para piyasası

kısa vadeli kredi işlemlerinin
yürütüldüğü piyasa. Orta ve uzun vadeli
kredilerin işlem gördüğü sermaye piyasasından
farklıdır. Para piyasasında alım satıma
konu olan finansal varlıklar, kâğıt paranın
yanı sıra hemen paraya çevrilebilen kısa
vadeli devlet tahvilleriyle çeşitli kambiyo
senetlerini de kapsar.
Para piyasasının işleyiş kuralları oldukça
karmaşıktır ve ülkeler arasında önemli farklılıklar
gösterir. Ama kısa vadeli ödünç
verilebilir fon fazlası olanlarla kısa vadeli
kredi gereksinimi bulunanların buluşmasını
sağlamak olan temel işlevi her yerde aynıdır.
Bu işlev belirli aracılar eliyle, belli bir
kâr karşılığında yerine getirilir. Birçok ülkede
hükümetler hem borç alarak hem de
kredi sağlayarak para piyasasında etkin bir
rol oynar ve çizilen ekonomik hedeflere
bağlı olarak para arzıyla faiz oranlarını belli
düzeylerde tutmaya çalışır {bak. para politikası).
Uluslararası para piyasası ise, ulusal
para piyasalarından farklı mekanizmalar
içermekle birlikte, temelde ülkeler arasındaki
kredi ve döviz alım satımı işlemlerinde
benzer bir aracılık işlevini yerine getirir.
ABD ve İngiltere para piyasaları en eski
ve en gelişmiş olanlardır. İngiltere para
piyasasında başlıca rolü iskonto işlemlerinde
uzmanlaşan ve kısa vadeli ticari kambiyo
senetleriyle hazine bonoları başta olmak
üzere çeşitli kredi senetlerinin alım satımıyla
uğraşan iskonto bankaları oynar. Bunlar
ticari bankalardan vadesiz kredi sağlayarak
kambiyo senetleri ya da hazine bonoları
satın alır ve bunları daha sonra belirli bir
kâr karşılığında ticari bankalarla takas bankalarına
satar. Hükümet de iskonto bankalarına
hazine bonosu satarak bankacılık
sisteminden ödünç fon sağlar. Kambiyo
senetleri ve hazine bonolarına işlem sırasında
uygulanan iskonto hadleri ve fiyatlar
bunların vadelerine ve genel faiz oranlarına
bağlıdır. Ayrıca çıkaran kuruluşun ekonomik
gücü de senetlerin fiyatını ve piyasada
gördüğü kabulü etkiler. Ticari bankaların
kredi olanakları daraldığında, İngiltere
Merkez Bankası iskonto bankalarına düşük
faizli ödünç fon sağlayarak ekonomideki
kredi miktarını genişletebilir.
Kurumlar ve mekanizmalar farklı olmakla
birlikte ABD para piyasası da benzer ilkelere
göre işler. ABD para piyasasının özelliklerinden
biri bu piyasada çok sayıda ve
farklı türde aracının etkinlik göstermesidir.
Bu duruma, şube bankacılığı üzerindeki
kısıtlamalar nedeniyle bankacılık sisteminin
merkezileşmemiş olması ve kısa vadeli fonlarla
uğraşan çok sayıda mali ve mali
olmayan kurumun bulunması yol açmıştır.
Kambiyo senetleri ve öbür likit mali araçların
alım satımı büyük ölçüde İngiltere’deki
iskonto bankalarının gördüğü işlevi yerine
getiren aracı mali kuruluşlarca gerçekleştirilir.
Bu piyasada kambiyo senetleri, devlet
tahvilleri, federal kurumlarca çıkarılan tahviller,
takas odası fonları ve ticari bankaların
vadeli mevduat sertifikaları gibi çok
çeşitli mali araçlar işlem görür. Ayrıca
Federal Rezerv Sistemi de bankacılık sistemine
doğrudan önemli miktarda kısa vadeli
kredi sağlar. Federal Rezerv Sistemi ayrıca
günlük piyasaya da girerek para arzı ve
dağılımıyla faiz oranlarındaki dalgalanmaları
denetim altında tutmaya çalışır.
Türkiye’de para piyasası temelde ticari
bankalara dayanmakla birlikte, özellikle 1980’lerde başka aracı mali kuruluşlar da
gelişme göstermiştir. Para piyasası üzerindeki
gözetim ve denetim TC Merkez Bankası^
) ile Para ve Kredi Kurulu(*) tarafından
yürütülür. Büyük ölçüde devlete kısa vadeli
fon sağlamak amacıyla çıkarılan hazine
bonoları en önemli para piyasası araçlarını
oluşturur.

Share This:

Hakkında SevgiG.

SevgiG.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)