Aylık Arşiv: Temmuz 2016

ağama

ağama1 Afrika’da yaşayan kertenkele cinsi. Yaklaşık 50 türü bulunan Ağama cinsi üyelerinin sert bir kabukla kaplı bedenleri güçlü, üyeleri gelişmiş, kuyrukları oldukça uzundur. Böcekler, vb. küçük hayvanlarla beslenirler (bazı türleri ot da yer). Küçük türleri yerde, büyükleri genellikle kayalık yamaçlarda, ağaçlarda yaşar. Ağama türü (Ağama ağama), Batı Afrika’da, çöl agaması türü [Ağama mutabilis) Kuzey Afrika’da yaşar. Türlerin çoğu, bir tehlike ...

Devamını Oku »

Agam, Yaacov

Agam, Yaacov İscailli ressam, heykeltraş ve kinetik sanatçısı (Riston-le- Zion 1928). Kudüs, Zürich ve Paris’te öğrenim gören Yaacov Agam, 1953’te, ilk kinetik sanat gösterisini gerçekleştirdi. Heykel ve resimlerinde, HollandalI Piet Mondrian’ın geometrik katılığına ve yeni-plastiklik (De Stijl adı verilen hareket tarafından formülleştmlmiş soyut kompozisyon kuralları) geleneğine, kişisel canlılığını ve görsel nükteyi katmayı başardı. 1987’de Kudüs’te, su içine yerleştirilmiş ateş içeren ...

Devamını Oku »

Agâh Paşa

Agâh Paşa Türk şairi (Trabzon 1831-Ankara 1906). Kavasbaşı Mustafa Ağa’nın oğlu olan, ilk öğrenimini tamamladıktan sonra kitabet mesleğine giren Agâh Paşa, bir süre sonra gönüllü olarak bahriyeye katılıp, İstanbul’a gelmiş, gemi hocalığı, kalyon katipliği gibi görevlerde bulunup, alay beyliğine kadar yükselmiştir. Agâh Paşa’nın divan şiiri geleneğine bağlı şiirlerinde, tasavvufun etkisi görülür. Dünyaya bilgece bakışın yanında ince bir yergi sezilir. Bülbülname ...

Devamını Oku »

Agâh Efendi

Agâh Efendi Türk gazetecisi ve devlet adamı (İstanbul 1832-Atina 1885). Paris’te elçilik kâtipliği (1852-1854) yapan Agâh Efendi, yurda döndükten sonra İbrahim Şinasi’yle Türkiye’de ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahvat\ kurdu (1860). Postanei Amire nazırlığı yapıp, Türkiye’de posta pulu kullanımını başlattı (1862-). Genç OsmanlılarCe miyeti’ne kurucu üye olarak katıldığı için yurt dışına kaçmak zorunda kalıp (1867), Londra’da Hürriyet gazetesinin yayınlanmasına katkıda ...

Devamını Oku »

Agâh, Hacı Bulak

Agâh, Hacı Bulak Türk şairi (Semerkand 1630-Diyarbakır 1728). Buha- ra’da edebiyat öğrenimi gören Hacı Bulak Agâh, Tebriz, Bağdat, Konya, Kudüs, Mekke, Medine ve Mısır’ı dolaştıktan sonra, Diyarbakır’a yerleşmiştir. Farsça ve Türkçe şiirlerinin yanı sıra, hattatlığı, minyatürcülüğü ve tezhipçiliğiyle de tanınır.

Devamını Oku »

Agadir

Agadir Fas’ta kent. Fas’ın güneybatı kıyısında yer alan, aynı adlı ilin merkezi olan Agadir kenti, Marakeş’in yaklaşık 220 km güneybatısındadır. Nüfusu 110 480’dir. Sus ovasının Atlas okyanusu kıyısına açıldığı yerde bulunan kent, önemli bir balıkçı (sardalya) limanıdır. XVI. yy’da Portekizliler tarafından kurulan Agadir, Temmuz 1911’de Almanya’nın, Fas’ta bir Fransız himaye bölgesi kurmasına karşı çıkarak, kent açıklarına bir savaş gemisi göndermesiyle, ...

Devamını Oku »

Afyon (kent)

Afyon (kent) Afyon ilinin merkezi., Afyon kenti İçbatı Anadolu’da, koyu renkli volkanik kayalardan oluşan ve üstünde bir hisar yükselen çok dik yamaçlı bir ¡tepenin! eteğinde, 1 010 m yükseltide kurulmuştur. TARİH Eskiçağla ilgili bilgilerin yetersiz olduğu Afyon (Afyon- karahisarda denir) kentinin yerinde, Ortaçağ’da Bizans döneminde Akroinos adlı bir kale bulunuyordu. Bizans döneminde Arap ve Türk akınları düzenlenen kale ve çevresi, ...

