Aylık Arşiv: Mart 2019

RIFK

Yumuşaklık, tatlılık: ”… o iki meşale-i deha, birer müte- bessim mâtem halinde ve rıtk u rikkatle daima bana bakacaktır” (A. H. Tarhan). —ANSİKL. isi. İslam ahlakçılarına göre rıfk, tannsal bir nitelik ve Hz. Peygamber’in en çok değer verdiği İslam ahlakı erdemlerinden biridic Hz. Muhammet bir hadisinde “Allah hoşgörülüdür (rafik) ve rıfkı sever” diyerek bu erdemin önemini belirtir. İslam eğitimcileri, bir ...

Devamını Oku »

RIDVAN PAŞA

(İsmail), türk yönetici (İstanbul 1855 – ay. y. 1906). Mahreci aklâm’ da öğrenim gördüğü gibi özel ders alarak yabancı dil öğrendi ve Babıâli tercüme odası’nda görev aldı. Trablusgarp mektupçuluğuna atandı. Mihaliç ve İnegöl’de kaymakamlık yaptıktan sonra ilk Meclisi mebusan’a başkâtip atandı (1877). Ardından Trabzon, Bursa ve Selanik müddeiumumiliği görevlerinde bulundu. Ma- beyn başkâtibi (1884), Dahiliye nezareti müsteşarı (1887) oldu. 1890’dan ...

Devamını Oku »

RIDVAN EFENDİ

türk kazasker (öl. İstanbul 1615). Akşehir ayanından Kadı Fey- zullah Efendi tarafından yetiştirildi; sadrazam Ahmet Paşa’nın (öl. 1555) hizmetine verildi. Dönemin önde gelen din bilginlerinden İvaz Efendi’den mülazemet aldı ve çeşitli medreselerde müderrislik yaptı. 1590’dan sonra Bağdat, Üsküdar, Galata, Bursa, Edirne, Selanik ve İstanbul’ da kadı olarak çalıştı. Anadolu kazaskerliğine atandıktan (1615) kısa süre sonra sağlık durumu nedeniyle görevinden ayrıldı.

Devamını Oku »

RIDVAN BİN TUTUŞ

Fahrülmülk ya da FahrOlmüluK, Suriye (Halep) Selçuklu sultanı (öl. 1113). Alparslan’ın torunu. İrak üzerine yürürken yolda babasının öldüğünü duyunca, Halep’e döndü. Halep valisince Tutuş’un ardılı olarak tanındı. Suruç’u almak üzere giriştiği harekât başarısızlıkla sonuçlandıysa da bu arada Ur fa’yı aldı. Yakınları ve kardeşi Dukak’la yaptığı savaşı kazandı. Saltanatta kalabilmesi için fatımi halifelerinden yardım istedi. Olumsuz yanıt alınca abbasi halifelerine bağlılık ...

Devamını Oku »

RIDVAN

(ar. RıçIvSn). İslam dininde, cennetin muhafızı olan, kapısında bekleyen melek: “Bağ-ı cennetten kaçırmış görmeden Rıdvan seni” (Azimi, XIX. yy.).

Devamını Oku »

RHYTON ya da RİTON

a. (yun. rtıyton, rhein, akmak’tan). Arkeol. Genellikle boynuz ya da hayvan başı biçiminde içki kabı. —ANSİKL. İ.Ö. II. binyıl’dan başlayarak Anadolu ve İran’da rhytonlar üretildi. Me-, zopotamya’da bilinmeyen rhyton, uzun süre göçebe halklara özgü bir kap olarak kaldı. Pişmiş toprak ya da metalden olan bu kaplar, kimi zaman hayvanın (aslan, boğa, dağ keçisi) yalnızca başı, kimi zaman da bedeninin tümü ...

Devamını Oku »

RHYTİDORES

turpgiller ve muhab- betçiçeğigiller üzerinde yaygın, kahvren- gimsi gri bedenli hortumlukınkanatlı cinsi. (Rhytidores plicatus karnabahara zarar verir. Hortumlukınkanatlıgiller familyası.)

Devamını Oku »

RHYTİDA

Akciğerli kanndanbacaklı cinsi. (Çeneleri bulunmayan bu hayvanlar doğurucudur. Karada yaşayan türlerinin sayısı oldukça çoktur ve bunların Na- talina altcinsine girenler Güney Afrika’da bulunanlar dışındakiler Avustralasya ve Polinezya adalarında yaşar. Rhytididae familyasının örnek tipi.)

