Asyut

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Asyut, a s iu t ya da a s s io u t olarak da
yazıhr, Yukan Mısır’ın en büyük yerleşim
merkezi. Asyut ilinin (muhafaza) merkezi
olan kent, Nil’in batı kıyısında ve Kahire’yle
Assuan’m yan yolunda yer alır. Irmağın
suladığı vadinin genişliği burada 20 km’dir.
İl, el-Vaha-tü’l-Farafira’yı (Farafra Vahası)
içine alarak Batı Çölüne doğru uzamr.
Eski Mısır’da Syut olarak bilinen kent,
çakal başlı tann Vepvavet için tapınma
merkeziydi. Orta Kralhk döneminde (İÖ y.
2040-1786) Yukan Mısır’ın 17 eyaletinin
başkentiydi. Hiçbir zaman Teb’e karşı bir
güç oluşturamadı, ama ünlü Darbü’l-Erbain’i
de içine alarak Doğu Çölünden Batı
Çölüne uzanan kervan yollan üzerinde bir
mola noktası olması nedeniyle, önde gelen
bir ticaret merkeziydi. Helenistik Dönemde
çakal başh tanndan dolayı Lykopolis (Kurt
Kenti) olarak bilinirdi. Burası yeni-Platoncu
filozof Plotinos’un da (İS y. 205-270)
doğum yeridir.
Ortaçağda Müslümanlann yönetimi altındaki
Asyut, ticari önemini korudu. Özellikle
kent yakınında yetişen meyve ve tahılla
birlikte Darfur’a ve Sudan’ın başka yerlerine
ihraç edilen kaliteli dokumalarla dikkati
çekti. Bu mallan götüren kervanlar geriye
dönerken köle, fildişi ve boya maddeleri
getirirdi.
Eski geleneklerini sürdüren Asyut, bugün
hâlâ gümüş işli şallann yapılmakta olduğu
sayıh yerlerden biridir. Çömlekçilik, kakma
ağaç işleri ve kilim dokumacılığı da sürmektedir.
Modem dokuma fabrikalan ve kimyasal
gübre üreten tesisler vardır. Kentin ve
ırmaktaki Umanı el-Hamra’nın hemen kuzeyinde
Asyut Barajı (1902) yer ahr. Baraj,
Nil üstünde hafif kireçtaşından kurulmuş
832 m uzunluğunda bir settir. Orta Mısır’ın
büyük bölümünü sulayarak kuzeye doğru
yaklaşık 320 km boyunca Nil’e paralel
uzanan ve el-Feyyum Vahasına giden bir
kolu bulunan Bahr Yusuf Kanalını (eskiden
İbrahimiye) besler. 1980’lerde baraj genişletilmiş
ve hidroelektrik tesisleri eklenmiştir.
Asyut’taki yükseköğrenim merkezleri arasında
bir üniversite (1957) ve bir öğretmen
okulu vardır. Kent aynca önemü bir Kopt
KatoUk merkezidir. Piskoposluk, Kahire’
deki başpiskoposluk tarafından yönetiür.
Kentin güneybatısında yükselen kireçtaşı
tepelerinde 12. sülaleden (İÖ 1991-1786)
birçok kişiye ait kaya mezarlan vardır.
Nüfus (1983 tah.) 259.300.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.