Yazar Arşivi: Çay Kazanları

değerlik

değerlik, v a l a n s olarak da bilinir, belirli bir elementin, atomlarından birine kimyasal olarak bağlanabilen başka atomların olası sayısını belirleyen özelliği. 1868’de ortaya atılan bu kavram, genel olarak bir elementin bağ oluşturma gücününün yanı sıra, bu gücün sayısal değerini gösterir. Değerlik kavramının tanımlanması ve sistematikleştirilmesi, 19. yüzyıl kimyacıları­ nın önde gelen sorunlarından biriydi. Yetkin bir kuramsal yaklaşımın ...

Devamını Oku »

değnekçekirgesi

değnekçekirgesi bak. cadıçekirgesi

Devamını Oku »

değme yöntemi

değme yöntemi, k o n t a k y ö n t e m i olarak da bilinir, sülfürik asit üretiminde kullanılan modern sanayi işlemi. Daha eskilerden beri kullanılagelen kurşun odalar yöntemi(*) bugün yerini büyük ölçüde değme yöntemine bırakmıştır. Bu yöntemde, kükürt dioksit ile oksijen sıcak bir katalizörün üzerinden geçirilerek kükürt trioksit oluşturulur, ardından kükürt trioksit suyla işleme sokularak sülfürik ...

Devamını Oku »

değiştokuş katsayısı

değiştokuş katsayısı bak. burgaçlılık katsayısı

Devamını Oku »

değiştirme işaretleri

değiştirme işaretleri, a r i z a olarak da bilinir, müzikte, hemen soluna konduğu notanın perdesinin değiştirilmesi gerektiğini gösteren işaretler. Diyez (# ) notayı yarım ton tizleştirir, bemol (b) yarım ton pesleştirir, bekar ya da natürelse (4) notayı doğal sesine döndürür. Çift diyez (##) ya da (x) ve çift bemol (bb) notanın iki yarım ton tizleşeceğini ya da pesleşeceğini belirtir. ...

Devamını Oku »

değişmez

değişmez bak. sabit

Devamını Oku »

değişmelilik özelliği

değişmelilik özelliği, matematikte, toplama ve çarpma işlemlerine ilişkin ve simgesel olarak a + b = b + a ve ab = ba olarak ifade edilen özellik. Bu özellik, sonlu bir toplama ya da çarpma işleminde, terimlerin yerlerinin değiştirilmesinin sonucu etkilemeyeceği anlamına gelir. Değişmelilik özelliği birçok sistem için uygulanabilirse de, dördeylerde olduğu gibi kimi çarpma işlemleri için geçersiz olduğu durumlar da ...

Devamını Oku »

değişkenlerin ayrılması yöntemi

değişkenlerin ayrılması yöntemi, kimi kısrni diferansiyel denklem türlerinin çözü­ münde yararlanılan, en eski ve en yaygın tekniklerden biri. Bilinmeyen fonksiyonun ve türevlerinin, en büyük üssü birden büyük olmayan ve fonksiyonun değişik basamaktan türevlerinin birlikte yer aldığı ( //y a d a /’ /”gibi) terimler içermeyen kısmi diferansiyel denklemler doğrusal olarak adlandırılır. Eğer denklemdeki her terim, fonksiyonu ya da türevlerinden birini ...

Devamını Oku »

değişken akım

değişken akım bak. alternatif akım

Devamını Oku »

değişinim

değişinim bak. değşinim

Devamını Oku »

değişimler hesabı

değişimler hesabı, bir fonksiyonun, verilen bir integralin değerini en büyük ya da en küçük yapacak biçimde belirlenmesini konu alan matematik dalı. Değişimler hesabına giren problemlerin çoğu, yalın bir biçimde ve kolayca ortaya konulabilmelerine karşın, çözümleri için diferansiyel hesaba ve diferansiyel denklemlere ilişkin karmaşık yöntemler gerektiren problemlerdir. Değişimler hesabının en yalın problemi olan eşçevre problemi(*), bir düzlemde bulunan ve uzunluğu belli ...

Devamını Oku »

deha

deha, olağanüstü zihinsel güç. ABD’li psikolog Lewis M. Terman’ın yaygınlaştırdığı tanımıyla deha, standart bir zekâ testindeki başarı düzeyiyle ölçülebilen yüksek zihinsel yetenektir. Terman’ın “gizil deha” için öngördüğü zekâ bölümü (IQ) 140 ve üstüdür; bu düzeye toplam nüfusun ancak 250’de biri ulaşabilir. Bazı uzmanlar ise deha tanımı için daha yüksek bir standart öngörür. Ama bu tanımıyla deha yalnızca yüksek zihinsel yetenek ...

