Yazar Arşivi: havva tarakcı

ERBEZİÜSTÜ

ERBEZİÜSTÜ blş, i. Anat. Erbezinin arka üst kenarında bulunan küçük organ. — Patol. Erbeziiistii iltihabı. —  Anat. Erbeziüstü önden arkaya doğru uzanır; uzunluğu 5 sm’dir. üç kısma ayrılır: 1 — öndeki şişkin kısma erbeziüstü bası denir; burası erbezinin ön tarafında bulunur ve götürücü kanallarla ona birleşir; 2 — orta kısma erbeziüstü gövdesi denir; 3 — arka kısma kuyruk adı verilir; ...

Devamını Oku »

ERBEZİ

ERBEZİ blş. i. (er ve bez*den). Anat. Spermatozoitleri ve erkeklik hormonunu meydana getiren erkek cinsiyet bezi. || Er bezi zarı, erbezi torbası derisinin hemen altında bulunan zar. —  Anat. Erbezlerİ iki tanedir: erbezi torbasının içinde bulunur, önden arkaya doğru söbe biçimde olan bu bezlerin üst kenarında bulunan virgül şeklindeki organlara erbeziüstü* adı verilir. Erbezine giden damarlar da Üst taraftan girer. ...

Devamını Oku »

ERBEN (Mehmet Talât),

ERBEN (Mehmet Talât), türk fiziko-kimya bilgini (.Girit 1917-îstanbul 19RÜ. ilk, orta ve yüksek “ öğrenimini İstanbul’da yaptı. ‘ Yüksek öğretmen Okulu Fİzik-Kimya bölümünü bitirdi (1943). 1952-1954’te Kanada, Ulusal Araştırma laboratuvarlarında yüksek polimer kimyası, 1955-1957’de Argonne Millî laboratuvarında (A.B.D.) nükleer kimya alanlarında araştırmalar yaptı. 1957’de doçent oldu. 1959-1961’de Eurochemic’te (Nükleer Yakıtlar Kimyasal Arıtma Avrupa şirketi) analitik ve proses kimyası bölümleri şefi ...

Devamını Oku »

ERBEN (Karel Jaromir)

ERBEN (Karel Jaromir), çek filolog, etnograf ve şairi (Miletin 1811-Prag 1870). Bazı bilimsel eserler, bir Eski Çek Edebiyatı Antolojisi (1845-1865), birçok eski metin ve özellikle de Jan Hus’un eserlerini yayımladı (1865-1868). Çek etnografyasında önemli bir yeri vardır. Sto Prostonarodnich Pohadek a Povesti Slovanskych (Yüz Slav Hikâye ve Masalı) [1865], Prostonarodni Çeske Pisne (Çek Halk Türküleri) [1862- 1864] adlarındaki derlemeleri özellikle ...

Devamını Oku »

ERBAŞ

ERBAŞ blş. i. Ask. Rütbesi onbaşı veya çavuş olan er. — . Erbaşlar*m, ihtiyaçları devlet tarafından karşılanır. Askerlik kanununa göre yapmakla yükümlü bulundukları görevleri yerine getirdikten sonra, özel kanunlara uyularak, belirli bir hizmet taahhüdü suretiyle Silâhlı kuvvetlerde görev alan uzman veya uzatmalı çavuş ve onbaşılar da erbaş adiyle anılırlar

Devamını Oku »

ERASMUS Aziz

ERASMUS Aziz, Formia (İtalya) piskoposu (IV, yy.). Diocletianus’un zulmüne uğradı, Efsaneye göre, bağırsakları çıkarılarak bir çıkrığa sarılmıştır. Gebe kadınların koruyucusu sayılır. —  Aziz Erasmus’un ölümü birçok ressama konu oldu: Hans Burgkmair (Münih), Dieric. Bouts (Louvain), Farinati (Verona), Poussin (1630’da papa Urbanus VIII. tarafından sipariş edilen tablo; Vatikan), Magnasco (Milano), Konuyu, ayrıca, gravürcü Ci anach ve Çalİot da işlediler

Devamını Oku »

ERARD

ERARD, fransız ailesi. Piyano ve arp yapımcıları— sebastİen (Strasbourg 1752-Passy 1831), ailenin en ünlü kişisidir, önce klavsen yapıyordu, sonra piyano yapmağa başladı. Piyano yapımında önce basit sonra çift hava maşası kullandı (1822); ayrıca birçok yenilik getirerek piyano endüstrisinde gerçek bir devrim yaptı. Bugünkü piyanonun atası sayılan iki ilintisiz klavyeli ilk piyanoyu da o yaptı. Çatal denilen mekanizma’- yı ve ikili ...

