A B D U R R A H M Â N BİN M EH Dİ

Basra’da yetişen büyük hadîs ve fıkıh âlimi. Tebe-üt-Tâbi- înin büyüklerindendir. İsmi, Abdurrahmân bin Mehdî bin Hassan el-Basrî el-Anberî’dir. Künyesi Ebû Saîd’dir. İnci ticâretiyle meşgûl olduğu için El-Lü’lüî nisbesiyle bilinir. 752 (H. 135) senesinde Basra’da doğdu. 813 (H.198) senesinde Basra’da vefât etti. Küçük yaşta ilim tahsîline başlayan Abdurrahmân bin Mehdî, Kur’ân-ı kerîmi ezberledi. Kı- râat yâni Kur’ân-ı kerîmi okuma ilmini öğrendik
Yeni Rehber Ansiklopedisi 52
ten sonra devrin tanınmış âlimlerinin ilim meclislerine devâm etti. On beş yaşından îtibâren hadîs öğrenmeye başladı. Şu’be, Mâlik bin Enes, Süfyân bin Uyeyne, Süfyân es-Sevrî, Eymen bin Nabil, Cezir bin Hâzım, İkrime bin Ammâr, Mehdî bin Meymûn gibi zâtlardan hadîs-i şerîf dinledi ve rivâyet etti. Hadîs ilminde hâfız derecesine ulaşıp yüz bin hadîs-i şerifi senetleriyle birlikte ezberledi. Bu âlimlerden fıkıh ilmi de öğrenip kendini yetiştirdi. Fıkıh ilminde imâm sayılabilecek dereceye yükseldi. Onun zamânında Basra’da kâ- dılık ünvânına ondan daha lâyık birinin bulunamaması, onun fıkıh ilmindeki derecesini göstermektedir. Hadis ve fıkıh ilminde yüksek derece sâhibi olan Abdurrahmân bin Mehdî, ilim öğretip pekçok âlim yetiştirdi. Ahmed bin Hanbel, Yahyâ bin Maîn, İshak bin Râheveyh ve Abdullah bin Mübârek gibi zatlar ondan ilim öğrendiler ve hadîs-i şerîf rivâyet ettiler. 796 senesinden îtibâren Bağdât’a yerleşti. Orada ilim öğretmekle ve hadîs-i şerîf rivâyetiyle meşgûl oldu. Basra muhaddislerinin ilmini, rivâyet yollarını, şeyhlerin ve râvîlerin hâl- lerini iyi bilen hadîs hâfızı olarak tanındı. Bundan dolayı onun şöhreti her tarafa yayıldı. Onun Bağ- dât’taki ilim meclisleri büyük rağbet gördü. İmâm- ı Mâlik’in fıkıh metodunun Basra ve yöresine yayılmasında önemli rol oynadı. Mû’tezile ve Ceh- miyye fırkalarının Allah’ın sıfatları konusundaki bozuk fikirlerine şiddetle karşı çıktı. Müslümanlar arasında ihtilâf, fitne ve karışıklığa sebep olan bozuk fikir cereyânlanna karşı Ehl-i sünnet vel-ce- mâat îtikâdını savundu. Bu sapık fikirleri yaymaya çalışanlarla mücâdele etti. Yüksek ilim ve güzel ahlâk sâhibi olan Abdurrahmân bin Mehdî, kuvvetli bir hâfızaya sâhip, titiz ve sika (güvenilir) bir hadîs âlimiydi. Zamâ- nındaki bütün hadîs âlimleri onun üstünlüğünü kabûl etmişlerdi. Ahmed bin Hanbel hazretleri onun için; “Sanki hadîs için yaratılmıştır.” derdi. Hadîs-i şerifleri yazmaktan çok ezberlemeye önem verir, hadîsleri mânâlarıyla değil lafızlarıyla rivâyet ederdi. 20.000 hadîs-i şerifi ezbere yazdırması onun hâfızasının kuvvetliliğini ve hadis ilmindeki derecesini gösterir. Abdurrahmân bin Mehdî hazretleri ilmiyle amel eden, İslâm dîninin emirlerini nefsinde ya- şıyan bir zât idi. Kahkaha ile gülmez, sâdece tebessüm ederdi. Her gece Kur’ân-ı kerîmin yarısını okur, iki günde bir hatim ederdi. Onun sohbetine ve ilim meclisine gelenler huzûrunda oturdukları zaman başlarında sanki kuş varmış gibi gâyet edepli ve dikkatli otururlardı. Onun bulunduğu mecliste, ilim, edep ve ciddiyet hâkimdi. Gece sabaha kadar ibâdetle meşgûl olurdu.
» v ııı n v n u c ı n n9iıııU |IC U IS I
ABDURRAHMÂN NESfB EFENDİ
Abdurrahmân bin Mehdî’nin rivâyet ettiği hadîs-i şeriflerden bâzıları: İlim husûsunda birbirinize faydalı olunuz. Birbirinizden gizlemeyiniz. İlimdeki hıyânet maldaki hıyânetten daha kötüdür. Bütün çocuklar müslümanlığa elverişli olarak dünyâya gelir. Bunları, sonra anaları, babaları Hıristiyan, Yahûdî ve dinsiz yapar. Kıyâmet gününde sizin ve babalarınızın isimleriyle çağrılırsınız. Onun için güzel isimler koyunuz. Abdurrahmân bin Mehdî hazretleri buyurdu ki: “İnsanın ilme olan ihtiyâcı, yemeye içmeye olan ihtiyâcından daha fazladır.” “Mü’minde küfürden sonra yalandan daha kötü bir haslet yoktur. Çünkü yalan, en şiddetli bir nifak (münâfıklık) alâmetidir.” “Ehl-i sünnet vel-cemâat îtikâdına sarıl, Ehl- i bid’at ile oturup kalkma. Onların yanına gitmek onlara kıymet vermek olur.”

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.