ABDURRAHMÂN-I

Endülüs Emevî Devletinin kurucusu. 731 (H.113)de Şam’da doğdu. Emevî halîfelerinden, Hişâm’ın torunudur. Emevîler yıkılıp, idâre Abbâsîlere geçince ka-:* çarak beş sene kendisini gizledi. Bu süre zarfında Filistin, Mısır ve Afrika’da kendisine taraftar bulmaya çalıştı. Sonra Mısır yoluyla Fas’a ve oradan Endülüs’e geçti. Burada Berberi Zenata kabilesi ile Yemen’den gelip yerleşen kabileleri etrâfında topladı. 756 senesinde Endülüs Vâlisi Yûsuf el-Fihrî’yi yenerek idaresine son verdi. Kurtuba’yı merkez yapıp orada yerleşti. Emir Unvanını alarak istiklâlini ilân etti. Memlekette âsâyiş ve güveni yerleştirdi. Tanm ve sanâyii geliştirdi. Ticâret filosu kurarak İstanbul’a kadar ticârî münâsebetler kurdu. Câmiler, yollar ve surlar yaptırdı.
Bu gelişmelerle beraber içte ve dışta bir çok ayaklanmalar oldu. İlk defâ Fihrîler ayaklandı. Fihrîlerle yaptığı El-Musâra Savaşında gâlib geldi. Bu sırada Abbasî halîfesi Mansûr, Abdurrah- mân-I’in üzerine bir ordu gönderdi. Abdurrah- mân-I, bu orduyu da yendi. 769 senesinde büyük bir Berberi ayaklanmasını bastırdı ve Endülüs’te iç huzûru sağladı. 777’de Frank İmparatoru Charlemagne, Pirene Dağlarını aşarak Endülüs üzerine sefere çıktı. Ancak ülkesinde karışıklıklar yüzünden bir netice elde edemeden geri döndü. Abdurrahmân-I, Frankların bu hareketi üzerine 783’te onların müttefiki olan Saragossa Hâkimi Hüseyin bin Yahyâ’yı ce- zâlandırmak için sefere çıktı ve kendisini yakalatarak şiddetle cezalandırdı. Abdurrahmân-I’i en çok meşgûl eden isyân; Şakyâ el-Berberî’nin Endülüs’te Fâtımîlerin desteğinde şiî bir devlet kurmak maksadıyla yaptığı ayaklanmadır. Bu ayaklanma on sene süren bir mücâdeleden sonra bastırıldı. Emir Abdurrahmân’ın kurduğu devlet, zamanla önemli büyük bir kültür, medeniyet ve ilim merkezi oldu. Avrupa’nın aydınlanması, fen ve teknolojide ilerlemesi, buradan aldığı kültür ve ilim sâyesinde gerçekleşti. İslâm dîni İspanya’dan Avrupa’ya yayıldı. Yumuşak huylu ve sabırlıydı. İlmi çok, fikrinde isâbetli ve çabuk kavrayışlıydı. Çok temkinli olup, hareketlerinde seri ve kararlarını uygulamakta sertti. İşlerinde istişâre eder, başkasına bırakmazdı. Râhatına düşkün değildi. Cesûr ve atılgandı. Fakat ferdî, taşkın hareketlerden uzaktı. Edebiyâta meraklı olup, kuvvetli bir şâir ve hatipti. Cömert, tatlı dilli ve güler yüzlüydü. Beyaz elbise giyme
Birinci Abdurrahmân’ın kurduğu ve îmar ettiği Kurtuba şehrinin bir gravürü.
Yeni Rehber Ansiklopedisi 47
Birinci Abdurrahmân’ın Kurtuba’da yaptırdığı ve daha sonra gelen sultanlar tarafından genişletilen Ulu Camii.
Veni Rphhpr Ansiklopedisi 48

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.