Devamını Oku »

ERANOS

ERANOS (yun. k.). Esk. Yun. Homeros devrinden beri, masrafları ortaklaşa karşılanan dostlar arası yemek. || Eğlenmek üzere zaman zaman toplanan kimselerin meydana getirdiği birlik. Bunun masrafları aylık katkılarla beslenen bir sandık vasıtasıyle karşılanırdı. (Helenistik devirde ve Roma devrinde sayıları pek çok olan bu dernekler, çoğu zaman hayır dernekleriyle ilişki kurarak daha çok karşılıklı yardım dernekleri halini aldılar.) |1 Aralarında para ...

Devamını Oku »

ERALP (Orhan),

ERALP (Orhan), türk diplomatı (İzmir 1915), İstanbul’da Robert koleji bitirdikten sonra Londra’da hukuk doktorası yaptı. Washington’daki Türkiye büyükelçiliğine üçüncü kâtip tayin edildi (1942). ikinci kâtip oldu (1942), San Francisco konferansına türk heyetinin kâtip üyesi olarak katıldı (1945); Washington’daki elçilikte ortaelçi kâtipliğine (1946) yükseldi ve Türkiye’ye i dönerek bakanlıkta şube müdürü (1949) oldu ve buradan Cenevre’deki Avrupa ofisi nezdinde daimî delegeliğe ...

Devamını Oku »

ERALP (Halil Vehbi)

ERALP (Halil Vehbi), türk felsefecisi (Selanik 1907). İstanbul Erkek lisesini (1927), Paris Edebiyat fakültesini bitirdi (1932). İstanbul üniversitesi felsefe doçenti, 1949’da profesörü oldu. Eserleri: Felsefe Tarihi (Weber’den) [1938]; Descartes Fiziğinin Metafizik. Temelleri (1939); Lojistik (Reichenbach ile) [1939]; Euthydemos (Efîatun’dan) [1945]; Matematikte, Fizik ve Kimyada Metod (1947); Platon (1953); Yahya Kemal için (1959).

Devamını Oku »

ER

ER i. (esk. türk. /r’den). Erkek. || — Mec. Kahraman, yiğit adam: Kadınlar, Halid gibi bir er doğurmaktan âcizdir (Cevdet Paşa). Er meydanı. || Bir işte yetenekli, ehil kimse: Hatırlayan insan sanki bir sanat eri oluvermiştir (N. Ataç). || Bir şeyin sahibi kimse: Sözünün eri. || Halk dili. Kocar Ayı idi uyu idi erim idi ya, çalı idi çırpı idi ...

Devamını Oku »

Equity [ekuiti]

Equity [ekuiti] (ing. k.), İngiliz hukuk sistemi. Bu sistemde, adalet, Common Law veya yazılı hukukla çatışınca doğrudan doğruya adalet ilkelerine başvurulur. Başlangıçta, Common Law mahkemelerinin bir kararı haksız görülünce, kararı incelemek üzere hükümdara başvurulabilirdi. O da yetkilerini, adalet bakanı olan Lord Chancellor’a devrederdi. Lord Chancellor, önceleri yalnız başına, sonra da mâhkemede başkan olarak, «tam bir hakkaniyetle» karar verirdi. Bu mahkemede ...

Devamını Oku »

EQUiCOLA (Mario)

EQUiCOLA (Mario), İtalyan yazarı (Alvito, Caserte yakınları 1470’e doğr .-öl. 1525). Floransa’da Marsilio Ficino’nun öğrencisi idi. önce lppolito d’Este’nin, daha sonra da Isabella d’Este’nin himayesine girdi. La Crónica de Mantua (Mantua Vakayinamesi) [1521] adlı eserden başka, De Natura de Amore (Aşkın Tabiatı) [1525] adlı latinee bir kitap yazdı. XVI. yy. da büyük başarı kazanan bu ikinci kitap, Rönesans’ın kültür ve ...

Devamını Oku »

EPULO

EPULO (lat. epulae, yemek’ten). Esk. çağ. Romalı rahip, kutsal şölenleri (epulae) hazırlamakla görevli kilise topluluğu üyesi. — Roma’da triumviri epulones ve daha sonra. septemviri epulones, yunan sitelerindeki hieropes’lerin işlerini yaparlardı Epulo’lar topluluğu M.ö. 196’da kuruldu. Başlangıçta kendi kurulları tarafından seçilirlerdi; sonraları, kurulun sunduğu bir listeden seçildiler. Başlıca rolü, 13 kasımda ludi plebeii sırasında, Capitolinus Jupiter şerefine şölen tertiplemekti. Sonra bayramlarda ...

