Yazar Arşivi: sual

abani

ağabanî ya da ak banu olarak da bilinir, sanya çalan beyaz üzerine açık ya da koyu sarı ipekle işlenmiş bez. Sank, bohça, perde, kundak, yorgan yüzü yapımında kullanılan abanî, ayrıca kadın giysileri ve erkek mintanlarında da kullanılır. En değerlileri başta Hindistan olmak üzere Bağdat, Halep, İstanbul ve Bursa’da dokunmuştur. OsmanlIlarda tüccar ve orta sınıf, ulema sınıfından ayırdedilmek için başlanna abanî ...

Devamını Oku »

abanık kemer

iki ayağından biri kısa olduğundan üzengi taşlan aynı düzeyde bulunmayan kemer

Devamını Oku »

Abancay

Güney Peru’da, Abancay ilinin ve Apurimac yönetim bölgesinin merkezi. Marino Irmağının doğu yakasında, denizden 2.377 m yükseklikte, çevresi dağlık soğuk, kurak bir havzada yer alır. Kentin adı Keçuva yerlilerinin dilinde beyaz zambağa benzeyen, yabani bir çiçeği betimleyen amankay sözcüğünden gelir. Kuruluş tarihi kesin değilse de kentin sömürge döneminde (1533-1821) önde gelen ticaret merkezlerinden biri olduğu bilinmektedir. Siyasal, dinsel ve ticari ...

Devamını Oku »

Abana

Karadeniz Bölgesi’nde Kastamonu iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kasaba. Yüzölçümü 33 km2 olan Abana ilçesi doğuda Çatalzeytin, güney ve batıda Bozkurt ilçeleri, kuzeyde de Karadeniz ile çevrilidir. Küre Dağlarının eteklerinde yer alan ilçe topraklarının, kuzey kesiminde dar bir kıyı şeridi uzanır. Kuzey Anadolu’daki eski yerleşim yerlerinden biri olduğu bilinmekle birlikte, Aba- na’nm yerel tarihine ilişkin fazla bilgi yoktur. Osmanlı ...

Devamını Oku »

Abalıoğlu, Yunus Nadi

(d. 1880, Fethiye – ö. 28 Haziran 1945., Cenevre), gazeteci ve yazar. Cumhuriyet gazetesini kurmuş ve ölümüne değin bu gazetenin başyazılarını yazmıştır. Eşraftan Abalızade Hacı Efendi’nin oğlu olan Yunus Nadi Fethiye’de doğdu. Mek- teb-i Sultani’yi (Galatasaray Lisesi) ve Hukuk Mektebi’ni bitirdi. Gazeteciliğe öğrencilik yıllarında Malumat gazetesinde yayımlanan yazılarıyla başladı. 1901’de II. Abdül- hamid yönetimine karşı gizli dernek kurduğu gerekçesiyle 3 ...

Devamını Oku »

abaküs

sütun başlığının üstünde ve yatay taşıyıcı baştaban’m (arşitrav) altında bulunan, dört ya da daha çok,köşeli, geni§, dışa taşan tabla biçiminde mimari öğe. Mimari öğelerin daha çok işlevleriyle var olduğuDor düzeninde kare abakuslar, daire planlı, yastık biçimli yalın sütun başlıklarına oturur. îon düzeninin belirleyici niteliği kolon başlıklarındaki kıvrımlar olduğundan abakuslar incelip küçülerek dikkat çekmeyen birer öğe durumuna gelmiştir. Korent düzeninde ise ...

Devamını Oku »

Abakan

eski adı (1931’e değin) uşt- abakanskoye, Rusya Fçderasyonu’nun güneyindeki Hakas özerk yönetim biriminin (<oblast) merkezi olan kent. Abakan Irmağının sol yakasında, ırmağın Yenisey ile birleştiği yerin yakınındadır. 1960’ta açılan Güney Sibirya Demiryolunun başlangıç noktasıdır. Kent bu yolla Novokuznetsk’e, oradan da Barnaul, Akmolinsk ye Magnito- gorsk’a bağlanır. Metal işleme, ayakkabı ve gıda sanayilerinin yanı sıra kent yakınlarında kömür ve demir yatakları ...

