Parana Irmağı

Portekizce r io p a r a n â ,
İspanyolca r io p a r a n â . Güney Amerika’da
Amazon’dan sonra ikinci en büyük akarsu.
Orta Brezilya’nın güneydoğu kesimindeki
platodan doğan ırmak genellikle güney
yönünde akar ve 4.880 km’lik bir çığırdan
sonra Uruguay Irmağıyla birleşerek Atlas
Okyanusu kıyısında geniş Rio de la Plata
Halicini oluşturur.
Paranâ’nm yaklaşık 2,8 milyon km2’lik
akaçlama havzası Brezilya’nın güneydoğu
kesiminin büyük bir bölümünü, Paraguay’ı,
Bolivya’nın doğu kesimini ve Arjantin’in
kuzey kesimini kapsar. Kaynaklandığı yerden
Paraguay Irmağıyla birleştiği noktaya
kadar Yukarı (Alto) Paranâ olarak anılan
ırmağın bu kesimdeki en önemli kolları
Brezilya’nın Atlas Okyanusu kıyısı yakınlarından
kaynaklanan Tiete, Paranâpanema
ve Iguaçu ırmaklarıdır. Iguaçu ve Paraguay
ırmaklarıyla birleştiği noktalar arasında Paraguay-
Arjantin sınırını oluşturan Paranâ,
Paraguay Irmağıyla birleştikten sonra Aşağı
Paranâ adını alarak yalnızca Arjantin sınırları
içinde akmaya başlar ve Santa Fe
yakınında son önemli kolu olan Salado’yu
alır. Santa Fe ve Rosario arasında oluşan
Paranâ deltasının yukarı ucu 17,5 km, aşağı
ucu ise 65 km genişliğindedir. Paranâ Irmağı
deltanın içinde birçok kola ayrılır. Bunların
en önemlileri Paranâ Guazü ve Paranâ
de las Palmas’tır.
Paranâ’nm yıllık ortalama debisi saniyede
17.290 m3’tür. Yukarı Paranâ Havzasının
iklimi hemen bütün yıl sıcak ve nemlidir.
Kışlar kuru, yazlar yağışlıdır. Yukarı Paranâ’nm
doğusunda ormanlar, batısında ise
savanlar egemen bitki örtüsü görünümündedir.
Corrientes’ten sonra savanlar her iki
yakayı da kaplamaya başlar. Paranâ yenebilir
balık türleri de içinde olmak üzere zengin
bir hayvan varlığını barındırır. Büyük bölümü
ekonomik olarak henüz işlenmemiş olan
havzada, 1980’lerin başında dört barajın yapımına başlanmıştır. Bunlardan 1982’de
tamamlanan Itaipü Barajı’nın 12.600.000
kW’lik bir enerji üretim kapasitesi bulunmaktadır. Irmağın aşağı kesimi taşımacılık
ve sulama bakımından önemlidir.

Share This:

Hakkında SevgiG.

SevgiG.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)