Papen, Franz von

(d. 29 Ekim 1879,
Werl, Almanya – ö. 2 Mayıs 1969, Obersasbach,
AFC), Adolf Hitler’in iktidara gelmesinde (1933) önemli rol oynayan Alman
devlet adamı ve diplomat.
Toprak sahibi varlıklı bir Katolik aileden
geliyordu. I. Dünya Savaşı’nm başlangıcında
askeri ataşe olarak Washington D.C.’ye
atandı. Casusluk ve sabotaj olaylarına adı
karışınca, 1915’te ABD hükümetinin isteği
üzerine geri çağrıldı. Savaşın sonuna değinFilistin’de, OsmanlIların 4. Ordu’sunda
kurmay başkanı olarak görev yaptı. Savaştan
sonra Almanya’ya dönerek siyasal yaşama
atıldı. 1921-32 arasında Reichstag (Parlamento)
üyeliğinde bulundu. Katolik Merkez
Partisi’nin aşırı sağ kanadından olan
Papen’in kralcılar, eski soylular, büyük
iş çevreleri ve Alman ordusu ile bağları
olmakla birlikte siyasal yandaşı yoktu. Bu
nedenle Cumhurbaşkanı Paul Von Hindenburg’un
danışmanı General Kurt von Schleicher’in
entrikaları sonucunda başbakanlığa
getirilmesi (1 Haziran 1932) kamuoyunda
tam bir şaşkınlık yarattı.
Parlamento desteği olmayan sağcı ve otoriter
bir hükümet kuran Papen, parlamentodaki
ikinci parti durumundaki Nazileri yatıştırmak
için 15 Haziran’da Nazilerin milis
gücü olan Sturmabteilung’un (SA) çalışmalarına
yeniden izin verdi. 20 Temmuz’da
Prusya’daki Sosyal Demokrat hükümeti
görevden aldı. Dış ilişkilerde ise Almanya’
nin Versailles Antlaşması’yla kabul ettiği
tazminat yükümlülüklerini fiilen iptal etti.
Kasım 1932’de yapılan seçimlerin ardından
güvenoyu alamayınca istifa etti. Başbakanlığa
getirilen Schleicher’in de hükümeti
kuramaması üzerine Hitler’le uzlaştı (4
Ocak 1933) ve Hitler’i başbakan yapması
için Hindenburg’u ikna etti. Hitler’in başkanlığındaki
hükümette başbakan yardımcılığı
görevini üstlenen Papen, önemli bakanlık
görevlerine arkadaşlarını getirerek Nazileri
denetim altında tutabileceğine inanıyordu.
Kısa bir süre sonra yaptığı yanlışı
kavradıysa da Hitler’e hizmet etmeyi sürdürdü.
30 Haziran 1934’te Hitler’in SA’lara
karşı giriştiği temizlik harekâtından güçlükle
kurtuldu ve üç gün sonra görevinden
istifa etti. Daha sonra büyükelçi olarak
Avusturya’ya gönderildi ve 1938’e değin
süren bu görevi sırasında Almanya’nın
Avusturya’yı ilhakına yardımcı oldu. Türkiye
büyükelçisi olarak görev yaptığı 1939-44
arasında Türkiye’nin Müttefiklerle ittifak
kurmasını engellemeye çalıştı.
Nisan 1945’te Müttefikler tarafından tutuklandı
ve savaş suçlusu olarak yargılandı.
Nürnberg Davalan’nda suçsuz bulunduysa
da bir Alman mahkemesi tarafından, Nazi
olduğu için 8 yıl hapse mahkûm edildi.
1949’da başvurusu üzerine serbest bırakıldı
ve para cezasına çarptırıldı. Anıları 1952’de
Der Wahrheit eine Gasse (Gerçeğe Giden
Yol) başlığıyla yayımlandı.

Share This:

Hakkında Kırçiçeği

Kırçiçeği

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)