Armut Gülgiller

armut, gülgiller (Rosaceae) familyasının
Pyrus cinsinden meyve ağaçları, özellikle de
P. communis. Her iki yarıkürenin ılıman
iklim kuşağı ülkelerinde yetiştirilen armut,
dünyanın en önemli meyve ağaçlarından
biridir.
Armut ağacı, tepeye doğru genişleyen ve
olgunlaştığında 13 m’ye ulaşan boyuyla
elma ağacından daha uzun ve daha diktir.
Armut (Pyrus communis)
Grant Heilman-EB Inc.
Yuvarlak-oval biçimli ve tüylü olan yaprakların
tabanları kama biçimindedir. Çiçekler
2f5 mm genişliğinde ve genellikle beyaz
renklidir; çiçeklerle yapraklar aynı zamanda
çıkar.
Meyvesi genellikle elmadan daha tatlı ve
daha yumuşaktır. Yapısında, elmada bulunmayan
ve taş hücreleri denen sert hücreler
bulunur. Bazı çeşitleri elmaya benzerse de,
genellikle uzun olan armut meyvelerinin,
bir ucu geniş, öbür ucu sapa doğru daralan
kendine özgü bir biçimi vardır.
Avrupa kökenli olduğu sanılan bu meyve
ağacı, Hıristiyanlıktan çok önceki çağlardan
beri yetiştirilmektedir. Yalnızca Avrupa’da
binlerce çeşidi üretilen ve değişik adlarla
anılan armut, kolonilerin kurulmasından
hemen sonra ingilizler ve öbür Avrupalılar
tarafından Amerika’ya götürülmüş, daha
önce de İspanyol misyonerler aracılığıyla
Meksika ve California’ya tanıtılmıştı.
Armut, genellikle bir yaşındaki anaç armut
fidanları üzerine aşılma ya da çelikleme
yoluyla üretilir. Avrupa’da ayva anaçlan
üzerine armut aşılama çok yaygındır ve bu
yöntemle, armut anaçlanna aşılanmış türlerden
daha kısa sürede meyve veren,
bodur ağaçlar üretilir.
Armut ağaçlan oldukça uzun ömürlüdür
(50-75 yıl) ve iyi bakılıp budanmazsa boylan
iyice uzar. Dikildikten 4-7 yıl sonra meyve
vermeye başlayan bir armut ağacı 8-10
yaşlarındayken 25-50 kg meyve verebilir.
Dünyada, tüm meyve ağaçları arasında
ticari değer açısından elmadan sonra ikinci
sırayı alır.
Dünyanın en büyük armut üreticisi olan
İtalya’yı Çin ve ABD izler. Fransa, Japonya,
İspanya, Batı Almanya, Türkiye, Avustralya,
Bulgaristan ve Güney Afrika öbür
önemli armut üreticileridir. ABD, Kanada,
Yeni Zelanda, Güney Afrika ve Avustralya’da
ürünün büyük bir bölümü konserve
olarak tüketilirken, Avrupa’da daha çok
tatlı ve şarap yapımında kullanılır.
Türkiye’nin meyve üretiminde elmadan
sonra ikinci sırayı alan armut, ülkenin
hemen her yerinde yetiştirilmekle birlikte,
üretim özellikle İç Anadolu, Karadeniz ve
Ege bölgelerinde yoğunlaşmıştır. 1984’te
toplam 360 bin ton armut üretilmiş, bunun
yüzde 40’a yakını ülkenin orta kesimlerinden,
bir bu kadarı da Karadeniz ve Ege
bölgelerinden sağlanmıştır. Türkiye, armut
üretimi açısından dünya sıralamasında ilk
10 ülke arasında yer almaktaysa da, üretim
daha çok iç pazarda, taze olarak tüketilir.
1984’te 3.000 ton dolayında armut ihraç
edilmiş ve 1,5 milyon dolar tutannda döviz
sağlanmıştır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)