Atahualpa

Atahualpa, a t a h u a l l p a olarak da yazılır
(d. y. 1502 – ö. 29 Ağustos 1533? Cajamarca,
İnka Kralhğı), 13. ve son İnka krah.
Üvey ağabeyi ile girdiği amansız iç savaştan
zaferle çıkmış, ama sonra Francisco Pizarro
tarafından, yakalanarak rehin tutulmuş ve
idam edilmiştir.
İnka hükümdan Huayna Capac ile Ekvadorlu
bir prensesin küçük oğluydu. Yasal
vâris olmadığı halde babasımn gözdesiydi.
Yaşh İnka önderi ölünce (y. 1527) kralhk,
ülkenin kuzey kesimini Quito’daki başkentinden
yöneten Atahualpa ile geleneksel
İnka başkenti Cuzco’da hükümdarlığını ilan
eden yasal vâris Huâscar arasında bölündü.
Çağdaş tarihçilerce cesur, hırslı ve ordunun
çok sevdiği bir kişi olarak tanımlanan
Atahualpa, kısa süre sonra krallığın yönetimi
için üvey ağabeyi ile savaşa girdi. Savaş,
İnka kentlerinin yıkılmasına, ekonominin
kötüleşmesine, halkın büyük bölümünün
ölmesine yol açtı. Atahualpa’nm ordusu,
1532’de Cuzco yakınlannda, İnka tarihinin
belki de en büyük çarpışmasında Huâscar’m
ordusunu yendi. Huâscar ve ailesi tutsak
alındı, daha sonra Atahualpa’mn buyruğuyla
idam edildi.
Atahualpa, küçük Cajamarca kasabasında
kaplıcalann tadını çıkanp zaferle Cuzco’ya
girmeye hazırlanırken, Francisco Pizarro
180 kişilik bir kuvvetle kente ulaştı. Pizarro
ve Atahualpa, 15 Kasım 1532’de Yenidünya’nın
yazgısını belirleyecek tarihsel bir
buluşmayı gerçekleştirdiler. İspanyollarca
çnuruna bir şölen düzenlendiği bildirilen
İnka kralı bu daveti kabul etti. Ertesi gün,
birkaç bin silahsız adamıyla, kararlaştınlan
buluşma yerine geldi. Oysa Meksika’daki
Cortes ve Montezuma örneğinden esinlenen
Pizarro bir tuzak hazırlamıştı.
Atahualpa, Hıristiyanlığı ve İspanya kralı
V. Carlos’un egemenliğini kabullenmesi
için yapılan öneriyi reddettiğini, Pizarro’
nun yanındaki papaz Vicente de Valverde’e
bildirdi. Bunun üzerine Pizarro’nun emriyle,
İnkalann ilk kez gördüğü toplar, tüfekler
ve atlarla saldınya geçen İspanyollar
Atahualpa’yı yakaladılar, binlerce insanı
öldürdüler. Kendisini tutsak edenlerin servet
hırsını fark eden Atahualpa, serbest
bırakılması karşılığında bir oda dolusu altın
vermeyi önerdi. Pizarro ve adamları öneriyi
kabul edince, İnkalar krallığın her köşesinden
altın ve gümüş heykeller, mücevherler,
sanat yapıtlan taşıdılar. Toplanan 24 ton
altın ve gümüşü İspanyollann isteği ile
külçe haline getirdiler. Ama İspanyol fatihler
(conquistadores), dünyanın en büyük
fidyesini ele geçirdikten sonra Atahualpa’
mn yakılarak öldürülmesini emrettiler.
Son anda Vicente de Valverde, Atahualpa’dan
canlı canlı yakılmak ile Hıristiyanlığı
kabul ederek, daha az acı çekecek biçimde
boğdurulmak arasında bir seçim yapmasını
istedi. Tutukluluğu boyunca din değiştirmeyi
reddeden Atahualpa sonunda razı oldu
ve o gün boğularak öldürüldü. Son bağımsız
kral Atahualpa’nm öldürülmesi, İnka uygarlığının
sonunu getirdi.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.