Yazar Arşivi: olo

Delemont

Delemont (Fransızca), Almanca d e l s b e r g , İsviçre’nin kuzeybatısında Jura kantonunun yönetim merkezi kent. Geniş bir vadide, Sorne ve Birse ırmaklannın birleştiği noktada yer alır. Adına ilk kez, 727’den kalma tarihsel belgelerde rastlanır. 11. yüzyılda Baselli piskopos-prenslerce ele geçirildi ve yazlık olarak kullanılmaya başladı. 1793’te Fransa’ya geçti ve 1815’te Bern’e verildi. 1979’da, yeni kurulan Jura ...

Devamını Oku »

Delehaye, Hippolyte

Delehaye, Hippolyte (d. 19 Ağustos 1859, Anvers – ö. 1 Nisan 1941, Brüksel, Belçika), biyografik kilise tarihi alanında arkeolojik bulgulara ve yazılı belgelere dayalı yetkin çalışmalarıyla tanınan Belçikalı araştırmacı. 1879’da Cizvit tarikatına girdi. 1890’da papazlığa atandı. Daha sonra azizlerin yaşamöykülerini derlemek üzere 17. yüzyılda kurulmuş bir Cizvit grubu olan Bollandistlerin çalışmalanna katıldı; 1912’de bu grubun başkanı oldu. Delehaye, yaşamları bilinen ...

Devamını Oku »

Deledda, Grazia

Deledda, Grazia (d. 27 Eylül 1875, Nuoro, Sardinya – ö. 15 Ağustos 1936, Roma, İtalya), Gerçekçilik okulundan İtalyan yazar. 1926’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü almıştır. Genç yaşta evlenerek Roma’ya yerleşti ve burada sakin bir yaşam sürdü. Romanlarının birçoğunun geçtiği doğum yeri Sardinya’ya sık sık yolculuk yaptı. Hemen hiç öğrenim görmeyen Deledda, ilk öykülerini 17 yaşında yazmaya başladı. Bu öykülerde, halk kültüründen ...

Devamını Oku »

Delcasse, Theophile

Delcasse, Theophile (d. 1 Mart 1852, Pamiers – ö. 22 Şubat 1923, Nice, Fransa), 1898-1905 ve 1914-15 arasında Fransa dışişleri bakanı. I. Dünya Savaşı öncesinde Avrupa’da oluşturulan yeni ittifakların başlıca mimarlanndandır. Leon Gambetta’nın ılımlı cumhuriyetçi programlarını ve Jules Ferry’nin yayılmacı sömürgeci politikalarını etkin biçimde destekleyen bir gazeteci idi. 1885’te Temsilciler Meclisi’ne seçildi. 1893’te ticaret, sanayi ve sömürgeler müşteşan olarak girdiği ...

Devamını Oku »

Delbrück, Max

Delbrück, Max (d. 4 Eylül 1906, Berlin, Almanya – ö. 9 Mart 1981, Pasadena, California, ABD), moleküler genetiğin öncülerinden olan Alman asıllı ABD’li biyoloji bilgini. Bakteriyofajlara (bakterilerde asalak yaşayan virüsler) ilişkin çalışmaları nedeniyle, 1969 Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü Alfred Day Hershey ve Salvador Luria ile paylaşmıştır. Delbrück, 1930’da Göttingen Üniversitesi’nde fizik doktorasını tamamladı. 1932-37 arasında, Berlin’deki Kaiser Wilhelm Kimya ...

Devamını Oku »

Delhi

Delhi, Hindistan’ın ortakuzey kesiminde kent ve birlik toprağı. Doğuda Uttar Pradesh, kuzey, batı ve güneyde Haryuna ile çevrili olan birlik toprağı, genellikle Eski Delhi olarak bilinen Delhi’yi, başkent Yeni Delhi’yi ve çevredeki kırsal alanları kapsar. Bir bütün olarak ortakuzey kesimindeki ulaşım ağının odak noktasını oluşturur. Adının İO 1.yüzyılda yörede hüküm süren Maurya krallarından Raca Dhilu’dan geldi­ ği söylenir. Tarih boyunca ...

Devamını Oku »

delgi madenciliği

delgi madenciliği bak. sondaj madenciliği

Devamını Oku »

delgi çamuru

delgi çamuru bak. sondaj çamuru

Devamını Oku »

Delgi

Delgi bak. matkap

Devamını Oku »

Delft seramiği

Delft seramiği, ilk kez 17. yüzyıl başlarında Felemenk’te Delft kentinde yapılan kalay sırlı seramik. Felemenkli seramikçiler kalay sır yapma sanatını daha sonra Delft adıyla İngiltere’ye götürdüler. Bu ad günümüzde, Hollanda ve İngiltere’de üretilen seramiği, Fransa, Almanya, İspanya ve İskandinav ülkelerinde üretilen fayanstan ^ ) ve İtalya’da üretilen majolikadan(*) ayırmak için kullanılır.

Devamını Oku »

Delft

Delft, Hollanda’nın batısında, Zuidholland ilinde (provincie) belediye (gemeente). Rotterdam ve Lahey arasında açılmış bir kanal olan Schie Irmağı üzerinde yer alır. 1075’te kurulup 1246’da tüzel kimlik kazanan Delft, 1536’da yangın, 1654’te de bir baruthanenin patlaması sonucunda büyük çapta yıkıma uğradı. 16. ve 17. yüzyıllarda, kendi adıyla anılan el ürünü porselenleriyle ünlü bir ticaret merkeziyken, 18. yüzyılda Rotterdam’m gelişmesiyle gölgede kaldı. ...