Devamını Oku »

RHYTHM AND BLUES

(ritim ve blııes anlamına gelen amerikanca deyim). Blues, caz ve gospel’den doğan, dansla birlikte icra edilen ve rock and roll’un geniş ölçüde yararlandığı zenci amerikan halk müziği. —ANSİKL. 40’lı yıllarda, birtakım caz (Ar- nett Cobb, Louis Jordan, Eart Bostic. Bili Doggett) ya da blues (Ray Brown, Eddie Vinson, Joe Turner) müzikçileri, küçük dans orkestraları kurmuşlardı. Bu orkest- ralann ortak özelliği ...

Devamını Oku »

RHYSSA

Çok iri bedenli (uzunluğu 16 cm’ye kadar) zarkanatlı cinsi. (Rhyssa per- suasoria ve Rh. superba burgusuyla ağaçlann kabuldannı delerek oduncul larvalara ulaşır ve yumurtalarını bu larvala- nn bedenleri içine bırakır, ichneumondae familyası.)

Devamını Oku »

RHYS

(Ellen Gvvendolen REES, Jean— denir), İngiliz kadın edebiyatçı (Roseau, Dominica adası, 1894 – Exeter, Devon, 1979). Babası VValesli, annesi kreoldü; iki dünya savaşı arasındaki dönemde Avrupa’da bohem bir hayat sürdü ve romanlarında, saldırgan ve alkole sığınmış yılgın kadınları işledi (Postures, 1928; Vo- yage in the Dark, 1934). Cornvvall’de geçen on yıllık bir suskunluk döneminin ardından, başyapıtı sayılan Wide Sargasso Se- ...

Devamını Oku »

RHPAROCHROMUS

Kuru yerlerde yaşayan bitkibiti cinsi. (Uzunyarımkanat- lıgiller familyası.) RHYPHİUS a. Evlerde

Devamını Oku »

RHPAROCHROMUS

Çok ilkel ve damarlı fosil bitkiler takımı. (Eşanl. PSİLOPHYTALES.) —ANSİKL Rhyniales takımına ilişkin bütün izler iskoçya’da Devon tabakalarında bulunmuştur; kimi botanikçilerce bugünkü pislotales takımındaki bitkilere benzetilir ve onlar arasında sınıflandırılır. Bu bitkilerin kökleri yoktur; sapları, eksende bulunan ve bir soymuk tabakasıyla çevrilmiş olan bir tek odundamar demeti içerir; yaprak yoktur ya da enderdir; üreme uçlardaki sporkeseleriyle sağlanır. Belli başlı cinsler; ...

Devamını Oku »

RHYNİALES

Çok ilkel ve damarlı fosil bitkiler takımı. (Eşanl. PSİLOPHYTALES.) —ANSİKL Rhyniales takımına ilişkin bütün izler iskoçya’da Devon tabakalarında bulunmuştur; kimi botanikçilerce bugünkü pislotales takımındaki bitkilere benzetilir ve onlar arasında sınıflandırılır. Bu bitkilerin kökleri yoktur; sapları, eksende bulunan ve bir soymuk tabakasıyla çevrilmiş olan bir tek odundamar demeti içerir; yaprak yoktur ya da enderdir; üreme uçlardaki sporkeseleriyle sağlanır. Belli başlı cinsler; ...

Devamını Oku »

RHYHİA

iskoçya’da, Rhynıa (Grampi- an) yakınında Devon tabakalarında bulunan fosil bitki, (ilkel karakterlerine bakılarak damarlı kriptogamların temeli ve ci- ğervosunlarına yakın sayılır. Rhyniales takımı.)

Devamını Oku »

RHYNDAKOS

Tar. coğ. Susurluk çayının bir bölümünü oluşturan ve Marmara denizi’ne dökülen Kocaçay*’ın Antikçağ’ daki adı.

Devamını Oku »

RHYNCHOSPORA

Bataklık yerlerde yetişen, kınlı ve dar şerit yapraklı, er- dişi çiçekli küçük otsu bitki. Meyvesi sert tüylerle kaplı bir akendic (150 tür; papirüs- giller familyası.)

Devamını Oku »

RHYNCHOPHORA

Üyelerinin kafası genellikle bir rostrumla devam eden kınkanatlı üstfamilyası ya da alttakımı. (Çoğu hortumlukınkanatlıgiller, düzhortumlu- böcekgilter ve Rhynchitidae familyalarında toplanan 30 000’i aşkın türü vardıc Bit kici

Devamını Oku »

RHYNCHOLUS CULİNARİS

Kuru odunda yaşayan hortumlukınkanatlı. (Daha çok evlerde bulunur; larvalan evlerdeki eski ahşap eşyaları kemirir.)

Devamını Oku »

RHYNCHOCYON STUHLMANNİ

Orta ve Güney Afrika’da yaşayan memeli. (Bir hortumu, büyük bir körbağırsağı vardır. Ormanda bulunur, yalnız böcekle beslenir. Menotyphlia altt

Devamını Oku »