Aylık Arşiv: Şubat 2017

Pakhymeres, Georgios

Pakhymeres, Georgios (d. 1242, Nikaia [İznik] – ö. y. 1310, Konstantinopolis [İstanbul]), 13. yüzyılın önde gelen Bizanslı beşeri bilimler araştırmacısı. Palaiologos imparatorlarına ilişkin vakayinamesi o dönemle ilgili en önemli kaynak sayılır. 1204’te kurulan Latin İmparatorluğu’nun 1262’de yıkılması ve Bizans imparatoru VIII. Mikhail Palaiologos’un denetimi ele geçirmesi üzerine Konstantinopolis’e döndü. Rum Ortodoks Kilisesi’nde papazlığa atandı. Dinsel ve siyasal görevlerinin yanı sıra ...

Devamını Oku »

Pakhomios

Pakhomios (a z i z ) (d. y. 290, Yukan Mısır? – ö. 346, yortu günü 9 Mayıs), ortak yaşama dayalı Hıristiyan manastırlarının kurucusu. Keşişler için hazırladığı kurallar kitabı bu konuda günümüze ulaşan en eski yapıttır. Mısır kökenli olan Pakhomios, Roma imparatoru Constantinus’un Kuzey Afrika ordusunda görevli arkadaşları aracılığıyla Kopt Hıristiyanlığıyla tanıştı. Yaklaşık 314’te ordudan ayrılarak Teb’deki evinin yakınlarındaki Khenoboskion’da ...

Devamını Oku »

pakarana

pakarana (Dinomys branickii), Rodentia (kemiriciler) takımının Dinomyidae familyasını oluşturan, Güney Amerika’ya özgü, ender rastlanan memeli türü. And Dağlarının vadi ve eteklerinde görülen bu tür yerde yaşar ve gündüzleri etkinlik gösterir. Başlıca yiyeceğini yaprak, meyve gibi bitkisel besinler oluşturur. Vücudu tıknaz, başı iri, kulakları küçüktür. Postu siyah ya da kahverengi zemin üzerine ak benekli, uzunluğu, kalın tüylü kuyruğuyla birlikte 90-100 cm’dir.

Devamını Oku »

Pakaraima Dağları

Pakaraima Dağları, Portekizce s e r r a p a c a r a im â , İspanyolca s ie r r a p a c a r a im a , Brezilya, Venezuela ve Guyana topraklarının bir bölümünü içine alan Guyana Platosunun orta kesiminde masa biçimli yükseltiler. Kuzeydeki Orinoco Vadisiyle güneydeki Amazon Havzası arasında su bölümü çizgisi oluşturur. Doğu-batı ...

Devamını Oku »

Pakalm, Mehmed Zeki

Pakalm, Mehmed Zeki (d. 1886, Ohri [bugün Yugoslavya’da] – ö. 30 Ocak 1972, İstanbul), Osmanlı tarihi üzerine ansiklopedik ve biyografik çalışmalarıyla tanınan araştırmacı. Manastır Askeri Rüştiyesi’ni ve Mülkiye İdadisi’ni bitirdi. İstanbul’da Mekteb-i Tıbbiye- i Şahane’de (Askeri Tıbbiye) başladığı yükseköğrenimini sağlığının bozulması nedeniyle yarıda bıraktı. Bir süre sonra Şehre – maneti’nde (İstanbul Belediyesi) memur olarak çalışmaya başladı. Orhaniye ve Kavala kazaları ...

Devamını Oku »

paka

paka (Cuniculus paça), Rodentia (kemiriciler) takımının Dasyproctidae familyasından, Yenidünya’ya özgü, tıknaz yapılı, kuyruksuz memeli türü. Meksika’dan Brezilya’ya kadar uzanan ovalardaki ormanlarda yaşar. Paka (Cuniculus paca) Lloyd G. Ingels Uzunluğu 75 cm’yi bulabilir. Postu kahverengi zemin üzerine ak beneklidir. Yüz kemiklerinde, ses çıkarmakta yararlandığı içi boş yumrular vardır. Gündüzleri oyuklarda barınır. Geceleri etkinlik gösterir. Kök ve meyveleri yer; bazen şekerkamışı ve ...

