Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Aşkâbad

Aşkâbad, Türkmence a ş g a b a t , eskiden
a s k h a b a d ve (1919-27) p o l t o r a t s k , Aşkâbad
yönetim biriminin (oblast) yönetim
merkezi ve Türkmen Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin
başkenti. İran sınırından 30 km
kadar içeride, Karakum Çölünün kenarında,
Kopet Dağlannın kuzey eteklerindeki
Ahal vahasındadır. Bir Rus kalesi olarak
1881’de kuruldu ve Zakaspiskaya (Trans-
Hazar) yönetim biriminin yönetim merkezi
yapıldı. Adı, yakınındaki Türkmen yerleşim
bölgesi Aşkâbad’dan (Arapça aşk “sevgi”;
Farsça âbad “kent”) gelmektedir. Kervan
yollan üstünde bulunması ve Zakaspiskaya
Demiryolu’nun da 1885’te buradan geçmesi
çok sayıda insanın kente akm etmesine
neden oldu. 1911’de nüfusu 45 bini geçiyordu.
Aşkâbad’da Aralık 1917’de Sovyet yönetimi
kuruldu, ama Temmuz 1918’de iktidar
Beyaz Ruslar’a geçti. Kısa bfe^süre
sonra geri alınan kente, yerel bir devrimci
olan Poltoratsk’ın adı verildi, 1924’te de
yeni oluşturulan Türkmen Sovyet Sosyalist
Cumhuriyeti’nin başkenti yapıldı. 1927’de,
günümüzde de kullanılan asıl adı Aşkâbad
geri verildi. Ekim 1948’de, Sovyetler Birliği’nde
bugüne değin görülen en şiddetli
depremle baştan başa yıkılan kent, aynı
düzenli plan üzerine yeniden kuruldu. Karakum
Kanalının 1962’de kente ulaşmasıyla,
bölgedeki sürekli su sıkıntısı büyük
ölçüde azaldı.
Aşkale 472
Aşkâbad günümüzde bir yönetim, sanayi,
taşımacılık ve kültür merkezidir. Cam, halı
ve pamuklu dokuma tesisleri ile maden
işleyen atölyeleri vardır. Çevredeki doğanın
çarpıcı yapısı burayı sinema sanayisinin
merkezi haline getirmiştir. Kentte Türkmen
Devlet Üniversitesi de içinde olmak üzere
politeknik, tanm ve tıp enstitüleri ile birlikte,
altı yükseköğretim kurumu yer alır.
1951’de kurulan Türkmen Sovyet Sosyalist
Cumhuriyeti Bilimler Akademisi bünyesindeki
Çöl Enstitüsü, SSCB’de dalında tektir.
Opera binası ve üç tiyatro ile tarih, yerel
bilim ve güzel sanatlar müzeleri kentteki
öteki görülmeye değer yerlerdir. Nüfus
(1984 tah.) 346.000.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.