Devamını Oku »

Delhi Sultanlığı

Delhi Sultanlığı, Kuzey Hindistan’da 13. yüzyıldan 16. yüzyıla değin hüküm süren Müslüman devlet. Gûrlu hükümdarı Gıyaseddin Muhammed’in (hd 1163-1203) kardeşi Muizeddin Muhammed (hd 1203- 06) ile komutanlarından Kutbeddin Aybeg’ in 1175-1206 arasında düzenledikleri akınların, özellikle de Taraori (1192) ve Çanda var (1194) çarpışmalarında kazanılan zaferlerin sonucunda kuruldu. Muizeddin Muhammed 1206’da öldürülünce Kutbeddin Aybeg Lahor’da başa geçti. Bu tarih aynı zamanda ...

Devamını Oku »

Delhi Paktı

Delhi Paktı, NEHRU-LİYAKAT PAKTI Oİarak da bilinir, Hindistan ile Pakistan arasında mülteciler konusunda imzalanan antlaşma (8 Nisan 1950). Bu antlaşmanın ardından yıl sonuna değin yaklaşık 1 milyon kişi (Doğu Pakistan’dan Hindular ve Batı Bengal’den Müslümanlar) sınırı geçmiştir. Aralık 1949’da Hindistan ile Pakistan arasındaki ekonomik ilişkilerin kötüleşmesinden sonra Doğu Pakistan’da (bugün Bangladeş) durum gerginleşti. Bunun üzerine Hindistan başbakanı Cavaharlal Nehru, ülkenin ...

Devamını Oku »

Delhi Hayvanat Bahçesi

Delhi Hayvanat Bahçesi, resmî adı delhî ZOOLOJİ parki, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de 1957’de kurulan hayvanat bahçesi. 97 hektarlık bir alana yayılan ve ulusal hükümet tarafından yönetilen bu hayvanat bahçesinde 185 kadar türün 1.700’ü aşkın örneği sergilenir ve üretilir. Delhi Hayvanat Bahçesi’nde beyaz kaplanlar ve ender bulunan geyik türleri başanyla üretilmektedir. Aslan kuyruklu şebekler bahçe içinde serbestçe dolaşırken, birçok hayvan da ...

Devamını Oku »

delice

delice (Lolium temulentum), b u Gd a y d e l î – c e s î ya da e r e z olarak da bilinir, buğdaygiller (Poaceae) familyasından biryıllık otsu bitki. Akdeniz Bölgesi’nde, özellikle ekili alanlarda kendiliğinden yetişir. Yaklaşık 30-100 cm yüksekliğindeki bitkinin koyu yeşil yapîaklan ve 10-20 başakçıktan oluşan başaklan vardır. Delice, tohumlanndaki alkaloitler (örn. temulin) nedeniyle uyuşturucu etki ...

Devamını Oku »

Delice

Delice, İç Anadolu Bölgesi’nde, Ankara iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kasaba. Yüzölçümü 726 km2’dir. Doğuda Çorum ve Yozgat illeri, kuzeyde Çorum ili ve Sulakyurt ilçesi, batıda Kalecik ve Kırıkkale ilçeleri, güneyde Keskin ilçesi ve Kırşehir iliyle çevrilidir. İlçe topraklarının kuzeyini Karagüney (1.374 m), güneyini ise Dinek (1.586 m) dağlan engebelendirir. Karagüney Dağının eteklerindeki ovalık alan dışında, ilçede genellikle plato ...

Devamını Oku »

Deliboran

Deliboran (d. ? 1838 – ö. 1898, Sanmbey, Çorum), 19. yüzyılın önde gelen Türkmen âşığı. Çukurova’da dolaşan Kuyumcu aşiretindendir. Bu aşiret 18. yüzyılda Çorum’a yerleştirilmiştir. Bu yüzden Deliboran’ın şiirlerinde hem göçebeliğin, hem de yerleşik yaşamın izleri vardır. Bir şiirindeki Gazi Osman Paşa’yı öven ifadeden Deliboran’ın 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’na katıldığı sanılmaktadır. Ölüm tarihi, arkadaşı Sefil Ahmet’in söylediği ağıttan saptanmıştır. Şiirlerinde Karacaoğlan ...

Devamını Oku »

Delibes, (Clement-Philibert-) Leo

Delibes, (Clement-Philibert-) Leo (d. 21 Şubat 1836, Saint-Germain-du-Val – ö. 16 Ocak 1891, Paris, Fransa), bale için yazdığı özenli müziklerle tanınan besteci. Senfonik Delibes, L. Abbema’nm çizimi bale yapıtlarındaki öncü tutumuyla, bu konuyu ciddiye alan bestecilere yeni bir alan açmış, Çaykovski başta olmak üzere bale için beste yapan başka müzikçileri etkilemiştir. Aydınlık, zarif, incelikli, egzotizme dönük müziği, Fransa’da III. Napoleon ...

Devamını Oku »

Delibaş Ayaklanması

Delibaş Ayaklanması bak. Konya Ayaklanması

Devamını Oku »

Delia

Delia, Eski Yunan’da İonialılarm Tanrı Apollon onuruna dört yılda bir düzenlediği şenlik. Delia adı, şenliğin yapıldığı yer olan Delos’tan gelir. Şenliğin yerel adı olan Apollonia’nın ise Apollon onuruna her yıl düzenlenen şenlikler için de kullanıldığı anlaşılmaktadır. İonia’nın siyasal ağırlığının azalmasına koşut olarak Delia da zamanla önemini yitirmiş, ama İÖ 426’da Atmalıların yayılmacı politikasının bir parçası olarak yeniden canlandırılmıştır.

Devamını Oku »