Aşikaga Takauci

Aşikaga Takauci (d. 1305, Japonya – ö. 7
Haziran 1358, Kyoto, Japonya), imparatorluk
hükümetini devirerek 1338’den 1573’e
değin Japonya’ya egemen olan Aşikaga
şogunluğunu kuran savaşçı ve devlet adamı,
imparator, Aşikaga şogunluğu sırasında da
yalnızca simgesel olarak hükümdarlığını
sürdürdü. Takauci imparatorluk hükümetini
devirmiş olduğu için, 19. yüzyılda Japon
İmparatorluğu’nun yeniden canlandığı dönemde
Japon tarihinin en büyük hainlerinden
biri olarak anıldı. Ancak II. Dünya
Savaşı’ndan sonra imparatora beslenen saygının
azalmasıyla Takauci’nin önemi de
yeniden kabul edilmeye başlandı.
Aşikaga ailesi, Kamakura dönemi (1199-
1333) boyunca Japonya’nın en güçlü ailelerinden
biri oldu; başkentleri Kamakura’dan
ülkeye egemen olan ve imparatora yönetim
içinde bir kukladan fazla rol vermeyen
Hoco naiplerine birçok maiyet görevlisi
yetiştirdi. Sonunda 1331’de İmparator Go-
Daigo (hd 1318-1339) bir ayaklanma çıkartarak,
imparatorluğu yeniden toparlamaya
Aşikaga Takauci, kimliği bilinmeyen bir
sanatçının ipek üstüne boyama işi; özel koleksiyon
International Society for Educational Information, Tokyo
girişti. Ayaklanma kolayca bastırıldı, imparator
da sürgüne gönderildi. Ama iki yıl
sonra kaçmayı başararak yeniden kuvvetlerinin
başına geçti, imparatorluk başkenti
Kyoto’ya ilerlemeye hazırlandı. Takauci,
Hoco hükümeti tarafından, Kyoto’nun savunmasını
güçlendirmesi için gönderildi.
Ama bu sırada, Hoco hükümetinin Kamakura
dışında kalan toprakları üzerindeki
denetimi zayıflamıştı. İmparatorluk kuvvetlerinin
gücünden de cesaret alan Takauci,
ansızın taraf değiştirdi; Japonya’nın doğusunda,
Tamba eyaletindeki kendi topraklanna
dönerek Kamakura hükümetine karşı
bir ordu topladı.
Birçok başka büyük savaşçı da taraf değiştirince,
Hoco hükümeti çöktü. Go-Daigo,
10. yüzyıldan beri ilk kez, hem siyasal, hem
de askeri gücü elinde tutabilen bir imparatorluk
hükümeti kurabildi. Ama yeni hükümet
de çok geçmeden güçlüklerle karşılaştı.
Go-Daigo kırsal kesime asla egemen olamadı,
kendisine yardım eden savaşçılar da
ganimetten aldıkları paydan hoşnut olmamaya
başladılar.
Temmuz 1335’te Hoco ailesinden biri, bir
ordu kurarak Kamakura’yı yeniden ele
geçirmeyi başardı. Takauci bu fırsattan
yararlanarak şogunluğa atanmasını ve Hoco
ayaklanmasını bastırmakla görevlendirilmesini
istedi. İsteği reddedildiği halde Kamakura
üzerine yürüyüp düşmanı yendi. Bunun
üzerine imparatorluk sarayı, Aşikaga
ailesini imparatorun Kamakura’da tutulan
oğlu Prens Morinaga’yı öldürmekle ve aileden
gelen görevlileri imparatorun izni olmadan
ödüllendirmekle suçladı.
Bunu bir savaş izledi ve Takauci, kardeşi
Tadayoşi’nin de yardımıyla, imparatorluk
ordusunu yenip Kyoto’yu ele geçirdi. Ama
çok geçmeden yeniden toparlanan imparatorluk
güçleri Takauci’yi kentten attı. Uç ay
geçmeden Takauci büyük ye birleşik bir
ordunun başında geri dönerek imparatorun
ordulannı yendi. Go-Daigo’nun hükümdarlık
hakkını yitirdiğini ilan ederek imparatorluk
ailesinin başka bir kolundan yeni bir
imparator buldu ve kendisini şogun ilan
ettirdi. Devrik imparator, Yoşino Dağlanna
kaçtı ve kendisini gerçek hükümdar ilan
etti. Kuzeydeki Kyoto sarayıyla, güneydeki
Yoşino sarayı arasındaki düşmanlık 1392’ye
değin sürdü.
Daha sonraki yıllarda Takauci ile kardeşi
Tadayoşi arasındaki kavga, Aşikaga aile
birliğini o kadar güçsüzleştirdi ki, Takauci
bir daha tam gücünü asla toparlayamadı.
Torunu Yoşimitsu’nun şogunluğuna değin
aile, tam anlamıyla bir kurumsallaşmayı
gerçekleştiremedi. Aşikaga ailesi 1573’e
değin şogun unvanını taşımasına karşın,
feodal askeri önderler ve ülkenin her yerine
yayılmış güçlü Budacı manastırlann tümü
üzerinde ancak kısa bir süre etkin denetim
kurabildi.
Takauci çok kültürlü bir insandı ve vaka
(31 heceli şiir) ile renga (zincirleme dize)
yazardı. Zen mezhebinin gelişmesine katkılarda
bulundu ve ülkenin her yanında
tapmaklar yaptırdı. Bunlar arasmda Kyoto’daki
Tenryu-ci de bulunmaktadır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*