Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Atalay, Besim

Atalay, Besim (d. 1882, Uşak – ö. 7 Kasım
1965, Ankara), özellikle Kâşgarh Mahmud’un
Divarıü Lügati*t-Türk adh ünlü
sözlüğünü çevirerek Türk dili araştırmalanna
büyük katkıda bulunmuş dilci.
İlk ve ortaöğrenimini Uşak’ta yaptı. Bir
süre medreseye devam etti. İstanbul Darülmuallimin’ini
(öğretmen okulu) bitirdi
(1912). Konya, Trabzon ve Ankara öğretmen
okullannda, İstanbul’da Darüşşafaka
Lisesinde öğretmenlik, Maraş, İçel ve Niğde’de
maarif müdürlüğü yaptı. İçel’deyken,
sancak merkezi olan Silifke’de Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti’ni kurdu (1919). I. Türki-
Besim Atalay
Türk Tarih Kurumu Arşivi
ye Büyük Millet Meclisi’ne Kütahya milletvekili
olarak girdi (1920), milletvekilliği
1946’ya değin sürdü. 1. Türk Dili Kurultayı’na
katıldı (1932). Türk Dili Tetkik Cemiyeti’ne
(sonradan Türk Dil Kurumu) üye
seçildi. 1949’a değin Türk Dil Kurumu’nda
saymanlık işlerini yürüttü. Bu arada Ankara
Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde
ve Ankara Polis Enstitüsü’nde
de Farsça dersleri verdi.
Türk dilinin temel yapıtlarından birçoğunu
bugünkü Türkçeye çeviren Besim Atalay,
Türkçe dilbilgisine ilişkin konularda da
yapıtlar hazırlamış, dilin özleştirilmesi yolunda
çaba harcamıştır. Başlıca yapıtları
arasmda Maraş Tarih ve Coğrafyası (1923,
yb 1973), Bektaşilik ve Edebiyatı (1924),
Türk Dili Kuralları (1931), Türkçemizde
Men-Man (1940), Türk Dilinde Ekler ve
Kökler Üzerine Bir Deneme (1942), Türkçede
Kelime Yapma Yolları (1945), Senglâh,
Lugat-i Nevâî (1950), Türk Dilinde Ana
Kelimeler ya da Türkçe Türetme Sözlüğü
(ös. 1967), Çeşitli Halk Fıkraları ve Deyimleri
(ös. 1968), Abuşka Lügati veya Çağatay
Sözlüğü (ös. 1970) sayılabilir. Aynca Kâşgarh
Mahmud’dan Divanü Lügati’t-Türk
(1939-43, 5 cilt, tıpkıbasım ve dizin de
içerir), et-Tuhfetü’z-Zekiye f i ’l-Lugati’t-
Türkiye (1945, tıpkıbasım ve dizin de içerir),
BergamalI Kadri’nin Müyessiretul-
Ulûm (1946), Molla Salih’in eş-Süzûrü’z-
Zehebiye ve’l-Kitabu l-Ahmediye fVl-Lugati’t
Türkiye (1949) gibi çeviri ve yayımlan da
vardır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.