Devamını Oku »

değşinim, DEĞişiNiM

değşinim, DEĞişiNiM ya da m u t a s y o n olarak da bilinir, yeni döllere aktarılacak kalıtsal bilgide, genellikle fiziksel ya da kimyasal dış etkenlerin uy ansıyla, çok seyrek olarak da kendiliğinden ortaya çıkabilen değişiklik. Değşinim, hücredeki kalıtsal bilgiyi taşıyan dezoksiribonükleik asit (DNA) zincirinin gen adı verilen ve belli bir özelliği, örneğin bir proteini kodlayan bölümündeki değişikliklerden kaynaklanır. ...

Devamını Oku »

değnekçekirgesi

değnekçekirgesi bak. cadıçekirgesi

Devamını Oku »

Dehri

Dehri, Hindistan’ın kuzeydoğusundaki, Bihar eyaletine bağlı Rohtas ilinde kent. Son Irmağının batısında yer alır. Dehri’nin önemli demir ve kara yolu bağlantıları vardır; kentte ayrıca demiryolu atölyeleri bulunur. Son Irmağının kanal sistemi Dehri’de başlar; burada bir hidroelektrik santralı kurulmuştur. Kentte şeker üretimi, bıçkı­cılık ve yağcılık gibi işkollarının yanı sıra çeşitli imalat dalları da vardır. Kent yakınlarında, Son’un kıyısında eski Rohtas Kalesi ...

Devamını Oku »

Dehra Dun

Dehra Dun, Hindistan’ın kuzeyindeki Uttar Pradesh eyaletine bağlı il ve il merkezi kent. Himalayalar’ın eteğinde, deniz düzeyinden 670 m yükseklikte yer alır. Sapkın görüşleri yüzünden Pencap’tan sürülen Sih gurusu (dinsel önder) Ram Rai’nin burada bir tapmak inşa etmesiyle 1699’da kuruldu. 18. yüzyıl boyunca bölgeyi peşpeşe ele geçiren istilacıların sonuncusu Gurkhalardı. 1816’da Gurkha Savaşı’nın sona ermesi üzerine bölge İngilizlere devredildi. Bir ...

Devamını Oku »

Dehon, Leon-Gustave

Dehon, Leon-Gustave (d. 14 Mart 1843, La Capelle-en-Thierache, Fransa – ö. 12 Ağustos 1925, Brüksel, Belçika), İsa’nın Kutsal Yüreği (Sacre-Cceur) Ruhban Topluluğu’nu kuran Fransız Katolik din adamı. Sorbonne’da öğrenim gören Dehon 1868’de Roma’da papazlığa atandı. I. Vatikan Konsili’ne (1869-70) katıldıktan sonra Fransa’ya döndü ve Saint-Quentin’de vaiz olarak göreve başladı (1871). Daha sonra sosyal hizmetlere ağırlık verdi, 1877’de piskoposluk bölgesinde Kutsal ...

Devamını Oku »

Dehna, ed

Dehna, ed- (Arapçada “çöl”), Suudi Arabistan’ın orta kesiminde büyük bir yay biçiminde uzanan ve kızılımsı kumlardan oluşmuş çöl. En-Nufud Çölünün kuzeydoğu ucundan Rubü’l-Halı Çölünün kuzeybatı sınırına kadar 1.300 km boyunca uzanır. Böylelikle Suudi Arabistan’ın büyük çöllerini birbirine bağlayan ed-Dehna, Ha’il ve eş-Şarkiye adlı yönetim bölgelerini de (mıntıka) kateder. Düzlüklerle birbirinden ayrılmış bellibaşlı yedi kum tepesi sırasından oluşur. Eni 50 km ...

Devamını Oku »

Dehn, Max (Wilhelm)

Dehn, Max (Wilhelm) (d. 13 Kasım 1878, Hamburg, Almanya – ö. 27 Haziran 1952, Black Mountain, Kuzey Carolina, ABD), topoloji alanındaki çalışmalarıyla tanınan Alman matematikçi ve eğitimci. 1910’da topolojik katmanlı uzaylara (manifolt) iliş­ kin Dehn aksiyomu olarak adlandırılan teoremi geliştirmiştir. Almanya’da pğrenim gören Dehn, 1900’de Göttingen Üniversitesi’nde doktora çalış­ masını tamamladı. Alman matematikçi Davit Hilbert’in aksiyomatik geometri üzerine çalışmalarından ve ...

Devamını Oku »

Dehmel, Richard

Dehmel, Richard (d. 18 Kasım 1863, Wendisch-Hermsdorf, Brandenburg, Prusya – ö. 8 Şubat 1920, Blankenese, Hamburg yakınları, Almanya), Alman şair. Romantik geleneği reddederek biçim ve içerikte yaptı­ ğı yeniliklerle çağdaşı genç yazarları büyük ölçüde etkilemiştir, izlenimci üslubuna kar­ şın, Dışavurumculuğun öncülerindendir. 1887’de öğrenimini tamamladıktan sonra sigorta memurluğu yaptı. 1895’te serbest yazarlık yapmaya başladı. İlk yapıtlarında doğalcı edebiyatta görülen toplumsal temaları ...

Devamını Oku »
bool(false)