Anafartalar Savaşları

Anafartalar Savaşları, İngiliz ve Fransız
donanmalarının Boğazlar’dan geçerek Karadeniz’e
çıkmak, böylece Rus ordulanna
destek sağlamak amacıyla başlattıkları Çanakkale
çıkartma harekâtının sonunu getiren,
Mustafa Kemal’in usta bir komutan ve
parlak bir kurmay olarak sivrilmesine olanak
hazırlayan savaşlar (9-20 Ağustos
1915).
Osmanlı Devleti’nin 1914’ün son aylannda
Almanya’nın yanında I. Dünya Savaşı’na
katılması İtilaf Devletleri’ni zor durumda
bıraktı. Boğazlar kapanmış, Çarlık donanması
Karadeniz’de sıkışıp kalmıştı. İngilizlerle
Fransızlar bu duruma son vermek ve
Rusya’nın Akdeniz’e çıkış yolunu açmak
üzere, 19 Şubat 1915’ten başlayarak genel
bir deniz harekâtı düzenlediler ve her iki
kıyıdaki tabyalan yoğun top ateşine tutarak
Boğazlar’dan geçmeye yöneldiler. Ama bu
harekât başarısızlıkla sonuçlandı, en önemli
birkaç İngiliz ve Fransız savaş gemisi, daha
başlangıçta saf dışı kaldı. Bir aylık yoğun
saldırıya karşın deniz harekâtından sonuç
alınamayınca İngiliz ve Fransız askerleri
karaya çıkarma yaparak Boğaz geçişini
denetim altına almaya çalıştılar. Ama bunda
da başarılı olamadılar. Yetmiş beş bin
kişilik bir güçle altından kalkılacağı umulan
çıkarma, yüz binlerce asker yığılmasına
karşın başarısız oldu ve İtilaf kuvvetleri
kıyıya saplanıp kaldı.
Başarısızlığın Temmuz 1915’te de sürmesi,
İtilaf Devletleri içinde geri çekilme eğilimi
yarattıysa da, başta Donanma Bakanı
Churchill olmak üzere İngiltere Savaş Kabinesi
buna karşı koydu ve bir kolorduyla üç
tümenlik yeni bir gücün Çanakkale harekâtına
katılmasını, yeni bir topyekûn saldırının
başlatılmasını kararlaştırdı.
7-8 Ağustos 1915’te başlayan yeni İtilaf
çıkarmasının asıl hedefi Küçük (I) ve Büyük
(II) Anafartalar’dı. Daha önceki saldırıların
hedefi olan Saros Körfezi ve Seddülbahir
kıyılarına ise birer aldatma çıkarması yapılacak,
böylece Osmanlı savunma birliklerinin
dağıtılmasına, cephenin genişletilmesine
çalışılacaktı. Harekât başladığında Anafartalar’daki
Osmanlı birliklerini Miralay Fevzi
Bey (Çakmak) yönetiyordu. Ama Ingilizler’in
Kocaçimen saldırısı, Fevzi Bey’in
harekete geçmekte gecikmesi nedeniyle yayılma
eğilimi gösterince, Anafartalar Grup
Komutanlığı, 19. Tümen komutanı Mustafa
Kemal’e verildi. Yeni komutan hemen karşı
saldırıya geçilmesi için emir verdi ve böylece
I. Anafartalar Savaşı başladı. Saldırıya
katılan 7. ve 12. tümenler, henüz kazandıklari
mevzilerde tutunma olanağı bulamayan
İngilizler karşısında üstünlük kurdular ve
İngiliz güçlerini Büyük Anafartalar’da durdurmayı
başardılar. İtilaf kuvvetleri 15
Ağustos’ta yeni bir saldırı düzenledilerse
de, bu saldırı sonunda, daha önce ele
geçirdikleri bazı mevzileri, bu arada önemli
bir müstahkem mevki olan Kireçtepe’yi de
yitirdiler. 20 Ağustos’ta Büyük Anafartalar’a
yeniden saldıran İtilaf çıkarma kuvvetleri
durduruldu; üstelik, II. Anafartalar
Savaşı olarak bilinen bu savaş sonunda, eski
mevzilerinin pek çoğunu yitiren İngilizler,
kıyıya çekilmek zorunda kaldılar. Anafartalar
Savaşlan’nda kazanılan başan, Osmanlı
birliklerinin stratejik tutumunu da değiştirdi
ve bu birlikler artık savunan değil, saldıran
güçler durumuna geldi. İtilaf Devletleri’nin
kuvvetleri, 1916 başlarında Çanakkale Boğazı
bölgesinden tümüyle çekilmek zorunda
kaldı.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)