Amundsen, Roald

Amundsen, Roald (d. 16 Temmuz 1872,
Oslo yakmlannda Borge – ö. 18 Haziran
1928 ?, Kuzey Buz Denizi), Güney Kutbu’
na ilk ulaşan ve Kuzey Kutbu’nu havadan
ilk kez geçen kutup kâşifi.
Amundsen tıp eğitimi gördükten sonra
Güney Kutbu yöresine giden Belçikalı bir
keşif heyetine ikinci kaptan olarak katıldı
(1897). Bu, Güney Kutbu’na kışın yapılan
ilk seferdi. Amundsen daha sonra “Gjöa”
adlı 47 tonluk tek direkli yelkenliyle doğudan
batıya doğru Kuzeybatı Geçidine açıldı
(1903-06).
1909’da Kuzey Kutbu’na bir sefer planladığı
sırada Robert E. Peary’nin aynı yılın
nisan ayında oraya ulaştığını öğrendi. Hazırlıklannı
sürdüren Amundsen Haziran
1910’da, bu kez Güney Kutbu’na ulaşmak
üzere Norveç’ten denize açıldı, İngiliz kâşifi
Robert Falcon Scott’a göre kutbun 95 km
daha yakınında bir üs kuran Amundsen,
kendisine eşlik eden dört kişi ve 52 köpekle
birlikte 19 Ekim 1911’de buradan yola
koyuldu ve 14 Aralık günü kutba ulaştı.
Amundsen r Güney Kutbu serüveninden
elde ettiği parayla başanlı bir deniz ticareti
işi kurdu. 1918’de yaptığı sonuçsuz bir
kuzey seferinden sonra Kuzey Kutbu’na
havadan ulaşmaya girişti; 1925’te Amerikalı
kâşif Lincoln Ellsworth ile birlikte kutup
dairesi içinde 270 km uçtu. 1926’da gene
Ellsworth ve İtalyan hava mühendisi Umberto
Nobile ile birlikte bir güdümlü balonla
Norveç’in kuzeyindeki Spitsbergen’den
(bugün Svalbard) Alaska’ya kadar uçarak
kutbu aştı. Bu uçuşun geçerliliği konusunda
çıkanlan tartışmalar son yıllannda Amundsen’i
oldukça üzdü. 1928’de Spitsbergen
yakınlarındaki bir güdümlü balon kazasından
Nobile’yi kurtarmak için uçarken yaşamını
yitirdi. Amundsen’in kitaplan arasında
The South Pole (1912; Güney Kutbu) ve
Ellsworth ile birlikte yazdıkları First Crossing
ofthe Polar Sea (1927; Kutup Denizinden
İlk Geçiş) sayılabilir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)