Devamını Oku »

Afrodit

Afrodit Eski Yunan mitolojisinde, aşk tanrıçası. Romalıların Venüs’le özdeşleştirdikleri Afrodit (ya da Aphrodite), mitolojiye göre, Zeus ile Dione’nin kızıdır ve Kıbrıs kıyılarında deniz köpüklerinden doğmuştur. Demirci tanrı Hephaistos’un eşi, Eros’un annesidir. Aralarında Ado nis ile savaş tanrısı Ares’in de bulunduğu pek çok sevgilisi vardır. Anadolu’da büyük saygı görmüş ve adına tapınaklar, kentler yapılmış olan Afrodit’le ilgili en ünlü efsane, Truva’yla ...

Devamını Oku »

Afrodisias

Afrodisias Tanrıça Afrodit’e adanmış birçok Eskiçağ kentinin ortak adı. Afrodisias (ya da Aphrodisias) adlı kentlerin en ünlüsü, Güneybatı Anadolu’da, eski Karia bölgesinde, günümüzdeki Aydın ilinebağlı Karacasu|ilçesinin merkez bucağına bağlı Geyre köyünün yerindeydi. İ.Ö. V. yy’da kurulan kent, Roma İmparatorluğu döneminde gelişmiş, İ.Ö. I. yy. ile İ.S. V. yy. arasında, önemli bir sanat, öncelikle de heykelcilik merkezi haline gelmiş, Afrodit tapınağıyla ...

Devamını Oku »

Afrika Bölgesinde Bilmediğiniz Önemli Bilgiler

Afrika Asya’dan sonra dünyanın ikinci büyük kıtası. Afrika kıtası Asya’dan Süveyş kanalı, Süveyş körfezi ve Kızılde- niz’le, Avrupa’dan Cebelitarık boğazı ve Akdeniz’le ayrılır. Batıda Atlas okyanusuyla, doğuda Hint okyanusuyla sınırlıdır. Ayrıca, kıyılardan oldukça uzaktaki adalar da Afrika’nın parçası sayılır: Hint okyanusunda Madagaskar, Mauritius, Réunion, Zanzibar, Pemba adaları ve Komor adaları; Atlas okyanusunun kuzey kesiminde Kanarya adaları, Cabo Verde adaları ve ...

Devamını Oku »

Afganistan Nasıl Bir Ülkedir? Merakları Gidermek İçin Okuyun

Afganistan Asya’da ülke. Hindistan yarıkıtası, Orta Asya ve Ortadoğu ülkeleri arasında yer alan Afganistan, denize açılışı olmadığı halde, kara ulaşımı açısından son derece elverişli bir yerde bulunduğu için (eski çağlarda “dünyanın kavşak noktası” diye adlandırılmıştır), Yakınçağ’a kadar Orta Asya’daki savaşlar, göçler ve ticaretin odak noktasında yer almıştır. Kuzeyde Türkmenistan ve Özbekistan, kuzeydoğuda Tacikistan, batıda İran, doğuda ve güneydoğuda Pakistan, kuzeydoğu ...

Devamını Oku »

Aethelred II

Aethelred II İngiltere kralı (? 968 – ? 1016). Üvey kardeşi Ed- ward’dan sonra on yaşında tahta çıkan (Edward’in öldürülmesinde parmağı olduğu ileri sürülmüştür), Aethelred II (ya da EthelredII), yirmibeş yıllık bir ateşkesten sonra yeniden saldırıya geçen (980) DanimarkalIların akınlarını durdurmayı başaramadı. 991 ‘den başlayarak Danegeld’e akınlarını durdurması karşılığında yıllık vergi ödemeyi kabul etti. 1013’ten başlayarak DanimarkalIların, bu kez Sweyn’in ...

Devamını Oku »

Aethelflaed Afanasyev

Aethelflaed Afanasyev Wessex kralı Alfred’in kızı (öl. 918’ed.). Anglosakson Mercia Krallığı hükümdarı Aethelred’le evlenen Aethelflaed (ya da Etheh}ed), ülkeyi önce eşiyle birlikte, eşinin hastalanıp ölmesi (911 ) üstüne de, “Lady of Mercia” unvanını alarak ağabeyi Edvvard’la biHikte yönetti. Kaleler yaptırıp, DanimarkalIların ele geçirmiş oldukları toprakları geri aldı. Ölümünden sonra, ağabeyi Edward, Mercia’yı Wessex’le birleştirdi.