Devamını Oku »

EPŞTEIN. (sir Jacob)

EPŞTEIN. (sir Jacob), amerikan heykeltıraşı (New York 1880-Londra 1959). Paris Güzel Sanatlar akademisinde çalıştıktan sonra İngiltere’de yerleşti (1909). Paris’te Père-Lachaise mezarlığında Oscar Wilde’- m mezarı (1913) en önemli eseri sayılmaktadır. Epstein’ın sanat hayatı çeşitli etkiler altında kaldı: Rodin, eski Doğu sanatı, Afrika, Polinezya. Heykellerinde görülen araklık ve özgürlük zaman zaman İngiltere’de şiddetli tartışmalara yol açtı. 1940’da Let there be Sculpture ...

Devamını Oku »

EPSTÉ1N (Jean)

EPSTÉ1N (Jean), fransız sinema yönetmeni (Varşova 1897-Paris 1953). Sinemaya geçmeden önce, bazı denemelere girişerek sinemanın gücünü ve imkânlarını inceledi. 1922’de ilk filmi Pasteur’ü çevirdi. Daha sonra, «hareketin fotojenişi» üstündeki görüşlerini uygulayarak basit senaryolu Coeur Fidèl (Sadık Kalp) [1923] adlı bir film çevirdi ve ardindàn VAffiche (Atış) [1924], La Glace a Trois Faces (Üç Yüzlü Ayna) [1927] ile en iyi filimleri ...

Devamını Oku »

EPSİLON

EPSİLON i. (yun. e psiîon, basit «e»). Yunan alfabesinin beşinci harfi. j| Eski Yunanlıların, sağ üst yanında vurgu işareti oldur ğunda 5, işaret sol alt yanında olduğunda 5 000 değerindeki sayı işareti. (Matematikte, epsilon, sıfıra yaklaştırılan çok küçük pozitif nicelikleri belirtmeğe yarar). —  Epsilon işareti, ünlüsü olmayan Fenike alfabesinden örneksendi; Fenike alfabesinde epsilon hafif bir solukluyu (he) belirtiyordu. Eski ton ...

Devamını Oku »

Epreuve d’Amour

Epreuve d’Amour (l0 [Aşk Sınavı], iki perdelik bale, müzik Mozart’ın, koreografı Fokin’in, kostümler A. Derain’indirl İlk olarak Monte Carlo operasında (1936) Monte Carlo Rus Baleleri topluluğu tarafından oynandı. İlk gösteride rol alanların başlıcaları V. Nemşinova, A. Yeglevski ve A. Obuhole idi. Mozart’ın kaybolduğu sanılan bu partisyonu (1791 tarihli) 1928’de Graz’da (Avusturya) bulunmuştur. Konu kısaca şöyledir: tamahkâr bir mandaren, kızını, kızının ...

Devamını Oku »

EPPİNGER (Hans),

EPPİNGER (Hans), avusturyalı hekim (Prag 1879-Viyana 1946). Freiburg, Köln ve Viyana’da profesörlük yaptı. Biyokimya ile ilgili deney ve bilgileri, ilk defa klinik, tedavisine uyguladı. Çiğ besinlerle beslenmenin ilmî açıdan* geçerü bir tedavi yolu olduğupu ispatladı. Başlıca.eserleri: Vagdtoni (1910), Pathologie des ödeme (ödem Hastalıkları) [1917], Kreislaufinsuffizez (Kan Dolaşımı Yetersizliği) [1926].(

Devamını Oku »

EPP (Franz v o n )

EPP (Franz v o n ), alman, generali (Münih 1868-ay. y. 1947). Bavyera ordusundan yetişmedir. Çin’de (1900), 1904’ten 1906’yâ kadar Afrika’da ve Birinci Dünya savaşı sırasında da veliaht prens Ruprecht’in . emrinde bulundu. 1918’de cepheden dönüşünde alman milisleriyle çatıştı, Ohrdruf’ta Ernst Rohm ile birlikte bir birlik kurdu ve 1919’- da Bavyera başkentindeki ayaklanmayı ezdi. Hitler ile temasa geçti ve 1925’teN ...

Devamını Oku »
bool(false)