Devamını Oku »

abaka

(Musa textilis), manîlakenevîrî olarak da bilinir, muzgiller (Musaceae) familyasından bitki ve bu bitkinin lifi. Yaprak elyafı (*) grubu içinde ikinci önemli lif olan abaka lifi öbür yaprak liflerinin çoğündan farklı olarak yaprak saplanndan (petiol)elde edilir. Manilakeneviri olarak da bilinmesine karşm abaka bitkisinin gerçek kenevirle ilgisi yoktur. Anayurdu Filipinler olan bu bitki 19. yüzyılda halat lifi yapımında önem kazandı. 1925’te HollandalIlar ...

Devamını Oku »

Abaka

(d. 1243, .Moğolistan – ö. 1 Nişan 1282, Hemedan, İran), İlhanlı hükümdan (1265-82). İslama karşı Budacılığı savunmuş, bu yolda babası Hulagu’nun başlattığı mücadeleyi sürdürmüştür. Abaka Budacı inançlarla yetiştirildi. Babasının Abbasilere ve Memlûklere açtığı savaşlara katıldı. Hulagu ölünce Şubat 1265’te Tebriz’de ilhan oldu. Müslümanlarla savaşmayı sürdürdü, Cengiz yasalanna ödünsüz bağh kaldı. Sultan Baybars’ın yönetiminde en güçlü dönemini yaşayan Memlûklerin Ortadoğu ve ...

Devamını Oku »

Abaiang Atolü

apia olarak da bilinir, eski adı charlotte adasi, Büyük Okyanus’un ortabatısında, Kiribati’ye bağlı Gilbert Adalannda atol. Kuzey Gilbertler’de, toplam alanı 16 km2 olan altı küçük adadan oluşur. Adalann ortasındaki 25 km’ye $ km boyutlanndaki lagün, gemiler için elverişli bir sığmak oluşturur. 1788’de adalan keşfeden Avrupah kaptan Thomas Gilbert, buraya “Charlotte” adlı gemisinin sahibine atfen, Matthew’nun Adası adım verdi; lagünü Charlotte ...

Devamını Oku »

Abai

Yunanistan’da, Phokis’in kuzeydoğu ucunda antik kent. Lydia kralı Kroisos burada Apollon kâhinlerinden birine danışmıştır. Tapmak İÖ 480’de Persler tarafından yağmalanıp yakılmışsa da kâhinlere danışma geleneği sürdürülmüştür. Örneğin Leuktra Çarpışması (İÖ 371) öncesinde Thebai halkının tapmaktaki kâhine danıştığı bilinir. Kutsal Şavaş (İÖ 355-346) sırasında bir kez daha yakılan tapmak, Romalı imparator Hadrianus tarafından kısmen «restore edilmiştir. Kent surlanmn ve akropolün kalıntılan ...

Devamını Oku »

Abahay

hükümdarlık unvanlan tiancong ve chongde (d. 28 Kasım 1592 – ö. 21 Eylül 1643, Mançurya), 1636’da Mançurya’daki Mançu, Moğol ve Çinli halkın imparatoru olan ve Qing aile adını benimseyen Man- çuryalı kabile önderi. Abahay, büyük Mançu önderi Nurhachi’ nin (1559-1626) sekizinci oğluydu. Nurhachi İç Asya’nın bozkır kabilelerine kendi halkının hâkimiyetini kabul ettirerek kabilesinin üyelerinden Çin tarzı bir bürokratik devlet örgütü ...

Devamını Oku »

Abaelardus, Petrus

abeilardus olarak da yazılır, Fransızca pie&re ab£lard ya da abailard (d. 1079, Nantes yakınlarında Le Pallet, Bretanya – ö. 21 Nisan 1142, Cha- lon-sur-Saöne yakınlarında Saint Marcel Manastın, Burgonya), tümeller sorununa getirdiği çözüm ve diyalektiği özgün kullanım biçimiyle tanınan Fransız ilahiyatçı ve felsefeci. Ayrıca şiirleri ve Heloise ile yaşadığı aşk macerasıyla da ünlüdür. Gençlik yılları. Abaelardus’un yaşamı üstüne oldukça geniş ...

Devamını Oku »

Abadı

İpekten yapılan, yarı mat, sarımtırak renkte değerli bir cins Hint kâğıdı. Hindistan’da Devletâbad kentinde yapıldığından bu adla anılır. Mürekkebi emdiği ve yazıyı net gösterdiği için hattatlarca yeğlenmiş, özellikle Kuran gibi önemli yazmalarda kullanılmıştır.

