asalaklık

asalaklık
Bir organizma türünün (asalak) başka bir organizma (konak) zararına beslendiği, öbür ana metabolizma gereksinmelerini bu organizmadan sağladığı ortakyaşama ilişkisi. Asalaklığın evrimleşmiş türlerinde, yararlanılan organizmalara (konak) yok denecek kadar az zarar gelir. Buna karşılık tehfikeli asalaklar, kuduz gibi hastalıklara neden olabilirler. Aşağı yukarı bütün yaşama biçimleri asalaklıktan etkilenebilir; sözgelimi bakteriler bile, kendilerini yok eden küçük virüsler tarafından zarar görebilirler. Kalıtım düzleminde, bir bakteri kromozomuna (konak) eklenen virüsten oluşan nükleik asit, kromozomla asalaklık ilişkisindedir; genellikle uyku (etkisizlik) evresinde kalır; ama ender olarak çoğalıp, konağını öldürebilir.

asalaklık

Amipli dizanteriye, besinlerle insan bedenine giren Entamoeba hı’stoylica adlı birhücreli yol açar. Besinlerle alınan Entamoeba kistleri, ince bağırsağa ulaşır ve açılırlar (A). Bu açılmayla amip “trofozoit” adı verilen biçimleri oluşturmak için bölünür (B). Hastalığa yol açmayan trofozoitler (C), kalınbağırsağa geçer (C), bağırsak bakterileriyle beslenirler. Hastalığa yol açan trofozoitlerse, bağırsak çeperine yerleşir (D), orada çoğalırlar ve protein sindiren enzimlerini kullanarak bağırsak dokusunu parçalarlar. Kan dolaşımına geçerlerse (E),akciğerlere (F), karaciğere ya da beyine taşınabilir ve ulaştıkları yerlerde apse oluşumuna yol açarlar. Amipler bağırsak çeperinden genellikle kist biçimleriyle (G)ayrılır ve konağın bedeninden dışkıyla atılırlar. Sonra, bulaştıkları besinleri (H) ya da .suları kullanan başka bir insana geçerler.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)