İngiltere’de bunlara ev ya da mansion denirdi. Oyuncular bu sahnelerden birinde oyunun bir bölümünü oynadıktan sonra, başka mekânda geçen bir bölümü oynamak ...

Devamını Oku »

çok partili sistem

çok partili sistem, bir siyasal sistemde üç ya da daha çok sayıda siyasal partinin bulunması ve bunlann iktidar değişimi sürecinde yer alabilmesi. İktidann başlıca iki parti arasında el değiştirdiği iki partili sistemden(*) aynlan en önemli özelliği, sık sık koalisyon hükümetlerine yol açmasıdır. Aynca bak. siyasal parti.

Devamını Oku »

Çok. Aynalı Teleskop

Çok. Aynalı Teleskop, İngilizce tam adı m u ltip le m i r r o r telescope (mmt), dünyanın en büyük astronomi teleskoplanndan biri. ABD’de Arizona eyaletinde, Tucson’un 60 km güneyinde yer alan Hopkins Dağının 2.600 m yüksekliğindeki doruğunda kurulmuştur. 15-25 m sınıfından optik teleskoplann ilk örneği olan Çok Aynalı Teleskop, 180 cm çapında altı teleskopun topladığı ışığı tek bir ...

Devamını Oku »

çoğunluk sistemleri

çoğunluk sistemleri, oylamayı gerektiren seçim ya da benzeri toplu karar mekanizmalannda, geçerli oy çokluğunu elde eden aday ya da seçeneğin kabul edilmesini öngören yöntemler. Çoğunluk sistemleri, geçerli oy çokluğu kavramının niteliğine göre üç alt bölüme ayrılır. Bunlardan basit (adi/nispi) çoğunluk sistemi geçerli oyların dağılımında oranlara bakılmaksızın en çok oyu alan aday ya da seçeneğin kabul edilmesini öngörür. Mutlak (salt) çoğunluk ...

Devamını Oku »

Çoğun Barajı

Çoğun Barajı, Kırşehir’de, Kılıçözü Irmağı üzerinde kurulu olan, toprak-kaya dolgu baraj. 4.370 hektarlık bir alanın sulanması amacıyla DSİ tarafından 1975’te işletmeye açıldı. Toplam dolgu hacmi 558.600 m3, baraj gövdesinin temelden yüksekliği 46 m, kret uzunluğu 206 m, gölet alanı yaklaşık 2,4 km2 ve normal su düzeyinde depolama hacmi yaklaşık 21,7 milyon m3’tür. Su toplama havzası 238 km2 olan barajın karşıdan ...

Devamını Oku »

Çoğulculuk

çoğulculuk, toplumsal ve siyasal düşüncede bir toplum içindeki dinsel topluluklar, sendikalar, meslek kuruluşları ve etnik azınlıklar gibi farklı gruplara özerklik tanınması. Terim hem liberal Batı, hem komünist ülke ideolojilerinde önemli bir yer tutan ve bu tür gruplann varlığının yararlı olduğunu ileri süren öğreti için de kullanılır. İngiltere’de 20. yüzyıl başlarında bir araya gelen F. Maitland, S. G. Hobson, Harold Laski, ...

Devamını Oku »

çoğul kişilik

çoğul kişilik, aynı bireyde birbirinden bağımsız iki ya da daha çok kişiliğin bir arada bulunduğu ruhsal bozukluk. Bu kişiliklerin her bin, kişinin algıları, düşünceleri, kendini ve çevresini tanıması ve ilişki kurması bakımından ayn özellikler taşır, bu yüzden birbirinden oldukça farklı davranış biçimleri geliştirebilir ve belli dönemlerde ötekileri dışlayarak kişinin bilincine yerleşebilir. Çoğul kişiliğin yaygın görülen türünde kişiliklerden biri bilince egemen ...

Devamını Oku »

Çoge Zanbil

Çoge Zanbil, eskiden d u r untaşi, İran’ın Kuzistan (Huzistan) ilinde, Susa yakınındaki eski Elam şit alanı. Özellikle Orta Elam dönemine (İÖ y. 1500-1000) tarihlenen kalıntılarıyla tanınır. Elam hükümdarı Untaş- Gal (hd İÖ y. 1250) burada görkemli bir Çoge Zanbil’de ziggurat, Kuzistan Jo se p h in e Powell ziggurat, tapınaklar ve bir saray inşa ettirmiştir. Ziggurat, türünün bilinen en ...

