Asurahiddina

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Asurahiddina, e s a r h a d d o n , a s a r h a d d o n
olarak da bilinir (Asur dilinde “Asur Bana
Bir Erkek Kardeş Verdi”), İÖ 680-669
arasında hüküm süren Asur kralı. II. Şarrukin’in
(Sargon) soyundan gelir. İÖ 671’de
Mısır’ı ele geçirmesiyle tamnır.
Babası Sanherib (Sinahheriba) Asurahiddina’yı,
en büyük oğlu olmamasına karşın
veliaht ilan etti ve IÖ 689’da ele geçirdiği
Babil’in valiliğine getirdi. Tahtı ele geçirmek
isteyen öteki oğlu ya da oğullan, IÖ
681’de Sanherib’i öldürdüler. Asurahiddina
hemen yola çıkarak Hanigalbat’ta (Mitanni)
isyancı birliklerle karşılaştı. Askerlerinin
çoğu Asurahiddina’mn tarafına geçen isyancı
önderler savaşta yenilerek kaçtılar. Asurahiddina,
yürüyüşünü Ninive’ye doğru sürdürdü
ve hiçbir direnişle karşılaşmadan
tahta çıktı.
Bu sırada Babil’in güneyinde, Keldani
kabile reislerinden biri, ayaklanmayı fırsat
bilerek Ur kentindeki Asur vahşine karşı
bir saldın düzenlemişti. Asurahiddina üzerine
asker gönderince, Elam’a sığınmayı
umarak kuzeydoğuya çekildi. Ama Elam’m
yeni kralı onu hemen idam ettirdi. Baş
kaldıran kabile reisinin erkek kardeşi ise
Asur’a giderek Asurahiddina’ya teslim oldu
ve ölen ağabeyinin yerine vah olarak atandı.
Yeni vali, Asurlulann örneğine az
rastlanan bu lütfü karşılığında, Asurahiddina’nm
hükümdarlığı boyunca ona bağlı
kaldı.
Sanherib yönetiminde ağır baskılarla karşılaşmış
olan kuzeydeki Babil kentleri, Asurahiddina
döneminde özellikle korundu.
Hak iddialarını kanıtlamaları koşuluyla,
yerinden edilmiş olan halka topraklan geri
verildi. Ama Asurahiddina İÖ 678’de, Borsippa
ve Babil topraklanna giren bir Keldani
kabilesine karşı sefer düzenlemekten geri
durmadı.
Daha kuzeyde, Kimmerler ile İskitlerin
baskısı gittikçe yoğunlaşıyordu. Asurahiddina’nın,
durumunu güçlendirmek için İskitlerle
evlilik yoluyla ittifak kurduğu söylenir.
Ama Kimmerlerin baskısı sürmüş ve sonunda
Asurahiddina, kuzeybatıdaki Kilikya ve
Tabal eyaletlerinin büyük bölümünü yitirmiştir.
Fenike kenti Tyros’un (Sur), Mısır’ın kışkırtmasıyla
ayaklanması üzerine Asurahiddina
İÖ 675’te Mısır’a saldırdı. Ama İÖ
671’de Memfis’i alıp Mısır firavunu Taharka’yı
(Tarka; Kitabı Mukaddes’te Tirhaka)
yenene değin pek başanh olamadı. Bu
yenilgiden sonra Taharka güneye kaçarak
bütün ülkeyi Asurahiddina’ya bıraktı. Böylece
Mezopotamyah bir hükümdar ilk kez
unvanlan arasına “Mısır Krah”m da katmış
oldu. Asur ordusunun çekilmesinden sonra
geri dönen Taharka, büyük bir karşı saldmya
geçti. Asurahiddina bu ayaklanmayı
bastırmak amacıyla sefere çıktığı sırada, İO
Aralık 669’da Harran’da öldü.
Asurahiddina İÖ 672’de aynntıh bir açıklama
yaparak iki oğlundan birine Asur,
öbürüne Babil Krallığı’m bıraktığını duyurmuştu.
Ölümünden sonra oğullan hiçbir
anlaşmazlığa düşmeden onun yerini aldılar.
Asurahiddina’nın hükümdarhğına ilişkin çalışmalar
arasında Riekele Borger’in
Inschriften Asarhaddons, König von Assyrien
(1956) ve D. J. Wiseman’ın Vassal-
Treaties o f Esarhaddon (1958) adh yapıdan
sayılabilir.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.