Devamını Oku »

aerosol

aerosol Bir sıvının, bir çözeltinin ya da katının parçacıklarının, havada ya da bir gaz içinde dağılıp asılı kalması. Duman, sis ve pus birer aerosoldur. Dünyanın atmosferi de tek başına büyük bir aerosol olarak kabul edilebilir. Öteki doğal aerosoller de her zaman atmosferde bulunur ve iklimi etkilerler. Bir sıvının ya da tozun dağıtılması ya da buharın yoğunlaştırılması gibi yapay yöntemlerle de ...

Devamını Oku »

AERONOTİK

AERONOTİK Asma köprülerin tasarımı aerodinamik gerektirir. 1940 Temmuzu’nda trafiğe açılan ve hafif rüzgârlarda bile hissedilen hareketleri sonucunda 7 Kasım 1940’ta çöken (altta) eski Tacoma Narrows (ABD) köprüsü (üstte) buna örnek gösterilebilir: Köprünün aerodinamik ilkeleri hesaba katılmadan yapılan kiriş tasarımı, jaluzilerde görüldüğü gibi bir yaylanma hareketine neden olmuştur. de hızla hareket eden cisimlerin bütün kinetik enerjileri ısıya dönüşür ve atmosfere dağılır. ...

Devamını Oku »

aerodinamik

aerodinamik Hava ve öbür gazların hareketi ile bunlar içinde hareket eden cisme etkiyen küvetleri inceleyen bilim dalı. Aynı ilkelerin, akışkanlar üstüne uygulandığı akışkanlar mekaniğinin bir kolu olan aerodinamik, özellikle ağır hava taşıtlarının hareketini incelediğinden, burada bu yönü ele alınacaktır. Bununla birlikte, aerodinamikten, küçük hava taşıtları gibi hafif cisimlerin ve köprü, bina, vb. yapı birimleri üstüne etkiyen kuvvetlerin belirlenmesinde de yararlanıldığını ...

Devamını Oku »

Aerobee

Aerobee ABD’de gerçekleştirilen en başarılı uzay sondalarından biri. 1946’da, atmosferin üst tabakalarını incelemesi amacıyla tasarlanan Aerobee, ilk olarak 1947’de fırlatıldı ve başarılı bir uçuştan sonra Yer’e döndü. 1952’de, uzay uçuşunun küçük memeliler üstündeki etkilerini ölçmek amacıyla yapılan ilk deneylerden biri için, 1952’de bu kez içinde iki maymun ve iki fareyle fırlatıldı; 60 960 m yüksekliğe ulaşmasından sonra, içinde hayvanların bulunduğu ...

Devamını Oku »

Aepinus

Aepinus Alman fizikçisi ve hekimi (Rostock 1724-Dorpat 1802). Rostock Üniversitesinde, matematik ve tıp doktorasını veren Aepinus (gerçek adı Franz Ulrich Theodor Hoch’tur), matematik ve astronomi muhtıraları yayınladı. Bir süre Berlin Akademisinde astronomi dersleri verdikten (1755) sonra, Petersburg’a yerleşti (1757). İlk elektrik kondansatörünü ve elektroforu tasarlayıp, Ten- tamen Theoriae Electricitatis etMagnetismi(Elektrik ve Magnetizma Üstüne Deneme, 1759) adlı elektrik incelemesinde açıkladı. Veliaht ...

Devamını Oku »

Aelianus

Aelianus Yunanca yazmış Romalı yazar (Praeneste, Roma 170 – Roma 235). Roma’da belagat öğretmenliği yapan Aelianus (ya da Claudius Aelianus), (günümüze kalan Yunanca iki yapıtından Nature Animalium (Hayvanların Doğası Üstüne) adlı birincisinde, ahlâk dersleri veren hayvan öykü ve masallarını toplamıştır. Varia Historia (Çeşitli Öyküler) adlı ikinci yapıtındaysa, insanlarla ve gelenek-göreneklerle ilgili mucizevi olayları işleyen öykülere yer vermiştir.

Devamını Oku »

Aegytopithecus

Aegytopithecus Mısır’da Çöl bölgesi Fayyum’da bulunmuş fosil maymun cinsi. Adı “Mısır maymunu” anlamına gelen, günümüzde daha yaygın olarak Propliopithecusd\ye adlandırılan bu soyu tükenmiş maymun cinsiyle ilgili fosil kemikler, 1964’te Oligosen’den (günümüzden yaklaşık 32-35 milyon yıl önce) kalma tortul tabakalarda bulunmuştur. Dişlerindeki ve kafatasının kemiklerindeki bazı özellikler, otçul olduğunu göstermelerinin yanı sıra, günümüzdeki şempanze ve gorillerin doğrudan atası olduğuna inanılan Miyosen’de ...

Devamını Oku »