Devamını Oku »

Sloban Mustafa Paşa Külliyesi

Sloban Mustafa Paşa Külliyesi, Gebze’ e, eski Bağdat Caddesi üzerinde, Rumeli beylerbçyi Çoban Mustafa Paşş’nın 1523/ 24’te yaptırdığı kelliye. Bazı kaynaklarda ileri sürüldüğü gibi Mimar Sinan’ın yapısı olmak için çok erken tarihlidir. Bu yanlışlık, sonradan Sinan tarafından onarılmış Çoban Mustafa Paşa Külliyesi’nde medrese bölümü, Gebze, Kocaeli Doğan Kınık (belki bazı bölümlerinin de eklenmiş) olmasından kaynaklanmaktadır. Cami 106 m x 117 ...

Devamını Oku »

çoban bayramı

çoban bayramı, Anadolu’da çobanlık döneminin bitiminde yapılan şenlik. Altı aylık dönemler için tutulan çobanların dönem sonunda sürüyü teslim edişleri, hayvanlara iyi bakıp bakmadıklarının denetlenmesi ve bir araya gelerek eğlenmeleri için düzenlenir. Genel olarak çoban bayramı denen bu şenlikler yörelere göre değişik adlarla anılır. Çoban bayramının akarsu kıyılarında yapılması gelenektir. -Şenliğin yapılacağı yer ve zaman çevreye duyurulur. Akarsuyun uygun bir yerinde ...

Devamını Oku »

Çoban, Mehmet

Çoban, Mehmet (d. 1905, Balıkesir – ö. 8 Mayıs 1969, İstanbul), dört kez Balkan şampiyonluğunu kazanmış Türk güreşçi. Kırk bir yaşında katıldığı Avrupa Şampiyonasında üçüncü olmuştur. Güreşe 15 yaşında başladı. Çayır güreşlerinde “Beyköylü Çoban” olarak tanındı. Kurtdereli Mehmed pehlivanın öğrencisi oldu. Askerliğini yaptığı sırada 1928 Olimpiyat Oyunları için İstanbul’daki ulusal takım kampına gönderildi. İlk antrenörü Macar Raul Peter’di. Amsterdam’daki Olimpiyat ...

Devamını Oku »

çit engelli a t yarışı

çit engelli a t yarışı, hendek ya da’engel atlamalı bir at yarışı. Tarihi, Ksenophon’a (İÖ 4. yy) değip uzanmasına karşın, İngilizce steeplechase olan adını 18. yüzyılda İrlanda’da tilki avcılarının hazırlıksız yaptıklan yanşlardan almıştır. Bu yarışlar kilise Çoban, Mehmet 492 seyis” gibi adlar da verilir. Çoban, “kös” diye seslenince buna alıştırılmış olan hayvan, önceden belli olan yatak yerine doğru yürümeye başlar, ...

Devamını Oku »

Çiştiye

Çiştiye, Hindistan ve Pakistan’da yaygın bir İslam tarikatı. Hindistan’da fakir tarikatı ya da kastı olarak da bilinir. Adını kurucusu Suriyeli Ebu İshak’ın Horasan’da yerleştiği Çişt köyünden alır. Hindistan’a ’12. yüzyılda Muineddin Çişti’ nin getirdiği Çiştiye, ülkenin en yaygın tarikatlarından biridir. Varlığın birliği (vahd’et- i vücut) ilkesine tarikatın özellikle kuruluş döneminde büyük önem veriliyordu. Çiştiye mensupları bütün dünya nimetlerinden vazgeçerek* kendilerini, ...

Devamını Oku »

çisenti

çisenti, hava akımlarıyla sürüklenen çok küçük su damlacıklarından oluşan yağış türü. Çisenti damlacıkları genellikle 0,2 ve 0,5 mm çapındadır. Daha küçük olanlar çoğunlukla bulut ya da sis damlacıklarıdır; daha büyük olanlara ise yağmur damlası denir. Çisenti, çoğunlukla sisle birlikte gelir, ama yere düşmesi bakımından sisten farklıdır. Çisenti çoğunlukla stratus bulutlanndan kaynaklanır. Ayrıca bak. yağmur.

Devamını Oku »