Panin, Nikita İvanoviç, Kont

(d. 29
Eylül 1718, Gdarisk, Polonya – ö. 11 Nisan
1783, Petersburg [bugün Leningrad], Rus
Çarlığı), Rus devlet adamı. II. Yekaterina’
nın (Büyük) (hd 1762-96) diplomatik başdanışmanlığını
yapmıştır.
Parnu’daki (Estonya) Rus komutanının
oğluydu. 1740’ta Rus ordusuna girdi.
1747’de elçi olarak Danimarka’ya gönderildi.
Ertesi yıl gene elçilik göreviyle İsveç’e
geçti. İsveç yönetim çevrelerindeki Fransa
yanlılarına karşı tavır alarak liberal akımı
destekledi. Çarlığın 1756’da dış politikasını
değiştirerek Fransa ve Avusturya’nın yanında
Yedi Yıl Savaşı’na katılması nedeniyle
güç duruma düştü. 1760’ta istifa etmek
üzereyken, Çariçe Yelizaveta (hd 1741-62)
tarafından Petersburg’a çağrıldı. Veliahtın
oğlu Pavel’in, 1762’de çar olan III. Petro’
nun ve sonradan II. Yekaterina adıyla
çariçe olan karısının eğitimiyle görevlendirildi.
Yekaterina’nın tahta çıkmasından sonra
özellikle dışişleri alanında güvenilir danışmanları
arasına girdi. 1763’te dışişleri bakanlığının
başına getirildi. Fransa ve Avusturya’nın
oluşturduğu bloka karşı Rusya,
Prusya, Polonya, İsveç ve ikna edilirse
İngiltere’yi kapsayacak “Kuzey İttifakı”
kavramını geliştirerek Rus dış politikasını
bu sistem üzerine oturtmaya çalıştı. Ama
“Kuzey İttifakı” çerçevesinde Polonya’nın
güçlü ve bağımsız bir devlet durumuna
getirilmesini savunduğundan Prusya kralı
II. Friedrich ve Yekaterina’yla anlaşmazlığa
düştü. Yekaterina’nın ısrarı üzerine Polonya
tahtına Yekaterina’nın eski âşığı Stanis-
Jaw Poniatovvski’yi çıkarma ve Polonya’yı
Rusya’ya bağlama tasarısını uygulamaya
koydu (1764). Ardından Rusya, Prusya ve
Avusturya’nın 1772’de Polonya’yı aralarında
paylaşmalarıyla sonuçlanan görüşmelere
katıldı.
“Kuzey İttifakı” tasarısını gerçekleştirememesine
karşın, Rusya-Prusya yakınlaşmasını
savunmaya devam etti. Avusturya’yla
ilişkileri geliştirmekten yana olan Yekaterina’nın
dış politikayı eline almasından sonra güçlü konumunu yitirdi. Mayıs
1781’de görevden uzaklaştırıldı.
Panin aynı zamanda Vorontsov ailesiyle
birlikte Rus soylularının konumunu yeniden
düzenlemeye çalışan bir hareketin önderleri
arasında yer alıyordu. III. Petro’nun
tahttan indirilmesinden sonra yüksek soyluların
desteğini kazanan Yekaterina Panin’in
önerdiği özel danışma kurulunu kurmayı
reddedince hareket başarısızlığa uğradı.

Share This:

Hakkında SevgiG.

SevgiG.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)