Aspendos

Aspendos, Antalya ili, Belkız köyü yakınında,
Antalya-Mersin karayolunun 30.
km’sinden kuzeye aynlan yolda .bulunan
antik kent. Kazılarda ele geçen İÖ 5 ve 4.
yüzyıl sikkelerinde Estvediya adını taşıdığı
görülür. Karatepe’de bulunan çift dilli bir
yazıtta (bilinguis) kentin kurucusunun Mopsos
(Muksos ya da MPS) soyundan gelme
Asitavandas olduğunun okunması, Estvediya’nın
bu Hitit yazıtındaki Asitavandas’
tan dönüştüğünü gösterir.
İÖ 5. yüzyılda kent Primupolis adım almıştır.
Ksenephon Anabasis’te kentin paralı
askerlerini anlatır. Strabon ise, Eurymedon
(Köprüsuyu) Irmağının 500 – 1.000 m.
uzağında, Mopsos yönetiminde Argos’
tan gelen göçmenlerin Troya savaşlarından
sonra kurduğu gemiciliğe elverişli bir kentin
varlığından söz .eder. Ele geçen gümüş
sikkeler, kentin İÖ 5. yüzyıl ve sonrasında
da kendi adına sikke basan önemli bir
merkez olduğunu gösterir. Burada bulunan,
tümü Roma Dönemine ait mimarlık kalıntılan
da bunu vurgular. Aspendos, Helenistik
ve Roma dönemlerinde tuz, yağ ve yün
ticareti ile zenginleşip aynı zamanda bir
kültür merkezi niteliği kazanmıştır. Cicero,
eyalet valisi Verres’in kenti yağmaladığım
söyler. İS 8. yüzyıldaki Arap istilalarından
sonra Selçuklu Türklerinin eline geçen kent
daha sonra terk edilmiştir.
Aspendos Tiyatrosu benzerleri içinde eşsiz
bir örnektir. İzleyici sıralannın yamaca
oturtulmasıyla Yunan tiyatro şeması özelliği
taşısa da, skenesiyle izleyiciler bölümünün
bir bütün olarak tasarlanması gibi öğeleriyle
de tipik bir Roma tiyatrosudur. Selçuklulann
onardığı yapı, skenesindeki bezemelerle
birlikte, iyi korunarak günümüze gelmiştir.
Bugün çeşitli şenliklerde kullanılmaktadır.
Kapı lentosundaki yazıtta İmparator Marcus
Aurelius (İS 161-180) zamanında, Theodorus’un
oğlu mimar Zenon tarafından
yapıldığı yazılıdır.
«K. _ ____________ _ _
Aspendos Tiyatrosu
Ara Güler
Kentin sukemerleri Roma Dönemi örneklerinin
en ilginçlerindendir. Oldukça iyi
korunmuş olan bu kemerlerle kuzeydeki
tepelerden getirilen su, akropolis yakınlanndaki
su terazileri aracılığıyla basınçlı
olarak kente dağıtılırdı.
Bunlardan başka Aspendos’ta stadion,
agora, stoa, bazilika, nymphaion ile kazı
yapılmadığı için işlevleri bilinmeyen, ama
hamam ya da gymnasion olduklan sanılan
yapılar da vardır. Akropolisin doğusundaki
nekropolde mezarlardan başka bir de kaya
mezar bulunmaktadır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.