Devamını Oku »

paj

paj (Yunanca paidion: “oğlan”), ortaçağ Avrupa’sında, küçük yaşta evinden ayrılarak bir prensin ya da yüksek sınıftan ailenin yanında yetiştirilen soylu. Şövalyelerle karılarına eşlik eden squire’ların yardımcısı olarak işe başlar, silah kullanma, hanedan armacılığı, av, müzik ve dans gibi toplumsal statülerine uygun konularda eğitim görürlerdi. Squire’lığa yükseltilen pajlar daha sonra genellikle şövalye olurlardı. Günümüz İngiltere’sinde de, resmî törenlerde hükümdara eşlik eden ...

Devamını Oku »

Paisley deseni

Paisley deseni, çok renkli, kıvrımlı soyut figürlü kumaş deseni. Adını İskoçya’daki Paisley kentinde üretilen şallardan almıştır. 1800 dolaylarında, Hindistan’dan İngiltere’ ye yumuşak Keşmir keçisi yününden dokunmuş desenli şallar ithal edilmeye başladı. İngiltere’de kaşmir adı verilen bu şallar çok tutulup talep karşılanamaz olunca, Paisley’de saf yünden makine dokuması şallar üretildi. Bu şalların, Keşmir’de yapılan benzerlerinden uyarlanmış (kökeni Babür sanatına dayanan) kıvrımlı ...

Devamını Oku »

Paisley, Ian

Paisley, Ian (Richard Kyle) (d. 6 Nisan 1926, Armagh, Armagh ili, Kuzey İrlanda), 1960’lardan sonra Kuzey İrlanda’daki mezhep çatışmalarında rol oynayan militan Protestan önder. Armagh’taki cemaatinden ayrılarak Antrim ilindeki Ballymena’da kendi kilisesini kuran Baptist bir papazın oğludur. Güney Galler ve İrlanda’daki Reformcu Presbiteryen Kilisesi’ne bağlı okullarda öğrenim gördü. 1946’da papaz oldu. 1951’de arkadaşlarıyla birlikte Ulster Özgür Presbiteryen Kilisesi adında yeni ...

Devamını Oku »

Paisley

Paisley, İskoçya’da, Strathclyde ilindeki (region) Renfrew ilçesinin (district) merkezi kent. Clyde Irmağının kolu olan White Cart’m kıyısında yer alır. 1163’te kurulan Cluny Manastırı çevresinde gelişti. 1307’de yanan eski manastırın yerine 15. yüzyılda bugünkü binalar yapıldı. Kent 18. yüzyılın başlarında bir dokumacılık merkezi olarak gelişti ve şallarıyla ünlendi. O dönemde dokunmuş şallardan oluşan bir koleksiyon kent müzesinde sergilenmektedir. Günümüzde bir sanayi ...

Devamını Oku »

Paisiello, Giovanni

Paisiello, Giovanni, p a e s ie l l o olarak da yazılır (d. 9 Mayıs 1740, Taranto, Napoli Krallığı – ö. 5 Haziran 1816, Napoli), Napoliten opera bestecisi. Dramatik yapısı güçlü, gerçekçi yapıtlarıyla tanınmıştır. Hukukçu olmasını isteyen babası, Paisiello’yu beş yaşındayken Taranto’daki Cizvit okuluna yazdırdı. Şarkı söyleme yeteneği iyice ortaya çıkınca Paisiello Napoli’deki S. Onofrio Konservatuvarina yerleştirildi. İlk beste ...

Devamını Oku »

Pais, El

Pais, El (İspanyolcada “ülke”), Madrid’de yayımlanan günlük gazete. Bağımsız, demokrat tavrıyla tanınır. 1976’da ilk yayımlandığı günden başlayarak okurlardan büyük ilgi gördü. Böyle bir gazete çıkarma düşüncesini ortaya atan ve şirketi kuran (1972) düşünür José Ortega y Gasset’in oğlu olmuştu. Hükümet Franco’ nun ölümü sırasında girişimi onayladı ve 6 ay sonra ilk sayı yayımlandı. El Pais çeşitli ilgi alanlarına ve farklı ...

Devamını Oku »

Painlevé, Paul

Painlevé, Paul (d. 5 Aralık 1863, Paris – ö. 29 Ekim 1933, Paris), I. Dünya Savaşı’nın en kritik döneminde ve 1925’teki mali bunalım sırasında başbakanlık yapan Fransız siyaset adamı, matematikçi ye havacı. Yüksek Öğretmen Okulu’nda (École Normale Supérieure) ve Paris Üniversitesi’nde öğrenim gördü. Doktora çalışmasını 1887’de tamamladı. Lille ve Paris üniversiteleri ile Politeknik Okulu’nda ders verdikten sonra 1897’de Yüksek Öğretmen ...

