Armada

Armada, tam adı a rm a d a e s p a n o la (İspanyol
Armadası) ya da a rm a d a in v e n c ib –
l e , (Yenilmez Armada), Hollanda’daki bir
İspanyol ordusunun İngiltere’ye karşı girişeceği
istila hareketine yardımcı olmak
üzere İspanya kralı II. Felipe’nin 1588’de
bölgeye gönderdiği donanma. Armada’nm
uğradığı yenilgi, deniz savaşları taktiklerinde
devrim yaratmış, İspanya’nın gerilemesinin
ve İngiltere’nin büyük bir güç olarak
ortaya çıkmasının habercisi olmuştur.
Armada, Mayıs 1588’de Medina-Sidonia
dükünün komutasında Lizbon’dan denizfc
açıldı. Dük hem o yılın şubat ayında ölmüş
olan eski komutan Santa Cruz’dan daha az
yetenekli, hem de deneyimsizdi. Donanma,
yaklaşık 8 bin denizci ve 19 bin piyade
taşıyan 130 gemiden oluşuyordu. Çoğu
yavaş ve hantal olan gemiler, kısa menzilli
ağır toplarla donatılmış ve yakın çarpışmalara
göre düzenlenmişti.
Yetenekli bir asker olan Effingham baronu
Charles Howard komutasındaki daha
büyük İngiliz donanması, çoğu deneyimli 16
bin denizciyi taşıyan 197 gemiden oluşuyordu.
Gemiler alçak bordalı, manevra yetenekleri
yüksek teknelerdi ve uzun menzilli
hafif toplarla silahlandırılmıştı. Aralarında
Sir Francis Drake ve Sir John Hawkins’in
de bulunduğu İngiliz donanmasının kaptanları
başarılı taktik uzmanlanydı; donanmalannın
üstün hareket yeteneğini, kendilerine
en yararlı olacak biçimde kullanabilecek
durumdaydılar.
Armada 29 Temmuz’da Cornwall açıklannda
göründü. Rüzgârın sağladığı üstünlükten
yararlanmak için Portsmouth’da toplanmış
olan İngiliz donanması ? bu sularda
az kalsın kapana sıkışıyordu; Ispanyol gemilerinin
önünden kıl payı kaçabildi.
31 Temmuz’da Portsmouth açıklarında,
2 Ağustos’ta Plymouth açıklarında ve
4 Ağustos’ta Wight Adası açıklarında üç
çarpışma oldu. Bu çarpışmalarda İngilizler
uzun menzilli toplarıyla Armada’yı hırpaladılarsa
da, toplarının hafif olması nedeniyle
düşman gemilerine önemli bir zarar veremedikleri
gibi, İspanyolların sıkı savunma
hatlarını da yaramadılar.
Çeşitli Avrupa ülkelerinden kişi ve ailelere ait armalı flama ve bayraklar
Armada 6 Ağustos’ta Dover Boğazına
ulaştı ve Calais açıklarında demirledi. Hollanda’daki
İspanyol istila kuvvetleri henüz
hazır değildi. İspanyolların kara ve deniz
kuvvetlerini birleştirme stratejileri artık
korkunç bir hata durumuna gelmişti. Bir
yandan rüzgâr, öte yandan düşman, Armada’nın
batıya doğru çekilmesine engel oldu.
İspanyolların yapabileceği şey ya kuzeye
doğru yol alarak Parma’dan bütünüyle
uzaklaşmak ya da Zeeland sığlıklarında
intihar etmek üzere doğuya doğru gitmekti.
İngilizlerin 7-8 Ağustos gece yansında Calais
limanına altı kundak gemisi sokması,
İspanyol gemilerinin demir almasına ve
düzenlerini bütünüyle yitirmesine yol açtı.
Dağılmış olan donanmaya ciddi zararlar
verebilecek durumda olan İngilizler 8 Ağustos’ta
Gravelines açıklannda saldınya geçtiler.
Kuzeydoğudan esen rüzgârın birden
yön değiştirmesi, İspanyolların kaçmasına
yardımcı oldu. Ama ülkelerine dönerken de
kuzeyde İskoçya ve İrlanda yakınlannda,
sonra da Atlas Okyanusunun açıklarında
yeni kayıplar verdiler. İspanyaca ancak 76
gemi ulaşabildi. Buna karşılık İngilizler tek
bir gemi bile yitirmemişlerdi, kaybettikleri
toplam insan sayısı ise 100’den azdı.
Gemiler arasında seyir durumundayken
top atışlannın yapıldığı ilk savaş olması
nedeniyle Armada Savaşı, Trafalgar da
(1805) dahil sonraki deniz savaşları için
örnek oluşturdu.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.