Devamını Oku »

Abadan-Unat, Nermin

(d. 18 Eylül 1921, Viyana), toplumbilim alanındaki araştırmalarıyla tanınan siyaset bllitaci. İzmirli tüccar Mustafâ Şüleymanoviç’in kızıdır. 19404a İzmir Kız Lisesi’ni, 1944’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1944-50 arasında Ulus gazetesinde çalıştı. 1952-53’te ABD’de Minnesota Üniversitesi’nde lisansüstü öğrenim gördü. 1954’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler^ Fakültesi’nde (SBF) asistan olarak göreve başladı. Aym fakültede 1958’de doçentliğe, 1966’da profesörlüğe yükselerek Siyasal Davranış Kürsüsü’nü kurdu. ...

Devamını Oku »

Abadan, Yavuz

(d. 18 Nisan 1905, Kı- nm – ö. 30 Haziran 1967, Ankara), kamu hukuku alanındaki çalışmalanyla tanınan hukukçu ve siyaset adamı. 1930’da .İstanbul Darülfünunu (sonradan İstanbul Üniversitesi) Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Heidelberg Üniversitesi’nde doktora yaptı. 1933’te Türkiye’ye dönerek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne doçent oldu. 1943 ve 1946’da Eskişehir’den milletvekili seçildi. 1948’de Siyasal Bilgiler Okulu (sonradan Siyasal Bilgiler Fakültesi) müdürlüğüne getirildi. Bu ...

Devamını Oku »

Abadan

İran’ın Kuzistan ilinde (ostan) kent. Basra Körfezinden 53 km uzakta, Şattü’l-Arap’taki aynı adlı adada yer alır. 8. yüzyılda Abbad adında bir ermiş tarafından kurulduğu sanılan Abadan, Abbasiler zamanında tuzu ve hasır dokumalarıyla tanınan zengin bir kıyı kasabasıydı. Zamanla ŞattüT-Arap ağzında biriken kum ve çamur, deltanın genişleyerek körfezin dolmasına yol açtı. Arap coğrafyacı İbn Battu- ta 14. yüzyılda ziyaret ettiği Abadan’ı, ...

Devamını Oku »

aba güreşi

özellikle Hatay yöresinde yaygın olan geleneksel bir güreş türü. Güreşçiler özel olarak abadan yapılmış keçe yelek ile kısa don giyerler; bele kuşak sararlar. Judoya benzer yanlan olan aba güreşinde ağırlık farkı gözetilmez ve yeniş- me ayakta olur. Her yıl nisan ayında Altmözü’nde yapılan geleneksel aba güreşi şenlikleri sürdürülüyorsa da, köy düğünlerinde düzenlenen ödüllü aba güreşi son yıllarda önemini yitirmiştir.

Devamını Oku »

Aba

Nijerya’nın* güneyinde, Imo eyaletinde kent. Aba Irmağının batı kıyısında, Port Harcourt, Owerri, Umuahia, Ikot Ekpene ve Ikot Abasi’den (Opobo) gelen yolların kesiştiği yerdedir. 1901’de bir İngiliz askeri karakolu kuruluncaya değin,. tropikal yağmur ormanlarında yaşayan İbolann geleneksel pazar yeriydi. 1915’te 58 km güneybatıdaki Port Harcourt ile demiryolu bağlantısının kurulmasıyla tanm ürünlerinin (özellikle palmiye yağı ve çekirdeği) toplandığı başlıca merkezlerden biri oldu. ...

Devamını Oku »

Aasen, Ivar (Andreas)

(d. 5 Ağustos 1813, Sunnm0re, Norveç – ö. 23 Eylül 1896, Kristiania), dilbilimci ve lehçe uzmanı. Norveç’in resmi iki dilinden biri olan ve günümüzde Nynorsk ya da Yeni Norveççe denilen Landsmâl’i oluşturdu. 1842’de, çalışmalarının daha ilk yıllarında aldığı bir bursla tüm ilgisini dilbilim araştırmalarına yönelten Aasen, Eski Norveççeyi öğrendikten sonra, çağdaş Norveç lehçelerini inceledi. Bu lehçelerin, Danimarka dili etkisindeki Norveç ...

Devamını Oku »