Piroksen

Değişik kimyasal bileşimlere sahip,
kayaç oluşturucu silikat mineralleri grubunun
ortak adı. Bu önemli mineraller grubunda
özellikle kalsiyum, magnezyum ve demir
bakımından zengin üyeler egemendir.
Adi piroksenler ya düşük kalsiyum içerikli
enstatit-(orto) ferrosilit dizisine
([Mg,Fe]Si0 3) ya da yüksek kalsiyum içerikli
diyopsit-hedenberjit (Ca[Mg,Fe]Sİ20ö)
dizisine aittir. Piroksenlerin kristal yapısı,
bitişiklerindeki dörtyüzlülerle iki oksijen
atomu paylaşan tekil silisyum dörtyüzlüleri
zincirlerinden oluşur. Kristaller uzamış biçimlidir
ve yaklaşık 90°’de iki iyi dilinim
özelliğine sahiptir. Metal iyonları, zincirler
arasında iki ayrı bakışım bölgesinde altı
dönümlü düzenleşim içindedir. Düşük kalsiyum,
yüksek magnezyum içerikli piroksenler
çoğunlukla ortorombik bakışımlıdır
ve ortopiroksen ya da hipersten olarak
adlandınlırlar; yüksek kalsiyum, düşük magnezyum
ve orta derecede demir içerikliler ise
monoklinal bakışımlıdır ve klinopiroksen ya
da ojit olarak adlandmlır. Ojit ve hipersten
arasında bileşimlere sahip piroksenlere ise
pijonit denir; bunlara daha çok volkanik
kayaçlarda rastlamr. Katılaşma noktasının
altındaki sıcaklıklarda, yüksek ve düşük kalsiyum
içerikli piroksenler birbirine kanşmadığından,
bu minerallerde iç içe büyümüş ince
levha yapılan sık rastlanan bir özelliktir.
Bazaltlar gibi hızla soğumuş kayaçlar oldukça
değişken bileşimlere sahiptir; bunlarda piroksenler,
kayacın katılaşması sırasında erken bir
evrede oluşmuşsa magnezyum, geç bir evrede
oluşmuşsa demir bakımından zengindir. Buna
karşılık korkayaçlar ve başkalaşım kayaçlan
gibi yavaş soğuyan kayaçlann kimyasal
bileşim değişkenlik aralığı daha dardır. Enstatit,
yermantosunun üst kesimlerinin önemli
bir bileşenidir. Daha ender rastlanan piroksenler
ise jadeyit, aejirin (ya da akmit) ve
johannsenittir

Share This:

Hakkında Kırçiçeği

Kırçiçeği

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)