Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

AR O M ATİK B İTK İLER

Kokulu bitkiler; Eski Yunanca’da “aroma” nebâtî veya hayvânî çeşitli maddelerden yapılan “koku” mânâsına gelmektedir. Koku alma hissini etkileyen ve gaz hâline geçmiş bir maddeye aroma denebilir. Bu maddeleri ihtivâ eden nebâtî veya hayvânî maddelere de “aromatik maddeler” denir. Aromatik bitkiler, “uçucu yağ” (eterik yağ) taşıyan bitkilerdir. Uçucu yağlar, bitkilerden su buharı damıtması ile elde edilen, oda sıcaklığında sıvı olan, bâzan donabilen, uçucu, kuvvetli kokulu ve yağımsı karışımlardır. Aromatik bitkilerden elde edilen uçucu yağlar açıkta bırakılınca, oda sıcaklığında bile buharla- şabildiklerinden ve güzel kokulu olduklarından “esans” ismiyle de anılırlar. Esans denmesinin bir başka sebebi de parfümeride (ıtriyatçılıkta) kullanılmalarıdır. Aromatik bitkiler, daha çok, sıcak iklimli bölgelerde yetişmektedir. Tropik ve subtropik bölgelerle, ılıman iklim kuşağının sıcak bölgelerinde de aromatik bitkiler bulunmaktadır. Memleketimizi de içine alan Akdeniz bölgesi, kokulu bitkiler açısından en zengin bölgelerden birisidir. Bâzı bitki familyaları uçucu yağ taşıyan cinsleri sebebiyle önem kazanmışlardır. Nârenciye, nâne, kekik, lavanta, anason, gül, karanfil vb. türler değerli uçucu yağ, dolayısıyla koku kaynaklarıdır. Eczâcılıkta ve sanâyide kullanılan uçucu yağların çoğu Akdeniz bölgesi bitkilerinden elde edilmektedir. Memleketimiz uçucu yağ veren bitkiler açısından çok zengin bir ülkedir. Aromatik bitkide kokuyu meydana getiren uçucu yağlar, bitki organlarının herhangi birinde olabilir. Misâl olarak çiçekte “lavanta çiçeği”, taç yapraklarda “gül”, yapraklarda “nâne”, meyvede “anason”, otsu kısımda “kekik”, kabukta “tarçın kabuğu” ve kökte “kediotu kökü” verilebilir. Uçucu yağlar bitkide biyolojik bir olaya katılmak için meydana gelmiş değillerdir. Bunlar belki de bitkinin faydasız metabolizma ürünlerinin atılmasında rol oynuyorlar. Bâzı araştmcılara göre uçucu yağlar koruyucu ajandırlar. Bitkinin yaralanmaelerde sonbaharda ekilir. Arpanın ekim alanı buğdaya nazaran çok ge- iştir. Buğdayın yetişmediği yüksekliklerde (2500 ıetre) yetiştiği gibi, 70° kuzey paraleline kadar lan yerlerde de yetişir. Kuvvetli ve sulak top
pacık olarak ikiye ayrılır: Dış arpacık: Kirpik yağ bezlerinin (moll bezleri) cerâhatlı iltihâbı. Göz kapağı ve kulak önünde bulunan lenf (akkan) düğümleri şişer. Arpacığın biri iyileştikten sonra, arkasından bir İkincisinin
başa geçmesiyle başgösteren çeşitli ekonomik problemler çözülmediği gibi, daha da çıkmaza girdi. Endüstri: 1945-1947 yıllan arasında komünist idâre tarafından alelacele devletleştirilen sanâyi kuruluşları birinci ve ikinci beş yıllık kalkınma plânlarının uygulandığı yıllarda % 20 üretim artışı gösterdi. 1961-1965 yıllan arasında uygulanan 3 yıllık kalkınma plânında bu artış % 6’ya düştü. Zirâat: 1945-1955 yılları arasında hükümetin büyük toprakları küçük parçalar hâlinde köylülere dağıtılarak kollektif zirâate geçilmesini hedef alan karârı önceleri köylülerce kabûl edilmedi, ancak bu hususta ısrarlı olan idârenin baskısı ile 1960’lı yılların ortalarında Arnavutluk topraklarının % 60’ında kollektif zirâate geçildi. Dış ticâret: İç ve dış ticâret sıkı bir devlet kontrolü altındadır. Dış ticâretinin % 90’ını sosyalist ülkelerle yapan Arnavutluk, büyük ölçüde mineral, zirâî mahsûller, işlenmiş ve yarı işlenmiş mâmûl madde ihrâç ederken; makina ve sanâyi hammaddesi ithâl etmektedir.
Ulaşım: Arnavutluk’ta, kara ve demiryolu ulaşımı gelişmiştir. Demiryolu hattı ülkeyi boydan boya geçer. Adriya denizinde önemli limanlar bulunur. Tiran yakınındaki Rinas Havaalanı Ama- vutluk’un tek milletlerararası havaalanıdır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.