Devamını Oku »

Paine, Thomas

Paine, Thomas (d. 29 Ocak 1737, Thetford, Norfolk, İngiltere – ö. 8 Haziran 1809, New York kenti, ABD), İngiliz asıllı ABD’ li siyaset yazarı. Babası Quaker, annesi ise Anglikan mezhebinin üyesiydi. Ancak okuma yazma ve aritmetik öğrenebilecek kadar eğitim Thomas Paine, John Wesley Jarvis’in bir portre çalışmasından ayrıntı; Thomas Paine Memorial House, New Rochelle, N.Y. Thomas Paine National Historical Association ...

Devamını Oku »

Paine, Robert Treat

Paine, Robert Treat (d. 11 Mart 1731, Boston – ö. 11 Mayıs 1814, Boston, ABD), ABD’li siyaset adamı ve hukukçu. 1774-78 arasında Kıta Kongresi üyeliği yapmış ve Bağımsızlık Bildirgesi’ni imzalayanlar arasında yer almıştır. 1749’da Harvard Üniversitesi’ni bitirdi. Bir süre öğretmenlik ve papazlık yaptıktan sonra hukuk öğrenimini sürdürmeye karar verdi. 1757’de Massachusetts Barosu’na kabul edildi. Bağımsızlığın ilk savunucuları arasında yer alan ...

Devamını Oku »

Päijänne Gölü

Päijänne Gölü, Finlandiya’nın ortagüney kesiminde göl. Keski-Suomi, Häme ve Mikkeli illerinin (lääni) sınırlan içinde yer alır. 1.090 km2’lik yüzölçümüyle ülkenin en büyük gölüdür. En derin yeri 93 m, uzunluğu 135 km, genişliği ise 3-28 km’dir. Üzerinde binlerce ada bulunur. Kuzey ucundaki Jyväskylä ile güneydoğu uzantısının kıyısındaki Heinola bölgedeki başlıca yerleşmelerdir. Bu iki kent Vesijärven Kanalı (kanava) ve göl aracılığıyla gölün ...

Devamını Oku »

paideia

paideia (Yunancada “eğitim” ya da “öğrenim”), Klasik Yunan kültürüyle Helenistik kültürde jimnastik, dilbilgisi, retorik, müzik, matematik, coğrafya, doğa tarihi, felsefe gibi konulan içeren eğitim programı. Latincede humanitas denen bu program Hıristiyan eğitiminde de örnek alınmış, İskenderiye’deki Hıristiyan okulunun ders programının temelini oluşturmuştur. Başına en kykoi (tekil kykos: “çember” ya da “bütünsel sistem”) getirildiğinde terim, geniş kapsamlı bir genel eğitim kitabını ...

Devamını Oku »

paian

paian, Eski Yunan’da Hekimlik Tannsı Paian (Asklepios) kılığına bürünmüş Apollon onuruna söylenen şarkı. Ağırbaşlı bir hava taşıyan bu şarkılar genellikle yakarış ya da dua biçiminde olur; bazen neşe ya da zafer coşkusunu ifade ederdi. Daha neşeli bir havası olan dithyrambos’lann(*) ardından şenliklerde ve cenaze törenlerinde söylenirdi. Aynca askerler savaşa giderken ve zaferden sonra söylenmesi âdetti. Sonralan, Apollon’dan başka tanrılar ve ...

Devamını Oku »

Pahariler

Pahariler, p a r b a t e l e r , k h a s a l a r ya da ç e t r İ l e r olarak da bilinir, Nepal’de ve Himalayalar’ın Hindistan sınırları içinde kalan kesiminde (Uttar Pradesh’in kuzey kesimi ve Himaçhal Pradesh) yaşayan halk. Nepal nüfusunun yaklaşık yansını oluşturan ve başka halklarla kanşmış olan ...

Devamını Oku »

Pahari Minyatür Okulu

Pahari Minyatür Okulu (Hintçe pahar: “dağ”), Hindistan’da, Himalayalar’ın yamaçlarındaki dağlık bölgede yer alan bağımsız eyaletlerde yaygın minyatür ve kitap resimleme sanatı. Çok farklı iki okuldan oluşur. Bunlardan biri çarpıcı ve keskin çizgilerin egemen olduğu Basohli Okulu, öbürü de zarif, lirik havalı Kangra Okuhi dur. Pahari Minyatür Okulu içerik ve duygu bakımından Racasthan Minyatür Okulu’yla yakından bağlantılı olduğu gibi, Tanrı Krişna’nın ...

Devamını Oku »