Papaveraceae

(gelincikgiller), Papaverales
takımından, çoğunluğu otsu, bir bölümü de
küçük ağaç ya da çalımsı yapıda 26 bitki
cinsini içeren familya. Ilıman ve tropik
bölgelere özgü olmasına karşın, Kuzey Yarıküre’nin
hemen her yerinde bulunan bu
familya üyeleri arasında çiçekçilik ve eczacılık
açısından değerli bazı ekonomik türler yer alır. Derin parçalı ve loplu yapraklar,
üstdurumlu bir dişiorgan ile çok sayıda
erkekorgandan oluşan, çanak biçimli erdişi
çiçekler ve kapsül tipi meyveler üyelerin
dikkat çekici başlıca ortak özellikleridir.
Familyanın en tipik üyelerinden olan Papaver
cinsi 100 kadar türü kapsar. Topraküstü
bölümlerinde sütsü bir özsu taşıyan
bu türlerin öbür ayırt edici özellikleri arasında,
kalıcı olmayan iki çanakyaprak ile
kolayca dağılabilen dört ya da altı taçyapraktan
oluşmuş çiçekleri sayılabilir. Anadolu
kökenli, biryıllık bir bitki olan haşhaşın^)
(Papaver somniferum) kapsüllerinden
uyuşturucu bir madde olan afyon(*)
çıkarılır; afyonun bileşiminde başlıca morfin,
kodein, papaverin gibi alkaloitler bulunur.
Uyuşturucu bileşik içermeyen tohumlarından
yağ çıkarılır; ayrıca pasta ve çörek
yapılarak ya da kuş yemi olarak da değerlendirilir.
Bu türün süs bitkisi olarak yetiştirilen
katmerli ve kırmızı çiçekli çeşitleri de
vardır. Kâğıtsı görünümlü, parlak çiçeklerinden
ötürü yaygın biçimde süs bitkisi
olarak yetiştirilen öbür Papaver türlerinden
P. orientale 15 cm çapında, kırmızı, pembe
ya da beyaz renkli çiçekler açar; 1,2 m
uzunluğunda çokyıllık bir türdür. Her yıl
kan kırmızı çiçekleriyle tarlaları süsleyen
gelinciklerin de (P. rhoeas), beyaz-kırmızı
ya da beyaz-pembe renkli süs çeşitleri
geliştirilmiştir. Afganistan’da yetişen P. pavoninum
kızıl bir fon üzerinde koyu benekler
bulunan, 2,5 cm büyüklüğündeki çiçekleriyle
dikkati çeker.
Papaveraceae’nin öbür süs cinsleri arasında
Mecorıopsis, Eschscholzia, Hunnemannia,
Dendromecon, Stylophorum, Chelidonium,
Sanguinaria, Platystemon, Romneya,
Macleaya, Stylomecon, Bocconia ve Eomecon
sayılabilir.

Share This:

Hakkında SevgiG.

SevgiG.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)