Asik

Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

âsik, HALK ŞAİRİ, SAZ ŞAİRİ, HALK OZANI
olarak da bilinir, genellikle saz eşliğinde din
dışı konularda doğaçtan şiirler söyleyen ya
da halk öyküsü anlatan kişi. 16. yüzyılın,
başlannda ortaya çıkmış, köy, kasaba, kent
ve yeniçeri ocaklarında yetişmiş, şairlik
gücünü pirinin sunduğu “aşk badesi”ni içmekle
ve “ideal sevgili”nin * hayalini görmekle
kazandığına inanıldığı için de “badeli
âşık” ve “hak âşığı” olarak adlandınlmıştır.
Islamdan önceki dönemlerden 16. yüzyıla
değin ozan denen sanatçılar dolaşarak kopuz
çalar, kahramanlık ve yiğitlik üzerine
şiirler söylerlerdi. Göçebelikten yerleşik
yaşama geçilmesi, kasaba ve kentlerde yeni
toplumsal örgütlenmenin ortaya çıkması
gibi nedenlerle bu yüzyıldan sonra destan
anlatıcısı ozanın yerini, toplumun günlük
yaşamı üzerine şiirler söyleyen âşık almıştır.
Âşık, kopuzun yerine saz çalarak, destansı
şiir yerine aşk ve sevda şiirleri söyleyerek
günümüze değin yaşayagelmiştir. –
Âşık kavramı önceleri, kendilerini Tanrı’
ya âşık gören tekke ve tasavvuf şairleri için
kullanılmış, ama daha sonralan, saz çalan
bütün şairlere âşık denmeye başlanmıştır.
Âşıklar okuma yazma bilmeyebilir, ama saz
çalmada ustadır. Şiirlerini yazmaz, doğaçtan
çalıp söylerler.. Öte yandan, geleneğe
bağlı kalarak kendi şiirlerinin yanı sıra
kendilerinden önceki âşıkların da şiirlerini
söyler, bunların ağızdan ağza sonraki kuşaklara
geçmesini sağlarlar.
Genellikle saray ve çevresinden ilgi görmeyen
âşıkların, 17 ve 18. yüzyılda imparatorluğun
her yöresinde, kahvehanelerde, konaklarda
ve Bektaşi tekkelerinde önemli bir
yeri vardı. Bunun yanı sıra âşıkların II.
Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz gibi
padişahlar döneminde saraya alındığı^ ve
dinlendiği de olmuştur. 17. yüzyılda Âşık
Ömer, Gevheri, 19. yüzyılda Dertli, Erzurumlu
Emrah, Bayburtlu Zihni gibi şairler,
geleneğin dışına çıkarak şiirlerini yazmışlar
ve bundan dolayı da “kalem şairleri” olarak
adlandırılmışlardır. Bunlann arasında şiirlerinde
hece ölçüsünden başka aruzu kullananlar
da olmuştur. Hayalî, Öksüz Aşık,
Kâtibî, Kayıkçı Kul Mustafa, Kuloğlu,
Köroğlu, Âşık Kerem, Karacaoğlan, Dadaloğlu
gibi ünlü âşıklann ^ yanı sıra yakın
dönem âşıklar arasında Âşık Veysel, Ali
İzzet, İhsanî, Nesimî, Kul Ahmet, Mahzunî
ve Haşan Nebioğlu sayılabilir.


Paylaşmak Güzeldir Sende Paylaşır Mısın?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.